Question

Difficulty: MediumBirleşik Kelimelerin Yazımı

Birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili kurallar; kelimelerin yapısal özelliklerine, ses olaylarına veya anlam kaymalarına göre değişiklik gösterebilir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Kurumlar arasındaki iş birliği sayesinde projenin tüm aşamaları planlanan süreden daha önce tamamlandı.
  2. B
    Üniversite mezunu adayların, profesyonel bir öz geçmiş hazırlayarak iş görüşmelerine gitmeleri büyük önem taşır.
  3. C
    Hayatın her alanında karşılaşılan birtakım zorluklar, insanın karakterinin güçlenmesine ve olgunlaşmasına katkı sağlar.
  4. Sorunun çözümü için hazırlanan raporu en kısa sürede üst makama arzederek gerekli onayın alınmasını beklediler.Answer
  5. E
    Klasik eserler, her kütüphanede bulunması gereken başucu kitapları olarak nesiller boyu önemini korumaya devam eder.

Answer

Dilekçe veya raporun sunulması anlamındaki eylemin 'arz ederek' şeklinde ayrı yazılması gerekir.
Raporun üst makama sunulması anlamında kullanılan eylemde, 'arz' kelimesi herhangi bir ses olayına (ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi) uğramadığı için yardımcı fiil olan 'etmek' (burada zarf-fiil eki almış haliyle 'ederek') ile ayrı yazılmalıdır. Doğru yazım 'arz ederek' olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik kelimelerin tespit edilmesi
İş birliği, öz geçmiş, birtakım, arzederek, başucu sözcükleri belirlenmiştir.
Yazım yanlışı olan sözcüğü bulmak için önce birleşik yapıdaki kelimeleri ayıklamak gerekir.
2
Yardımcı fiille kurulan birleşik fiillerin kuralını uygulama
'Arz' kelimesinde herhangi bir ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi gerçekleşmemiştir.
Türkçede 'etmek, olmak, eylemek' gibi yardımcı fiillerle kurulan yapılar, isim soylu kelimede ses olayı yoksa ayrı yazılır.
3
Diğer kelimelerin yapısal kurallarını kontrol etme
İş birliği ve öz geçmiş ayrı; birtakım ve başucu bitişik yazılır.
TDK kurallarına göre 'iş, öz, dış, iç' gibi kelimelerle kurulan birleşik kelimeler genellikle ayrı yazılırken; baş ve belgisizlik bildiren bazı yapılar bitişik yazılır.

Key Concept

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı

Hints

1
Cümledeki yardımcı fiille (etmek, olmak) kurulan kelimeyi inceleyin; ses olayı var mı?
2
'Arz' kelimesi 'etmek' ile birleşirken ünlü düşmesine veya ünsüz türemesine uğrar mı?
3
Ses olayı gerçekleşmeyen yardımcı eylemler ayrı yazılır; 'not etmek' veya 'terk etmek' gibi 'arz etmek' de ayrı olmalıdır.

Practice More

Benzer şekilde ses olayı olmadığı halde sıkça karıştırılan 'hak etmek', 'terk etmek' ve 'sağ ol' kelimelerinin yazımını inceleyerek kuralı pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Kelimeyi telaffuz ederken hece düşmesi veya ses artışı olup olmadığını kontrol edin; eğer telaffuzda bir değişiklik zorunlu değilse genellikle ayrı yazılır.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question