Question

Difficulty: Hardİdari Teşkilat İlkeleri (Hiyerarşi ve Vesayet)

Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilatında idarenin bütünlüğünü sağlamak amacıyla kullanılan hiyerarşi ve idari vesayet yetkilerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Hiyerarşi yetkisi aynı kamu tüzel kişiliği içerisinde kullanılırken, idari vesayet yetkisi farklı kamu tüzel kişilikleri arasında kullanılır.
  2. B
    Hiyerarşi denetiminde üst, astın işlemleri üzerinde hem hukuka uygunluk hem de yerindelik denetimi yapabilir.
  3. C
    İdari vesayet yetkisi istisnai bir yetki olup ancak kanunun açıkça yetki verdiği durumlarda ve kanunda belirtilen sınırlar içinde kullanılabilir.
  4. İdari vesayet makamı, yerinden yönetim kuruluşlarının kararlarını hukuka uygunluk yönünden denetleyebileceği gibi, kural olarak bu kararları değiştirerek onama yetkisine de sahiptir.Answer
  5. E
    Hiyerarşi ilişkisinde üst, astın işlemini iptal edebileceği gibi, henüz yapılmamış bir işlem konusunda asta emir ve talimat da verebilir.

Answer

İdari vesayet makamının, denetlediği yerinden yönetim kuruluşunun kararını değiştirerek onama yetkisine sahip olduğu ifadesi yanlıştır; bu yetki hiyerarşi denetimine özgüdür.
İdari vesayet makamının denetlediği organın kararını değiştirerek onama yetkisi bulunmamaktadır. Vesayet makamı sadece kararı onaylayabilir, onaylamayarak geri gönderebilir veya iptali için yargı yoluna başvurabilir. Kararı değiştirerek onama (düzeltme) yetkisi sadece aynı tüzel kişilik içindeki hiyerarşik üstlere tanınmış bir yetkidir.

Step-by-Step Solution

1
Hiyerarşi ve idari vesayet kavramlarının tüzel kişilik ayrımını analiz etme
Hiyerarşi tek bir tüzel kişilik içinde, idari vesayet ise farklı tüzel kişilikler (merkez-mahalli idare) arasında gerçekleşir.
İdarenin bütünlüğü ilkesi bu iki farklı mekanizma ile sağlanır.
2
Denetimin kapsamını (hukuka uygunluk ve yerindelik) değerlendirme
Hiyerarşide her iki denetim de varken, idari vesayette kural olarak sadece hukuka uygunluk denetimi vardır.
Yerinden yönetim kuruluşlarının özerkliğini korumak için vesayet denetimi sınırlı tutulmuştur.
3
Denetim sonucunda tesis edilebilecek işlemleri karşılaştırma
Hiyerarşik üst işlemi değiştirebilir (reformasyon), ancak vesayet makamı kural olarak sadece onaylar, erteler veya iptal davası açar; içeriği değiştiremez.
İşlemi değiştirme yetkisi, yerinden yönetim kuruluşunun iradesinin yerine geçmek anlamına geleceği için vesayet makamına verilmemiştir.

Key Concept

İdari Vesayet ve Hiyerarşi Arasındaki Yetki Farkları

Hints

1
İdari vesayet yetkisinin, mahalli idarelerin özerkliğini korumak adına sınırlı bir yetki olduğunu hatırlayın.
2
Hangi yetki türünde denetim yapan makamın, denetlenen işlemin içeriğine müdahale edip (değiştirip) onayamayacağını düşünün.
3
Vesayet makamı işlemi ya onaylar ya da iptal sürecini başlatır; ancak işlemin yerine geçerek yeni bir içerik oluşturamaz.

Practice More

İçişleri Bakanı ile Belediye Başkanı arasındaki ilişkinin 'idari vesayet', bir Bakan ile Müsteşar arasındaki ilişkinin 'hiyerarşi' olduğunu örnekleyerek pekiştirme yapabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question