Türkçede somut olarak yer bildiren 'alt' ve 'üst' sözleriyle kurulan birleşik kelimeler ayrı yazılırken, somut olarak yer bildirmeyen (soyut/durum bildiren) bu tür sözcükler bitişik yazılır.
Bu kurala göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
- AŞehrin gürültüsünden biraz uzaklaşmak için hafta sonu arkadaşlarımızla akşamüzeri buluşmaya karar verdik.
- Yapılan klinik muayene sonucunda hastanın böbreküstü bezlerinde fonksiyonel bir sorun olduğu saptandı.Answer
- CEğitim sürecindeki gelişmeleri günbegün takip ederek hazırladığımız raporları idareye sunduk.
- DModern psikoloji akımları, insan davranışlarının temelinde yatan bilinçaltı süreçleri detaylıca inceler.
- EYolculuk sırasında mola verdiğimiz tesiste ayaküstü yediğimiz yemek bizi bir nebze olsun zinde tuttu.
Answer
Hastanın böbreküstü bezlerindeki sorunu belirten cümledeki kullanım yanlıştır; çünkü 'böbrek üstü' somut bir yer bildirdiği için ayrı yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kurallarına göre; somut olarak yer bildiren 'alt' ve 'üst' sözleriyle kurulan terim ve birleşik kelimeler ayrı yazılır. 'Böbrek üstü bezleri' ifadesi, vücutta böbreğin üzerinde bulunan gerçek bir bölgeyi işaret ettiği için bu kurala dahildir ve ayrı yazılmalıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Alt, Üst ve Üzeri Sözlerinin Yazımı
Hints
1
Birleşik kelimelerdeki 'alt' veya 'üst' kelimesi gerçekten bir yerin (altı veya üstü) tarifini mi yapıyor yoksa yeni bir kavram mı oluşturuyor?
2
Somut (elle tutulur, gözle görülür yer) bildiren 'su altı', 'toprak altı', 'böbrek üstü' gibi ifadeler her zaman ayrı yazılır.
3
'Bilinçaltı' veya 'akşamüzeri' gibi ifadelerde bir yerin fiziksel üstünden veya altından bahsedilemeyeceği için bunlar bitişik yazılırken, anatomik bir bölge olan böbrek üstü ifadesi ayrı yazılmalıdır.
Practice More
Benzer bir mantıkla 'yer altı' (gizli, yasa dışı) ve 'yer altı' (toprağın altı) arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.
Alternative Method
Kelimenin yerine 'gerçekten üstünde mi?' sorusunu sorun. Eğer cevap fiziksel/mekansal olarak 'evet' ise ayrı; 'hayır, bir durum veya zaman kastediliyor' ise bitişik yazın.
Estimated Time:1m 30s