Question

Difficulty: MediumSened-i İttifak ve Tanzimat Dönemi Belgeleri

18081808 yılında imzalanan Sened-i İttifak'ın metninde yer alan; Vezir-i Azam'ın (Sadrazam) rüşvet almayacağı, kanun dışı iş yapmayacağı ve devletin nizamına aykırı hareket etmeyeceği taahhüt altına alınmıştır.

Bu düzenleme ile Türk anayasa tarihi açısından aşağıdakilerden hangisinin hedeflendiği söylenebilir?

  1. A
    Sadrazamı yürütme organının tek ve mutlak hâkimi hâline getirmek
  2. Yönetimde hukuka bağlılık ve idari dürüstlük ilkelerini devletin üst kademelerinde tesis etmekAnswer
  3. C
    Padişahın tüm yürütme yetkilerini seçilmiş bir meclis denetimine açmak
  4. D
    Ayanlara merkezi yönetimde geniş ve özerk siyasi yetkiler tanımak
  5. E
    Osmanlı tebaasının tamamına genel ve eşit bir seçme hakkı tanımak

Answer

Yönetimde hukuka bağlılık ve idari dürüstlük ilkelerini devletin üst kademelerinde tesis etmek
Sadrazamın rüşvet almayacağının ve kanunlara uygun hareket edeceğinin bir belgeyle taahhüt edilmesi, devletin en üst düzey yürütme makamının bile hukuki ve ahlaki sınırlar içerisinde kalması gerektiğini gösterir. Bu durum, 'hukuk devleti' anlayışına giden yolda idari dürüstlük ve hukuki belirlilik ilkelerinin ilk adımlarından biri kabul edilir.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki ifadeyi analiz etme
Vezir-i Azam'ın rüşvet almaması ve kanunlara uyması zorunluluğu tespit edildi.
Yöneticilerin davranışlarının kurallara bağlanması, idari sorumluluğun bir gereğidir.
2
Anayasal kavramlarla ilişkilendirme
Hukuk devleti ve hesap verebilirlik ilkelerinin öncülü olduğu saptandı.
Bir makam sahibinin yetkilerinin kanunla sınırlandırılması, keyfiyetin önlenmesi amacını taşır.
3
Seçenekleri değerlendirme
Doğru seçeneğin dürüstlük ve hukuki sorumluluk vurgusu yaptığı anlaşıldı.
Diğer seçenekler ya kronolojik hatalar (meclis, seçim) ya da kavramsal yanlışlar (özerklik, mutlak güç) içermektedir.

Key Concept

Hukuki Sorumluluk ve İdarede Dürüstlük

Hints

1
Sadrazamın 'kanun dışı iş yapmayacağı' ifadesi, yetkinin kurallarla sınırlanmasına işaret eder.
2
Rüşvet yasağı, devlet yönetiminde dürüstlük ve liyakat ilkeleriyle doğrudan ilgilidir.
3
Bu düzenleme, yöneticilerin hukuki denetime tabi tutulmaya başlandığının bir kanıtıdır.

Practice More

Sened-i İttifak'ın bir 'pakt' veya 'sözleşme' (misak) olma özelliğinin Tanzimat Fermanı'ndan farklarını araştırınız.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question