Question

Difficulty: HardBireysel Başvuru

1982 Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca, Anayasa Mahkemesine yapılacak olan "Bireysel Başvuru" mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Bireysel başvuru yoluna gidilebilmesi için olağan idari ve yargısal tüm kanun yollarının tüketilmiş olması zorunludur.
  2. B
    Kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yapamaz; özel hukuk tüzel kişileri ise sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle başvuruda bulunabilir.
  3. C
    Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler ve Anayasa Mahkemesi kararları doğrudan bireysel başvuruya konu edilemez.
  4. Anayasa'da güvence altına alınmış olan tüm temel hak ve özgürlüklerin kamu gücü tarafından ihlal edilmesi durumunda bireysel başvuru yoluna gidilebilir.Answer
  5. E
    Başvuruların, kanun yollarının tüketildiği veya ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir.

Answer

Anayasa'da yer alan tüm hakların bireysel başvuruya konu edilebileceğini belirten ifade yanlıştır çünkü başvurunun konusu Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ortak koruma alanıyla sınırlıdır.
Bireysel başvuru hakkının kapsamı, 1982 Anayasası'nın 148. maddesinde açıkça belirtilmiştir. Buna göre, sadece Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden 'Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin' ihlali durumunda başvuru yapılabilir. Dolayısıyla, Anayasa'da olup da Sözleşme'de yer almayan haklar (örneğin eğitim hakkı, grev hakkı gibi bazı ekonomik ve sosyal haklar) için bu yola başvurulamaz. Yanlış olan ifade bu sınırlandırmayı göz ardı etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Bireysel başvurunun konu bakımından yetki alanını (ratione materiae) inceleyin.
Başvuru yapılabilmesi için hakkın hem Anayasa'da hem de AİHS'de yer alması şarttır.
Anayasa Mahkemesi'nin denetim yetkisi bu iki metnin kesişim kümesiyle sınırlandırılmıştır.
2
Başvuruda bulunabilecek kişilerin (kişi bakımından yetki) niteliğini kontrol edin.
Kamu tüzel kişileri hariç tutulmuştur, özel hukuk tüzel kişileri kısıtlıdır.
Kamu gücünü kullanan kurumların, kamu gücü ihlali iddiasıyla başvuru yapması mantıken mümkün değildir.
3
Usuli şartları (süre ve kanun yollarının tüketilmesi) değerlendirin.
30 günlük süre ve ikincillik ilkesi (kanun yollarının tüketilmesi) mevcuttur.
Anayasa Mahkemesi'ne doğrudan değil, bir 'son çare' olarak başvurulabilir.

Key Concept

Bireysel Başvurunun Kapsamı (Ortak Koruma Alanı)

Hints

1
Anayasa Mahkemesi'nin her hak ihlaline bakıp bakmadığını sorgulayın.
2
Bireysel başvurunun kapsamı belirlenirken Anayasa dışında hangi uluslararası metne atıf yapılmaktadır?
3
Hakkın hem Anayasa'da hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde (ortak koruma alanı) bulunması gerektiğini hatırlayın.

Practice More

Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yapılamayan (yargı yolu kapalı olan) işlemleri (YSK kararları vb.) tekrar gözden geçirin.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question