Osmanlı Devleti'nde . yüzyılda görülen anayasalcılık hareketleri, belgelerin içeriği ve hedeflediği kitle bakımından farklılıklar göstermektedir. Bu süreçteki belgelerden hangisi, tebaaya (halka) yönelik genel hak ve özgürlükler tanımaktan ziyade, merkezi otorite ile taşradaki yerel güçler (ayanlar) arasındaki iktidar dengesini düzenlemeyi ve karşılıklı güven tesis etmeyi amaçlamıştır?
- Sened-i İttifakAnswer
- BTanzimat Fermanı
- CIslahat Fermanı
- DKanun-i Esasi
- ETeşkilat-ı Esasiye Kanunu
Answer
Osmanlı Devleti'nde merkezi otorite ile taşradaki yerel güçler olan ayanlar arasındaki ilişkiyi düzenleyen belge Sened-i İttifak'tır.
Doğru cevap olan Sened-i İttifak, yılında II. Mahmut ile ayanlar arasında imzalanmıştır. Bu belgenin temel amacı, o dönemde merkezi otoriteye karşı güçlenen taşradaki yerel otoritelerin (ayanların) desteğini almak ve devletin otoritesini bu güçlerle paylaşarak sistemi ayakta tutmaktır. Bu özelliğiyle Türk tarihindeki ilk anayasalcılık adımı kabul edilse de, halka hak tanıyan bir metin değil, bir 'iktidar sözleşmesi' (misak) niteliğindedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sened-i İttifak'ın iktidarın paylaşılmasına dayalı sözleşme (misak) niteliği.
Hints
1
Belgenin halka değil, taşradaki nüfuzlu yerel yöneticilere (ayanlara) hitap ettiğini düşünün.
2
Padişah II. Mahmut'un tahta çıkış sürecinde kendisine destek olan Alemdar Mustafa Paşa'nın öncülüğünde hazırlanan belgeyi hatırlayın.
3
Türk tarihinde padişahın yetkilerini 'karşılıklı bir sözleşme' ile sınırlandırdığı ilk belge hangisidir?
Practice More
Sened-i İttifak'ın neden bir anayasa kabul edilmediğini ve Tanzimat Fermanı ile arasındaki farkları tekrar gözden geçirin.
Alternative Method
Belgeleri niteliklerine göre kategorize edebilirsiniz: Sened-i İttifak = Sözleşme (Misak), Tanzimat ve Islahat = Tek taraflı lütuf (Ferman), Kanun-i Esasi = Anayasa.
Estimated Time:1m 0s