Question

Difficulty: Hardİdari Teşkilat İlkeleri (Hiyerarşi ve Vesayet)

Türk idari teşkilatında "idarenin bütünlüğü" ilkesini sağlamak üzere öngörülen hiyerarşi ve idari vesayet denetimlerinin kapsamı, hukuki niteliği ve yetki sınırları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Hiyerarşi ilişkisinde üst, astın işlemini kural olarak değiştirerek onama (tashih) yetkisine sahipken; idari vesayet makamı, kanunda açık hüküm bulunmadıkça denetlediği kuruluşun işlemi yerine geçerek karar alma (ikame) yetkisine sahip değildir.Answer
  2. B
    İdari vesayet denetimi, hiyerarşide olduğu gibi makamın iç düzenine ilişkin "doğal" bir yetki olup kanuni bir dayanağa ihtiyaç duyulmadan her zaman ve her konuda kullanılabilir.
  3. C
    Hiyerarşik üst, astın işlemlerini sadece hukukilik yönünden denetleyebilirken; idari vesayet makamı, kamu yararını gözeterek yerinden yönetim kuruluşunun kararlarını hem hukukilik hem de yerindelik yönünden denetler.
  4. D
    Büyükşehir Belediye Başkanı'nın belediye personeli üzerindeki denetimi idari vesayet iken; Valinin ilçe kaymakamı üzerindeki denetim yetkisi hiyerarşi olarak adlandırılır.
  5. E
    Hiyerarşi denetimi farklı kamu tüzel kişileri arasındaki idari bütünlüğü sağlarken; idari vesayet denetimi aynı kamu tüzel kişiliği içerisindeki ast-üst düzenini korumaya yöneliktir.

Answer

Hiyerarşi ilişkisinde üstün astın işlemini değiştirerek onama (tashih) yetkisi varken, idari vesayet makamının yerine geçip karar alma (ikame) yetkisi kural olarak bulunmaz.
Doğru ifade, hiyerarşide üstün 'tashih' (değiştirerek onama) yetkisine sahip olduğunu, ancak idari vesayette 'ikame' (yerine geçip karar alma) yetkisinin kural olarak bulunmadığını belirtir. Hiyerarşi, üstün ast üzerinde hem hukukilik hem de yerindelik denetimi yapabilmesine ve işlemin içeriğine müdahale edebilmesine imkan tanırken; idari vesayet, yerinden yönetim kuruluşlarının özerkliğini korumak adına merkezi idareye sadece kanunla verilen sınırlı bir denetim yetkisi tanır.

Step-by-Step Solution

1
Tüzel kişilik ayrımını yap.
Hiyerarşi aynı tüzel kişilik (örn. Devlet Tüzel Kişiliği), idari vesayet farklı tüzel kişilikler (örn. Devlet ile Belediye) arasındadır.
Denetimin türünü belirleyen temel ölçüt denetleyen ve denetlenen arasındaki tüzel kişilik bağıdır.
2
Hiyerarşinin kapsamını analiz et.
Üst; astın işlemini iptal edebilir, değiştirebilir (tashih) veya yerine geçip yapabilir (ikame).
Hiyerarşi yönetimin içsel bir düzenidir ve tam yetki esastır.
3
İdari vesayetin sınırlarını belirle.
Vesayet makamı işlemi iptal edebilir veya onaylamayabilir; ancak kural olarak işlemi değiştiremez veya yerine geçip yeni işlem yapamaz.
Yerinden yönetim kuruluşlarının özerkliği, merkezi idarenin müdahalesinin sadece hukukilik denetimiyle sınırlı olmasını gerektirir.

Key Concept

İdari Bütünlük: Hiyerarşi (Tüzel Kişilik İçi) ve İdari Vesayet (Tüzel Kişilikler Arası) Ayrımı

Hints

1
Denetleyen ve denetlenen kurumların aynı mı yoksa farklı mı kamu tüzel kişiliğine sahip olduğuna dikkat edin.

Practice More

Vali ile Büyükşehir Belediye Başkanı arasındaki ilişkiyi, Vali ile İl Milli Eğitim Müdürü arasındaki ilişkiyle karşılaştıran bir soru çözerek kavramı pekiştirin.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question