Akademik ve edebi metinlerin yazım standartları üzerine yapılan bir incelemede, aşağıdaki cümlelerden hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
- Yazar, kitabın önsözünde eserini hangi toplumsal koşullar altında kaleme aldığını ayrıntılarıyla açıklamış.Answer
- BBireylerin toplumsal olaylara karşı geliştirdiği ön yargıların temelinde genellikle bilgi eksikliği yatmaktadır.
- CÜniversitelerin ana bilim dalı başkanlıkları, yeni dönemde yapılacak bilimsel projelerin takvimini belirledi.
- DSağlık çalışanlarının pandemi sürecinde sergilediği üstün özveri, tüm toplum tarafından büyük bir takdirle karşılandı.
- EGençlerin iş hayatına atılırken ihtiyaç duyduğu en önemli özelliklerden biri de sarsılmaz bir öz güven duygusudur.
Answer
İçinde 'önsöz' kelimesi geçen cümle hatalıdır; çünkü TDK kurallarına göre 'ön söz' ayrı yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu'nun (TDK) güncel yazım kurallarına göre; 'alt, üst, ana, ön, art, arka, yan, karşı, iç, dış, orta, büyük, küçük, sağ, sol, peş, bir, iki, tek, çok, çift' sözlerinin başa getirilmesiyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır. Bu kural uyarınca 'ön söz' ifadesinin ayrı yazılması gerekirken, 'önsöz' şeklinde bitişik yazılması bir yazım yanlışıdır. Aşağıdaki tabloda benzer yapıdaki sözcüklerin doğru kullanımları gösterilmiştir:
| Sözcük | Doğru Yazım | Kural |
|---|---|---|
| ön söz | Ayrı | 'Ön' başa geldiğinde ayrı yazılır. |
| ön yargı | Ayrı | 'Ön' başa geldiğinde ayrı yazılır. |
| öz güven | Ayrı | 'Öz' başa geldiğinde genellikle ayrı yazılır. |
| özveri | Bitişik | Kalıplaşmış ve anlamca bütünleşmiş yapıdır. |
| ana bilim | Ayrı | 'Ana' başa geldiğinde ayrı yazılır. |
Step-by-Step Solution
Key Concept
Başa getirilen sözcüklerle (ön, ana, öz vb.) kurulan birleşik kelimelerin ayrı yazılması kuralı.
Hints
1
Cümlelerdeki 'ön', 'ana' ve 'öz' kelimeleriyle başlayan birleşik yapılara odaklanın.
2
TDK'ye göre 'ön' kelimesiyle başlayan 'ön söz' ve 'ön yargı' gibi terimlerin ayrı yazılması gerektiğini hatırlayın.
3
Birçok kitapta bitişik görseniz de 'ön söz' kelimesi akademik kural gereği ayrı yazılmalıdır; ancak 'özveri' kalıplaşmış bir istisnadır.
Practice More
İç, dış ve sıra sözcükleriyle (hafta içi, yurt dışı, sıra dışı vb.) kurulan birleşik kelimelerin yazımını da tekrar etmeniz bu konu bütünlüğü için faydalı olacaktır.
Alternative Method
Sözcükleri 'ön', 'ana' veya 'öz' gibi ön eklerle kategorize ederek TDK'nin 'Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler' başlığı altındaki 4. maddeyi (başa getirilen sözcükler kuralı) zihninizde tarayın.
Estimated Time:1m 30s