Question

Difficulty: MediumSened-i İttifak ve Tanzimat Dönemi Belgeleri

Osmanlı Devleti’nde 18391839 tarihinde ilan edilen Tanzimat Fermanı ile padişah; 'vazolunacak kanunlara kendisinin de uyacağını' bizzat beyan ederek kendi mutlak otoritesinin üzerinde bir gücü tanımıştır. Padişahın kendi yetkilerini hukuki kurallara tabi kılması, Türk anayasacılık hareketleri açısından aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?

  1. Hukuk devleti anlayışına geçişte ilk somut adımın atıldığınınAnswer
  2. B
    Meşruti monarşi yönetimine resmen geçiş yapıldığının
  3. C
    Halkın yönetime katılımını sağlayan bir meclisin kurulduğunun
  4. D
    Belgenin padişah ve halk arasında bir sözleşme niteliği taşıdığının
  5. E
    Teokratik devlet yapısının tamamen sona erdirildiğinin

Answer

Padişahın kanun üstünlüğünü kabul etmesi, hukuk devleti anlayışına geçişte atılan ilk somut adımdır.
Tanzimat Fermanı ile padişahın 'vazolunacak kanunlara kendisinin de uyacağını' belirtmesi, tarihimizde ilk kez kanun gücünün padişahın iradesinden üstün olduğunun kabul edilmesidir. Bu durum, hukukun hem yönetenleri hem yönetilenleri bağladığı 'Hukuk Devleti' anlayışının en önemli başlangıç noktasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Tanzimat Fermanı'nın (18391839) içeriği analiz edilmelidir.
Padişah Abdülmecit, fermanla birlikte kanunlara uyacağına dair yemin etmiş ve kanun gücünün üstünlüğünü kabul etmiştir.
Belgenin hukuki niteliğini belirlemek için padişahın iradesinin sınırlarını anlamak gerekir.
2
'Kanun üstünlüğü' kavramının siyasi ve hukuki karşılığı belirlenmelidir.
Yönetenlerin de hukuka bağlı olması durumu 'Hukuk Devleti' (Rule of Law) ilkesinin temelidir.
Türk anayasal tarihindeki kavramsal karşılığını bulmak için kavram eşleştirmesi yapılır.
3
Diğer belgelerle (Sened-i İttifak, Kanun-i Esasi) olan farklar kontrol edilmelidir.
Bu ferman bir rejim değişikliği (Meşrutiyet) değil, bir haklar bildirgesi ve hukukun üstünlüğü ilanıdır.
Kronolojik ve kavramsal karışıklıkları önlemek için seçenekler elenir.

Key Concept

Tanzimat Fermanı ve Kanun Üstünlüğü İlkesi

Hints

1
Padişahın kendisini kanunlara bağlı sayması hangi çağdaş hukuk kavramını çağrıştırıyor?
2
Bu gelişme bir anayasa değildir ancak 'anayasacılık' hareketlerinin bir parçasıdır. Meşrutiyet ile karıştırmamaya dikkat edin.
3
Padişah mutlak otoritesinden vazgeçerek 'Kanun benden üstündür' demiştir. Bu, hukuk devleti yolundaki ilk adımdır.

Practice More

Tanzimat Fermanı (18391839) ile Islahat Fermanı (18561856) arasındaki 'hakların kapsamı' ve 'dış baskı' faktörlerini karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question