Question

Difficulty: HardHak Kavramı ve Hakların Türleri

Hukuk sistemimizde 'yenilik doğuran haklar' (inşai haklar), hak sahibinin tek taraflı irade beyanıyla yeni bir hukuki ilişki kurma, mevcut bir ilişkiyi değiştirme veya sona erdirme yetkisi veren haklardır.

Bu hakların hukuki özellikleri ve kullanım usulleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Bu haklar kural olarak bir kez kullanılmakla tüketilirler; bu nedenle hak kullanıldıktan sonra bu haktan tek taraflı bir irade beyanıyla dönülmesi mümkün değildir.
  2. B
    Hukuki belirlilik ve güvenliğin sağlanması amacıyla, bu hakların kural olarak herhangi bir şarta bağlı olarak kullanılmasına izin verilmez.
  3. Bu hakların kullanılması için kanunda öngörülen süreler niteliği itibarıyla 'zamanaşımı' süresidir ve bu sürenin geçtiği ancak ilgililer tarafından 'def'i' olarak ileri sürüldüğünde hakimce dikkate alınır.Answer
  4. D
    Bazı yenilik doğuran hakların (örneğin boşanma veya velayetin kaldırılması gibi) hüküm ifade edebilmesi için mutlaka bir mahkeme kararı (yenilik doğuran dava) yoluyla kullanılması gerekir.
  5. E
    Bozucu yenilik doğuran haklar mevcut bir hukuki ilişkiyi tamamen ortadan kaldırırken; değiştirici yenilik doğuran haklar mevcut ilişkiyi sona erdirmeksizin içeriğini farklılaştırır.

Answer

Yenilik doğuran hakların kullanılması için tanınan sürelerin 'zamanaşımı' süresi olduğunu ve ancak 'def'i' yoluyla ileri sürüldüğünde hakimce dikkate alınacağını savunan ifade yanlıştır.
Yenilik doğuran hakların kullanılması için kanunla belirlenen süreler, nitelikleri gereği 'hak düşürücü süre'dir. Hak düşürücü süreler, zamanaşımından farklı olarak davanın her aşamasında hakim tarafından kendiliğinden (resen) dikkate alınır. Zamanaşımı ise sadece taraflar tarafından bir 'def'i' olarak ileri sürüldüğünde hukuki sonuç doğurur. Bu nedenle sürelerin zamanaşımı olduğunu belirten ifade hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Yenilik doğuran hakların zaman aşımı rejimini inceleme.
Bu hakların 'hak düşürücü süre'ye tabi olduğu belirlendi.
Yenilik doğuran haklar, kullanılmadıklarında hakkın kendisini sona erdiren kesin sürelere bağlıdır.
2
Hakim tarafından dikkate alınma usulünü analiz etme.
Hak düşürücü sürelerin 'resen' (kendiliğinden) dikkate alınması gerektiği saptandı.
Zamanaşımı süreleri borcu sona erdirmez, sadece alacağı istenemez hale getirir ve def'i olarak ileri sürülmelidir; oysa hak düşürücü süre hakkı tamamen yok eder.
3
Yenilik doğuran hakların diğer dogmatik özelliklerini (şarta bağlılık, tüketilme) kontrol etme.
Diğer tüm seçeneklerin hukuk doktriniyle uyumlu olduğu teyit edildi.
Şarta bağlılık yasağı ve hakkın kullanılmasıyla tükenmesi, inşai hakların karakteristik özellikleridir.

Key Concept

Yenilik Doğuran Hakların Özellikleri ve Hak Düşürücü Süre Ayrımı
Estimated Time:1m 40s
Rate this question