Question

Difficulty: MediumHükümet Sistemleri ve Demokrasi Modelleri

1982 Anayasası'nın belirlediği devlet yapısında egemenliğin kullanılış biçimi ve hükümet sisteminin işleyişi ile ilgili doktrinde yer alan kavramlar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi güncel anayasal düzenimiz için doğru bir tespittir?

  1. A
    Türkiye'de saf temsili demokrasi modeli uygulanmakta olup, halkın yönetime katılımını sağlayan hiçbir yarı doğrudan demokrasi aracı anayasada düzenlenmemiştir.
  2. B
    Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yürütme organı, Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu'ndan oluşan düalist (iki başlı) bir yapıya sahiptir.
  3. Türkiye'de temel olarak temsili demokrasi benimsenmişse de, anayasa değişikliklerinin halkoyuna sunulması uygulamasıyla yarı doğrudan demokrasi unsurlarına yer verilmiştir.Answer
  4. D
    Güncel sistemde yasama ve yürütme erkleri arasında 'yumuşak kuvvetler ayrılığı' ilkesi gereği hükümetin meclis tarafından güvensizlik oyuyla düşürülmesi imkanı korunmuştur.
  5. E
    Vatandaşların belirli sayıda imza toplayarak TBMM'ye doğrudan kanun teklifi sunmasını sağlayan 'halk teşebbüsü' mekanizması anayasal bir hak olarak düzenlenmiştir.

Answer

Türkiye'de temel olarak temsili demokrasi benimsenmişse de, anayasa değişikliklerinin halkoyuna sunulması gibi uygulamalarla yarı doğrudan demokrasi araçlarına yer verilmiştir.
Türkiye'de halkın egemenliğini kural olarak seçtiği temsilciler eliyle kullanması 'temsili demokrasi'yi ifade eder. Ancak anayasa değişikliklerinin zorunlu veya ihtiyari olarak halkın onayına sunulması (referandum), halkın yönetime doğrudan müdahil olduğu bir 'yarı doğrudan demokrasi' aracıdır. Bu durum Türkiye'deki modelin temsili ağırlıklı olmakla birlikte yarı doğrudan unsurlar içerdiğini doğrular.

Step-by-Step Solution

1
Demokrasi modellerini Türkiye ölçeğinde analiz et.
Türkiye'de halkın temsilcilerini seçmesi (temsili demokrasi) kuraldır ancak referandum bir istisnadır.
Egemenliğin kullanılış biçimi doğrudan, yarı doğrudan ve temsili olarak üçe ayrılır.
2
2017 sonrası hükümet sisteminin yapısını değerlendir.
Yürütme organı tek başlı (monist) hale gelmiştir.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde Başbakanlık ve Bakanlar Kurulu kaldırılmıştır.
3
Anayasal mekanizmaların varlığını kontrol et.
Halk teşebbüsü veya halk vetosu gibi araçlar hukukumuzda yoktur, sadece halkoylaması vardır.
Yarı doğrudan demokrasinin tüm araçları değil, sadece belirli bir kısmı (referandum) anayasamıza dahil edilmiştir.

Key Concept

Temsili demokrasi içinde yarı doğrudan demokrasi araçlarının (referandum) varlığı ve monist yürütme yapısı.

Practice More

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile Parlamenter Sistem arasındaki temel farkları (yürütmenin yapısı, meclise karşı sorumluluk vb.) listeleyiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question