Question

Difficulty: HardBirleşik Kelimelerin Yazımı

Birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili kurallar; kelimelerin anlam kaybına uğrayıp uğramamasına, ses olaylarının gerçekleşmesine veya belirli eklerin kullanımına göre değişiklik göstermektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Bahçenin güneş alan kısımlarına ektiği çörek otları bu yıl oldukça verimliydi.
  2. Yıllardır emek verdiği bu kurumdan ayrılmak ve her şeyi bir anda terketmek ona çok zor geldi.Answer
  3. C
    Yaşadığı talihsiz olaylar karşısında adeta kahrolan genç adam, teselliyi kitaplarda aradı.
  4. D
    Mağazanın vitrininde gördüğü vişneçürüğü rengindeki elbiseyi almak için sabırsızlanıyordu.
  5. E
    Akşamüzeri deniz kenarında yapılan yürüyüşler, günün yorgunluğunu atmak için birebirdi.

Answer

Yardımcı fiille kurulan ve herhangi bir ses olayına uğramayan 'terk etmek' sözcüğünün ayrı yazılması gerekirken bitişik yazıldığı seçenek yanlıştır.
Türkçede 'etmek, edilmek, eylemek, olmak, olunmak' yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiiller, ilk kelimesinde herhangi bir ses düşmesi veya türemesine uğramazsa ayrı yazılır. 'Terk' kelimesi 'etmek' fiiliyle birleşirken hiçbir ses değişikliğine uğramadığı için 'terk etmek' şeklinde ayrı yazılmalıdır. Bu nedenle bitişik yazıldığı seçenek hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki birleşik kelimeleri (çörek otu, terketmek, kahrolmak, vişneçürüğü, akşamüzeri) belirle.
Odaklanılacak sözcükler tespit edildi.
Yazım kuralı incelemesi yapabilmek için önce ilgili sözcüklerin bulunması gerekir.
2
Yardımcı fiillerle kurulan 'kahrolan' ve 'terketmek' sözcüklerini ses olayı yönünden incele.
'Kahrolan' sözcüğünde ünlü düşmesi olduğu için bitişik yazım doğru; 'terketmek' sözcüğünde ses olayı olmadığı için bitişik yazım yanlıştır.
TDK kurallarına göre etmek/olmak fiilleri ses olayı varsa bitişik, yoksa ayrı yazılır.
3
Diğer birleşik kelimeleri (bitki adı, renk adı, zaman kavramı) ilgili kurallara göre kontrol et.
'Çörek otu' (anlam korunumu), 'vişneçürüğü' (renk adı) ve 'akşamüzeri' (soyut yer/zaman) yazımlarının kurallara uygun olduğu görüldü.
Çeldiricilerin doğruluğundan emin olmak için her bir kuralın sağlaması yapılmalıdır.

Key Concept

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı

Alternative Method

Yardımcı fiil sorularında kelimeyi heceleyerek veya köküne ayırarak bir ses olayı olup olmadığını kontrol edebilirsiniz. 'Te-rek' veya 'ter-re-ket-mek' gibi bir ses türemesi veya 'terk' kelimesinde bir düşme yoktur, bu yüzden ayrı yazılmalıdır.
Estimated Time:50s
Rate this question