Question

Difficulty: HardMontrö Boğazlar Sözleşmesi

19231923 Lozan Boğazlar Sözleşmesi'nde yer alan "Boğazlar'ın her iki yakasının askersizleştirilmesi" ve "Milletler Cemiyeti güvencesi altında uluslararası bir komisyon tarafından yönetilmesi" hükümleri, Türkiye'nin tam egemenliğini kısıtlayan temel unsurlar olmuştur. 19361936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile bu statü köklü bir değişikliğe uğramıştır.

Buna göre, Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Türkiye'nin elde ettiği aşağıdaki haklardan hangisi, Boğazlar'ın güvenliğini "uluslararası bir mekanizmanın" denetiminden çıkarıp doğrudan "Türk Devleti'nin kendi inisiyatifine" bırakan en kritik hukuki ve askeri gelişmedir?

  1. A
    Ticaret gemilerinin barış zamanında geçiş serbestisinin devam etmesi
  2. Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılarak yetkilerinin Türk Devleti'ne geçmesi ve bölgenin silahlandırılmasıAnswer
  3. C
    Karadeniz'e kıyıdaş devletlerin savaş gemilerine tonaj kısıtlaması getirilmesi
  4. D
    Savaş gemilerinin geçişinin Milletler Cemiyeti'nin onayına sunulması
  5. E
    Boğazlar'ın savunmasının Balkan Antantı devletleri ile ortaklaşa yapılması

Answer

Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılarak yetkilerinin Türk Devleti'ne geçmesi ve bölgenin silahlandırılması
Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Lozan'da kurulan ve Türkiye'nin egemenliğini kısıtlayan Uluslararası Boğazlar Komisyonu lağvedilmiştir. Bu komisyonun yetkilerinin Türk Devleti'ne devredilmesi ve Boğazlar'ın her iki yakasında Türk ordusuna tahkimat (silahlandırma) yapma hakkının verilmesi, Boğazlar üzerindeki kontrolü uluslararası denetimden çıkarıp tamamen milli bir hale getirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Lozan statüsünü analiz etme
Lozan'da Boğazlar askersizdir ve başkanı Türk olan bir komisyon tarafından yönetilmektedir.
Mevcut kısıtlamaları anlamak için başlangıç noktasını belirlemek gerekir.
2
Montrö ile gelen değişimleri belirleme
Montrö ile komisyon kaldırılmış ve Türkiye'ye asker bulundurma hakkı verilmiştir.
Egemenliği kısıtlayan unsurların nasıl ortadan kalktığını saptamak gerekir.
3
Güvenlik inisiyatifindeki değişimi değerlendirme
Güvenlik, uluslararası güvenceden milli savunmaya geçmiştir.
Soruda istenen 'inisiyatifin Türk Devleti'ne geçmesi' şartını sağlayan maddeyi bulmak gerekir.

Key Concept

Tam Egemenlik ve Boğazlar Rejimi

Hints

1
Lozan'da Türkiye'nin kendi toprağı olan Boğazlar'da asker bulunduramamasını düşünün.
2
Boğazlar Komisyonu'nun varlığı, bir ev sahibinin kendi evindeki kuralları başkalarıyla birlikte koyması gibidir.
3
Egemenlik kısıtlaması olan 'komisyonun kalkması' ve 'askersiz bölge' kavramlarının sona ermesi anahtar değişimdir.

Practice More

Montrö Sözleşmesi'nde Türkiye'ye verilen 'savaş tehlikesi durumunda Boğazlar'ı kapatma yetkisini' inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question