Question

Difficulty: Very hardHukukun Kaynakları ve Normlar Hiyerarşisi

1982 Anayasası'nın kurduğu hukuk düzeninde, yazılı hukuk kuralları arasında altlık-üstlük ilişkisini ifade eden normlar hiyerarşisi, uyuşmazlıkların çözümünde hangi kuralın öncelikle uygulanacağını belirleyen temel dayanaktır. Bu hiyerarşik yapı ve kurallar arasındaki etkileşim dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuksal açıdan yanlıştır?

  1. A
    Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalar ile kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi durumunda, çıkabilecek uyuşmazlıklarda antlaşma hükümleri esas alınır.
  2. B
    Yargıtay ve Danıştay İçtihadı Birleştirme Kararları, normlar hiyerarşisinde kanun düzeyinde yer alır ve genel bağlayıcı nitelikleri gereği tüm yargı organlarını ve idareyi bağlar.
  3. C
    Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile kanunlarda aynı konuda farklı hükümler bulunması halinde, normlar arasındaki tarih sırasına bakılmaksızın kanun hükümleri uygulanır.
  4. Normlar hiyerarşisinde kanunlar ile Cumhurbaşkanlığı kararnameleri aynı basamakta yer aldığından, aralarında bir çatışma çıkması durumunda 'lex posterior' (sonraki tarihli kuralın önceliği) ilkesi gereği sonraki tarihte yürürlüğe giren düzenleme esas alınır.Answer
  5. E
    Anayasa'nın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan siyasi haklar ve ödevler olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile düzenlenemez.

Answer

Kanunlar ile Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin aynı basamakta olduğunu ve aralarındaki çatışmanın 'lex posterior' ilkesiyle çözüldüğünü iddia eden ifade yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, kanunlar ile Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin aynı basamakta yer aldığını savunmaktadır. Oysa Türk hukuk sisteminde kanunlar, olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinden hiyerarşik olarak daha üsttedir. Anayasa'nın 104. maddesi uyarınca, bu iki norm arasında bir çatışma çıktığında, yürürlüğe giriş tarihlerine bakılmaksızın her zaman kanun hükümleri esas alınır. Dolayısıyla bu uyuşmazlıkta 'lex posterior' ilkesi değil, 'normlar hiyerarşisi (üst normun önceliği)' ilkesi uygulanır.

Step-by-Step Solution

1
Normlar hiyerarşisinin (Kelsen Piramidi) temel sıralamasını hatırla.
Sıralama: Anayasa > Kanun/Milletlerarası Antlaşmalar/OHAL CBK/İçtihadı Birleştirme Kararları > Olağan CBK > Yönetmelik > Adsız Düzenleyici İşlemler.
Uyuşmazlık çözümü için normların öncelik sırasını bilmek gerekir.
2
1982 Anayasası'nın 104. maddesinde yer alan CBK ve Kanun ilişkisini analiz et.
Anayasa m. 104/8: 'Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde, kanun hükümleri uygulanır.'
Bu hüküm, kanunun CBK karşısındaki mutlak hiyerarşik üstünlüğünü kanıtlar.
3
'Lex posterior' (sonraki kanun) ilkesinin uygulama şartını değerlendir.
'Lex posterior' ilkesi ancak hiyerarşik olarak EŞ DEĞER olan normlar (iki farklı kanun gibi) arasında çatışma çıktığında uygulanır.
Alt-üst ilişkisi olan normlarda (Kanun-CBK gibi) üstteki norm her zaman önceliklidir, tarihe bakılmaz.

Key Concept

Normlar hiyerarşisinde alt basamakta yer alan bir kural, üst basamaktaki kurala aykırı olamaz ve çatışma durumunda üstteki kural (Kanun), alttaki kurala (CBK) karşı tarihten bağımsız olarak her zaman önceliklidir.

Hints

1
Normlar hiyerarşisinde üstteki kural alttakini her zaman ezer.
2
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (olağan) ile Kanun hiyerarşide aynı seviyede mi yoksa biri diğerinden üstün mü?

Practice More

OHAL Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile kanunlar arasındaki hiyerarşik ilişkiyi ve bu kararnamelerin yargısal denetimini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question