Türk hukuk sisteminde normlar hiyerarşisi (normlar piramidi) ve bu normların birbirleriyle olan hiyerarşik ilişkileri göz önüne alındığında, 1982 Anayasası ve yerleşik hukuk ilkeleri çerçevesinde aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AUsulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi halinde, uyuşmazlığın çözümünde antlaşma hükümleri esas alınır.
- BOlağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile kanunlar arasında çatışma çıkması durumunda normlar hiyerarşisindeki yerleri gereği kanun hükümleri uygulanır; TBMM'nin aynı konuda kanun çıkarması halinde kararname hükümsüz hale gelir.
- Usulüne göre yürürlüğe konulmuş olan teknik, ekonomik veya ticari nitelikteki tüm milletlerarası antlaşmalar, kanunlarla çatışması durumunda içeriğine bakılmaksızın her durumda kanun hükümlerine üstün tutulur.Answer
- DMilletlerarası antlaşmaların normlar hiyerarşisindeki yeri kanun düzeyinde kabul edilse de, bu antlaşmaların Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası açılması mümkün değildir.
- EYönetmelikler; Anayasa, kanun ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine aykırı hükümler içeremez ve bu düzenleyici işlemlerin yargısal denetimi kural olarak idari yargı mercileri tarafından yerine getirilir.
Answer
Teknik, ekonomik veya ticari nitelikteki antlaşmaların her durumda kanunlara üstün tutulacağını belirten ifade yanlıştır; bu imtiyaz sadece temel hak ve özgürlüklere ilişkin antlaşmalara tanınmıştır.
Doğru cevap olan ifade, Anayasa'nın 90. maddesindeki özel hükmü hatalı genellemektedir. Türk hukukunda sadece 'temel hak ve özgürlüklere ilişkin' milletlerarası antlaşmaların kanunlarla çatışması durumunda antlaşma hükmünün esas alınacağı belirtilmiştir. Teknik, ekonomik veya ticari nitelikteki antlaşmalar kanun düzeyinde kabul edilse de, kanunla çatışmaları durumunda otomatik bir üstünlüğe sahip değildirler; bu durumlarda 'lex posterior' (sonraki kanun) gibi genel yorum kuralları devreye girer.
Step-by-Step Solution
Key Concept
90. Madde ve Temel Hak Antlaşmalarının Özel Statüsü
Hints
1
Anayasa'nın 90. maddesindeki antlaşma-kanun çatışması kuralının hangi konu başlıkları için geçerli olduğuna dikkat edin.
2
Her milletlerarası antlaşma kanunla çatıştığında üstün sayılmaz; bu imtiyaz sadece insan hakları ile ilgili olanlar içindir.
3
Anayasa m. 90/5 hükmünü hatırlayın: 'Temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalar...' ifadesi kuralın kapsamını çizer.
Practice More
Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK) ve milletlerarası antlaşmaların normlar hiyerarşisindeki eş değerliklerini ve yargısal denetim farklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s