Examkin

Question

Difficulty: MediumMontrö Boğazlar Sözleşmesi

19231923 Lozan Boğazlar Sözleşmesi’ne göre Boğazlar’ın yönetimi, başkanı Türk olan uluslararası bir komisyona bırakılmış ve Boğazlar’ın her iki yakası askerden arındırılmıştır. Bu statü, Türkiye’nin egemenlik haklarını kısıtlayan ve ulusal güvenliğini tehlikeye atan bir durum olarak görülmekteydi. 19361936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile bu rejimde köklü değişiklikler yapılmıştır.

Buna göre, Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin aşağıdaki hükümlerinden hangisi Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki "tam egemenlik" haklarının önündeki en büyük engelin kaldırıldığını doğrudan kanıtlar?

  1. Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak yetkilerinin Türk Devleti’ne devredilmesiAnswer
  2. B
    Savaş gemilerinin geçişi için tonaj ve süre sınırlamalarının getirilmesi
  3. C
    Ticaret gemilerinin gündüz ve gece geçiş serbestliğinin devam etmesi
  4. D
    Sözleşmenin yürürlük süresinin 2020 yıl olarak sınırlandırılması
  5. E
    Karadeniz’e kıyısı olan devletlere geçişte bazı ayrıcalıklar tanınması

Answer

Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak yetkilerinin Türk Devleti’ne devredilmesi seçeneği doğrudur.
Doğru yanıt olan seçenek, Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki mutlak otoritesini engelleyen uluslararası vesayetin (komisyonun) sona erdiğini ifade eder. Lozan'da kabul edilen 'Uluslararası Boğazlar Komisyonu', Türkiye'nin kendi karasularındaki egemenliğine gölge düşüren en önemli unsurdu. Montrö ile bu kurulun lağvedilmesi, yönetimin tamamen Türk makamlarına geçmesini sağlayarak 'tam egemenlik' ilkesini gerçekleştirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
19231923 Lozan Boğazlar rejimindeki kısıtlayıcı unsuru belirle.
Boğazlar'ın bir 'uluslararası komisyon' tarafından yönetilmesi, Türkiye'nin kendi toprakları üzerindeki karar yetkisini paylaşması anlamına geliyordu.
Egemenlik, bir devletin kendi sınırları içinde başka bir otorite kabul etmemesi durumudur.
2
19361936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile bu kısıtlamanın nasıl değiştiğini analiz et.
Komisyonun feshedilmesi ve tüm yetki ve sorumluluğun Türkiye Cumhuriyeti'ne geçmesiyle dış denetim sona ermiştir.
Yetki devri, Boğazlar üzerindeki kontrolün artık sadece ulusal bir otorite tarafından sağlanacağını belgeler.

Key Concept

Boğazlar Komisyonu'nun Kaldırılması ve Tam Egemenlik

Hints

1
Lozan'da Boğazlar'ın yönetimi sadece Türkiye'nin elinde değildi; içinde başka devletlerin de olduğu bir kurul (komisyon) vardı.
2
Bir devletin kendi sınırları içindeki bir bölgeyi yönetirken başka devletlere hesap vermesi tam bağımsızlıkla çelişir.
3
Montrö ile bu 'uluslararası denetim kurulu' tarihe karışmış, anahtarlar tamamen Türkiye'ye teslim edilmiştir.

Practice More

Lozan ve Montrö arasındaki 'silahlandırma/asker bulundurma' farklarını inceleyerek güvenlikle ilgili kazanımları pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question

Topics

Montrö Boğazlar Sözleşmesi

More questions from this topic