Question

Difficulty: Very hardHukukun Kaynakları ve Normlar Hiyerarşisi

Hukuk sistemimizde normlar, birbirinin üzerinde yer alan ve "normlar hiyerarşisi" (normlar piramidi) olarak adlandırılan bir düzen içindedir. Bu düzene göre alt basamaktaki bir kural, üst basamaktaki kurala aykırı olamaz ve çatışma durumunda hiyerarşik olarak üstte bulunan kural esas alınır.

19821982 Anayasası'nın 20172017 yılındaki anayasa değişikliği sonrası hükümleri ve Türk hukuk sistemindeki normlar hiyerarşisi ilkeleri dikkate alındığında; kanunlar ile olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK) arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlış bir bilgidir?

  1. A
    Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılması mümkün değildir.
  2. B
    Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz; çıkarılmış olsa dahi kanun hükmü öncelikle uygulanır.
  3. C
    TBMM'nin, daha önce Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenmiş bir konuda kanun çıkarması halinde, ilgili kararname hükümleri kendiliğinden hükümsüz hale gelir.
  4. D
    Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, normlar hiyerarşisinde kanunların altında yer aldığı için hiyerarşik denetimleri Anayasa Mahkemesi tarafından yapılır.
  5. Bir kanun hükmü ile Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin aynı konuda farklı düzenlemeler içermesi durumunda, normlar arasındaki uyuşmazlık tarihsel sıraya göre çözülür ve daha yeni tarihli olan düzenleme esas alınır.Answer

Answer

Bir kanun hükmü ile Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin çatışması durumunda düzenleme tarihlerine bakılmaksızın her zaman hiyerarşik olarak üstte yer alan kanun hükümleri esas alınır.
Normlar hiyerarşisinde üst basamakta yer alan bir norm (Kanun), alt basamaktaki bir norm (Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi) ile çatıştığında, her zaman üst basamaktaki norm esas alınır. 'Lex posterior' yani 'sonraki tarihli kuralın önceliği' ilkesi sadece aynı hiyerarşik düzeydeki normlar arasında bir uyuşmazlık olduğunda devreye girer. Kanun ve CBK farklı düzeylerde olduğu için düzenleme tarihlerine bakılarak bir tercih yapılamaz; kanun her zaman üstün tutulur.

Step-by-Step Solution

1
Normların hiyerarşik sıralamasını belirle.
Anayasa > Kanun > Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi > Yönetmelik.
Hukuk kuralları arasındaki altlık-üstlük ilişkisini saptamak çözümün temelidir.
2
Kanun ve CBK arasındaki çatışma kuralını incele.
Kanun ile CBK arasında dikey bir hiyerarşi vardır; Kanun, CBK'nın üstündedir.
2017 değişikliği ile CBK'lar sisteme dahil edilirken kanunun üstünlüğü korunmuştur.
3
Kronoloji (tarih) kuralının uygulanabilirliğini değerlendir.
Kronolojik sıra kuralı (Lex Posterior) yalnızca aynı hiyerarşik seviyedeki normlar (örneğin iki farklı kanun) arasında uygulanır.
Farklı seviyedeki normlarda üstteki norm alttakini tarihine bakılmaksızın geçersiz kılar.

Key Concept

Lex Superior (Üstün Normun Önceliği) İlkesi

Hints

1
Normlar piramidinde üstte olan kural, alttakini her zaman döver; yani geçersiz kılar.
2
Kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleri piramidin farklı basamaklarındadır. Kanun daha yukarıdadır.
3
Zaman kuralı (yeni olanın eskini silmesi) sadece aynı yetkiye sahip normlar arasında geçerlidir; dikey bir uyuşmazlıkta tarih önemsizdir.

Practice More

Olağanüstü Hal (OHAL) Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin normlar hiyerarşisindeki yerini ve kanunlarla olan ilişkisini araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question