Osmanlı hukuk tarihinde anayasallaşma hareketlerinin başlangıcı olarak kabul edilen belgeler; hazırlanış yöntemleri, tarafları ve dayandıkları otorite bakımından farklılık gösterir. Tanzimat ve Islahat fermanları padişahın tek taraflı iradesiyle (ferman) tebaasına haklar bahşettiği belgeler iken; Sened-i İttifak’ın bu belgelerden farklı olarak bir 'misak' (sözleşme) kimliği taşımasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Padişahın mutlak otoritesinin, taşradaki yerel güç odakları (Ayanlar) ile yapılan müzakereler sonucu karşılıklı taahhütler ve tarafların birbirine kefil olması esasına dayalı olarak sınırlandırılmış olmasıAnswer
- BBelgenin, Avrupalı devletlerin diplomatik müdahaleleri sonucunda azınlık haklarını koruma ve genişletme amacı gütmesi
- CPadişahın kendi rızasıyla kanun üstünlüğünü tanıması ve tüm vatandaşlara 'ihsan edilen' haklar bahşetmesi
- DHükümdarın yetkilerini denetlemek üzere halkın seçtiği temsilcilerden oluşan bir yasama meclisinin öngörülmesi
- EMüslüman ve gayrimüslim tebaa arasındaki hukuksal eşitsizliği tamamen ortadan kaldıran ve tüm tebaayı 'Osmanlılık' üst kimliğinde birleştiren hükümler içermesi
Answer
Padişahın mutlak otoritesinin, taşradaki yerel güç odakları (Ayanlar) ile yapılan müzakereler sonucu karşılıklı taahhütler ve tarafların birbirine kefil olması esasına dayalı olarak sınırlandırılmış olmasıdır.
Sened-i İttifak'ı diğer Tanzimat dönemi belgelerinden ayıran en temel fark, padişahın mutlak otoritesini kullanırken taşradaki Ayanlarla pazarlık masasına oturması ve karşılıklı hak/sorumluluk içeren, tarafların birbirine kefil olduğu bir metni imzalamasıdır. Bu durum, hukuki açıdan belgenin 'ferman' (tek taraflı) değil 'misak' (iki taraflı/sözleşme) niteliği taşımasına neden olur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sened-i İttifak'ın Misak (Sözleşme) Niteliği ve Kefalet Sistemi
Practice More
Bu belgenin ardından gelen 1839 Tanzimat Fermanı ile 'kanun üstünlüğü' ilkesinin nasıl kurumsallaştığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s