Examkin

Question

Difficulty: EasyBirleşik Kelimelerin Yazımı

Resmî yazışmalarda kullanılan ifadelerin imla kurallarına uygunluğu, kurumlar arası iletişimin niteliğini ve ciddiyetini belirler.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik fiillerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Yapılan tüm uyarılara rağmen aynı hataları tekrar etti.
  2. B
    Proje dosyasındaki eksikleri kısa sürede fark etti.
  3. Bu iki raporu birbirinden ayırtetmek oldukça zordur.Answer
  4. D
    Sunum sırasında yaşadığı aksaklıkları başarıyla halletti.
  5. E
    Kendisine verilen yeni görevi memnuniyetle kabul etti.

Answer

Raporların birbirinden ayrılması anlamındaki ifadenin 'ayırt etmek' şeklinde ayrı yazıldığı seçenek hatalıdır.
Doğru cevap olan seçenekte 'ayırt etmek' ifadesi bitişik yazılmıştır. Ancak Türk Dil Kurumu kurallarına göre, yardımcı fiille kurulan birleşik fiillerde herhangi bir ünlü düşmesi (sabretmek gibi) veya ünsüz türemesi (hissetmek gibi) yoksa kelimeler ayrı yazılmalıdır. 'Ayırt' kelimesinde bir ses olayı olmadığı için yazımı ayrı olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki etmek/olmak yardımcı fiilleriyle kurulan yapıları belirle.
tekrar etti, fark etti, ayırtetmek, halletti, kabul etti.
Birleşik fiillerin yazım kuralını uygulamak için önce fiillerin tespit edilmesi gerekir.
2
Bu fiillerin ilk kelimelerinde ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi olup olmadığını kontrol et.
'halletti' sözcüğünde türeme varken, diğerlerinde ses olayı yoktur.
TDK kurallarına göre yardımcı fiille kurulan birleşik fiillerde ses olayı varsa bitişik, yoksa ayrı yazılır.
3
Ses olayı olmadığı halde bitişik yazılan hatalı kullanımı saptan.
'Ayırt etmek' sözcüğü ses olayı barındırmamasına rağmen bitişik yazılmıştır.
Kural gereği 'ayırt etmek' ifadesi her zaman ayrı yazılmalıdır.

Key Concept

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı

Hints

1
Yardımcı fiillerle (etmek, olmak) kurulan kelimelerin ne zaman bitişik yazıldığını hatırla.
2
Kelimenin ilk kısmında ünlü düşmesi (kayıp -> kaybolmak) veya ünsüz türemesi (ret -> reddetmek) var mı diye bak.
3
'Ayırt' sözcüğü ile 'etmek' fiili birleşirken herhangi bir ses değişikliği yaşanmaz.

Practice More

Ünlü düşmesine uğrayan 'hükmetmek', 'şükretmek' gibi örnekleri inceleyerek kuralı pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Şıklardaki fiilleri köklerine ayırarak (ayırt + etmek, hal + etmek) ses olayı olup olmadığını kontrol etmek en garantili yoldur.
Estimated Time:45s
Rate this question

Topics

Birleşik Kelimelerin Yazımı

More questions from this topic