Question

Difficulty: Very hardHak Kavramı ve Hakların Türleri

Hakların; konuları, ileri sürülebilecekleri çevre ve kullanılmalarının hukuksal sonuçları bakımından tabi oldukları hukuki rejimler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi hatalı bir değerlendirmedir?

  1. Yenilik doğuran haklar, kural olarak zamanaşımı sürelerine tabi olup; bu sürelerin geçmesi durumunda hak sahibi hakkını kaybetmez, sadece karşı tarafın 'def'i' ileri sürerek borcu ifadan kaçınma yetkisi doğar.Answer
  2. B
    Nispi hakların tapu siciline şerh edilmesi, bu hakların temel niteliğini değiştirerek onları mutlak bir hakka dönüştürmez; ancak hakkın etkisini kuvvetlendirerek üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesini sağlar.
  3. C
    Yenilik doğuran hakların kullanılmasına yönelik irade açıklaması muhatabın hâkimiyet alanına girdiği andan itibaren hukuksal sonuç doğurur ve kural olarak bu beyandan tek taraflı olarak dönülmesi mümkün değildir.
  4. D
    Kamu hakları içerisinde yer alan 'negatif statü hakları', bireye devletin müdahale edemeyeceği özel bir alan sağlayan; mülkiyet, din ve vicdan hürriyeti gibi hakları kapsayan koruyucu haklardır.
  5. E
    Boşanma, soybağının reddi veya butlan gibi bazı yenilik doğuran hakların hukuksal sonuç doğurabilmesi için sadece irade beyanı yeterli olmayıp, bu hakların mutlaka bir mahkeme kararı aracılığıyla kullanılması zorunludur.

Answer

Yenilik doğuran hakların zamanaşımı sürelerine tabi olduğunu ve bu sürelerin sadece def'i hakkı tanıdığını belirten ifade yanlıştır.
Yenilik doğuran hakların zamanasımı sürelerine tabi olduğu yönündeki açıklama hatalıdır. Bu haklar doğaları gereği 'hak düşürücü sürelere' (forfeiture periods) tabidir. Hak düşürücü süreler dolduğunda hakkın kendisi ortadan kalkar ve hâkim bu durumu taraflar ileri sürmese dahi kendiliğinden dikkate almak zorundadır. Oysa zamanaşımı süresi dolduğunda hak sona ermez, sadece hakkın istenebilirliği zayıflar ve borçluya bir 'def'i' (plea) hakkı tanınır; hâkim ise zamanaşımını kendiliğinden gözetemez.

Step-by-Step Solution

1
Yenilik doğuran hakların zaman bakımından sınırlanmasını analiz et.
Yenilik doğuran haklar, hukuk düzeninde belirsizliği önlemek amacıyla 'hak düşürücü sürelere' tabi tutulmuştur.
Zamanaşımı süreleri sadece alacak hakları gibi talep yetkisi veren haklar için geçerlidir.
2
Hak düşürücü süre ile zamanaşımı arasındaki usul farkını belirle.
Hak düşürücü süre geçince hak tamamen sona erer ve hâkim bunu kendiliğinden (re'sen) dikkate alır.
Zamanaşımı ise hakkı sona erdirmez, sadece karşı tarafa borcu ödemekten kaçınma (def'i) yetkisi verir ve hâkim tarafından re'sen incelenemez.
3
Yenilik doğuran hakların kullanım yöntemlerini değerlendir.
Bazı haklar irade beyanıyla, bazıları ise inşai dava (mahkeme kararı) ile hüküm doğurur.
Hukuk düzeni, aile hukuku gibi kamu düzenini ilgilendiren alanlarda bu hakların mahkeme denetiminde kullanılmasını şart koşmuştur.

Key Concept

Yenilik Doğuran Hakların Hukuki Özellikleri ve Hak Düşürücü Süre Ayrımı

Hints

1
Yenilik doğuran hakların (boşanma, istifa, fesih vb.) kullanımının zamanla nasıl sınırlandığını düşünün.
2
Zamanaşımı ile hak düşürücü süre arasındaki en temel fark; birinin hakkı sona erdirmesi, diğerinin ise sadece dava edilebilirliğini engellemesidir.
3
Hâkimin re'sen (kendiliğinden) dikkate aldığı süre türünü hatırlayın; yenilik doğuran haklar bu süreye tabidir.

Practice More

Nispi hakların şerh edilmesi durumunda ortaya çıkan 'eşyaya bağlı borç' kavramını ve şerhin etkisini detaylıca incelemek bu tür soruların çözümünü kolaylaştıracaktır.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question