Examkin

Question

Difficulty: Very hardHukukun Kaynakları ve Normlar Hiyerarşisi

Türkiye Cumhuriyeti’nin mevcut hukuk düzeni, 1982 Anayasası’nın 'Milletlerarası andlaşmaları uygun bulma' başlıklı 90. maddesi hükümleri ve normlar hiyerarşisi ilkeleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi normlar arası hiyerarşik ilişki ve uygulama önceliği hakkında yapılan hatalı bir değerlendirmedir?

  1. A
    Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmalar kanun hükmünde olup bunlar hakkında Anayasa’ya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz.
  2. B
    Temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi durumunda çıkabilecek uyuşmazlıklarda, milletlerarası antlaşma hükümleri esas alınarak çözüm sağlanır.
  3. C
    Kanunda açıkça düzenlenen bir konuda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz; şayet çıkarılmışsa ve kanunla çatışıyorsa normlar hiyerarşisi gereği kanun hükümleri öncelikle uygulanır.
  4. Milletlerarası antlaşmalar, 2004 yılında yapılan Anayasa değişikliği ile hiyerarşik olarak Anayasa ile eş değer düzeye getirilmiş olup, Anayasa hükümleri ile antlaşma hükümlerinin çatışması durumunda 'sonraki norm' ilkesi gereği antlaşmalar esas alınır.Answer
  5. E
    Temel haklar dışındaki konularda, usulüne göre yürürlüğe konulmuş bir milletlerarası antlaşma ile bir kanun hükmünün çatışması durumunda, her iki norm da kanun düzeyinde kabul edildiğinden uyuşmazlık genel hukuk ilkelerine (lex posterior vb.) göre çözülür.

Answer

Milletlerarası antlaşmaların Anayasa ile eş değer düzeyde olduğunu ve Anayasa ile çatışması durumunda antlaşmanın uygulanacağını belirten ifade hatalıdır.
Hukuk sistemimizde normlar hiyerarşisinin en tepesinde Anayasa yer alır. Milletlerarası antlaşmalar her ne kadar temel hak ve özgürlükler söz konusu olduğunda kanunlara karşı uygulama önceliğine sahip olsa da, hiyerarşik olarak asla Anayasa ile eş değer değildir. Anayasa'nın 90. maddesi antlaşmaları 'kanun hükmünde' sayar. Dolayısıyla Anayasa ile bir antlaşma çatışırsa her koşulda Anayasa hükümleri uygulanır.

Step-by-Step Solution

1
Kelsen'in normlar hiyerarşisi piramidini analiz et.
En üstte Anayasa, altında Kanunlar/Milletlerarası Antlaşmalar/Olağanüstü CBK'lar, altında Olağan CBK'lar ve en altta Yönetmelikler bulunur.
Türk hukuk sisteminin temel hiyerarşik yapısını anlamak için gereklidir.
2
Anayasa'nın 90. maddesini incele.
Milletlerarası antlaşmaların 'kanun hükmünde' olduğu ve temel haklarla ilgili olanların kanunla çatışması durumunda antlaşmanın üstün tutulacağı sonucuna varılır.
Antlaşmaların kanunlara göre özel bir 'uygulama önceliği' kazandığı durumu netleştirmek gerekir.
3
Anayasa ile antlaşmalar arasındaki ilişkiyi değerlendir.
Milletlerarası antlaşmalar kanun hükmünde olsa da Anayasa'nın üstünde veya onunla aynı düzeyde değildir; dolayısıyla Anayasa her zaman üstün normdur.
Yanlış olan seçeneği belirlemek için hiyerarşinin en tepesindeki Anayasa'nın sarsılmaz üstünlüğünü doğrulamak gerekir.
4
Yargısal denetim farkını kontrol et.
Kanunlar için Anayasa Mahkemesi yolu açıkken, milletlerarası antlaşmalar için kapalıdır (Anayasa m. 90).
Diğer seçeneklerin doğruluğunu teyit etmek için kullanılır.

Key Concept

Normlar Hiyerarşisi ve Anayasa'nın Üstünlüğü

Hints

1
Anayasa'nın normlar hiyerarşisindeki yerini ve 'En Üst Norm' özelliğini hatırlayın.
2
Temel haklar konusundaki antlaşmaların kanunlarla çatışması durumunda ne olduğunu Anayasa m.90 üzerinden düşünün; ancak bu durumun onları Anayasa'ya eşit yapıp yapmadığını sorgulayın.
3
Milletlerarası antlaşmalar 'kanun hükmündedir'. Bir şey kanun hükmünde ise, hiyerarşik olarak kanun basamağındadır, Anayasa basamağında değil.

Practice More

Milletlerarası antlaşmaların neden Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenemediğini (yasama yetkisinin devredilemezliği ve devletler hukuku sorumluluğu bağlamında) araştırınız.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

Hukukun Kaynakları ve Normlar Hiyerarşisi

More questions from this topic