Question

Difficulty: HardTürkiye'de Kentsel Yerleşmeler ve Şehirlerin Fonksiyonları

Türkiye'de kentsel yerleşmelerin fonksiyonel gelişimi; yerleşmenin bulunduğu sahanın sunduğu imkânlar (site) ile çevresiyle olan mekânsal ilişkilerinin (situasyon) bir sonucudur. Bazı şehirler tek bir baskın fonksiyonla gelişimini sürdürürken, bazıları zamanla çok fonksiyonlu (polifonksiyonel) bir yapıya kavuşmuştur.

Aşağıda, Türkiye'deki bazı kentsel yerleşmelerin fonksiyonel gelişimlerine dair temel bilgiler verilmiştir:

I.I. Yerleşmenin küçük bir iskeleden önemli bir ağır sanayi merkezine dönüşmesinde, yakın çevredeki zengin taş kömürü yataklarının işletilmesi ve liman fonksiyonu belirleyici olmuştur.
II.II. Şehir merkezinin (merkez ilçe) gelişiminde idari ve eğitim fonksiyonları ön plandadır; ancak ilin genelinde kıyı turizmi sektörü ekonominin ve şehir kimliğinin temel direğidir.
III.III. Önemli kara ve demir yollarının kavşak noktasında yer alan şehir; havacılık sanayisi ve "üniversite kenti" kimliğiyle bölgesel bir cazibe merkezine dönüşmüştür.
IV.IV. 19401940'lı yıllardan sonra petrolün bulunması ve rafinerinin kurulmasıyla, küçük bir kasaba görünümünden modern bir maden ve sanayi şehrine dönüşmüştür.

Bu özelliklerle aşağıdaki şehirler eşleştirildiğinde, hangi şehir dışarıda kalır?

  1. A
    Zonguldak
  2. B
    Muğla
  3. C
    Eskişehir
  4. D
    Batman
  5. AfyonkarahisarAnswer

Answer

Afyonkarahisar şehri, verilen fonksiyonel özelliklerin hiçbirine tam olarak uymadığı için dışarıda kalır.
Verilen öncüller sırasıyla Zonguldak (maden/sanayi), Muğla (hizmet/turizm ayrımı), Eskişehir (ulaşım/eğitim/havacılık) ve Batman (maden/sanayi - petrol) şehirlerini tarif etmektedir. Afyonkarahisar ise önemli bir kara yolu kavşağı ve gıda/mermer sanayi merkezi olmasına rağmen, metinde yer alan spesifik detaylarla (taş kömürü, havacılık sanayisi, petrol rafinerisi vb.) eşleşmemektedir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci öncülü analiz et.
Taş kömürü ve liman vurgusu Zonguldak şehrini işaret eder.
Zonguldak, Türkiye'de taş kömürü havzasının merkezidir ve gelişimi bu madene dayalıdır.
2
İkinci öncülü analiz et.
İl merkezinin idari/eğitim, ilin turizm odaklı olması Muğla şehrini işaret eder.
Muğla il merkezi bir hizmet/eğitim kenti iken, Bodrum ve Marmaris gibi ilçeleri turizm merkezidir.
3
Üçüncü öncülü analiz et.
Kavşak noktası, havacılık ve üniversite vurgusu Eskişehir'i işaret eder.
Eskişehir, Türkiye'nin en önemli demir yolu kavşaklarından biri olup havacılık sanayisi ve öğrenci kenti kimliğiyle bilinir.
4
Dördüncü öncülü analiz et.
Petrol ve rafineri vurgusu Batman şehrini işaret eder.
Batman, petrolün bulunmasıyla hızla büyüyerek kasabadan büyük bir sanayi ve maden şehrine dönüşmüştür.
5
Sonuçları seçeneklerle karşılaştır.
Afyonkarahisar için bir açıklama bulunmadığı görülür.
Afyonkarahisar önemli bir kavşaktır ancak havacılık sanayisi veya taş kömürü gibi özelliklere sahip değildir.

Key Concept

Türkiye'deki şehirlerin dominant ekonomik fonksiyonları ve gelişim süreçleri.

Practice More

Şehirlerin site (kuruluş yeri) ve situasyon (konum) özelliklerinin fonksiyonel çeşitliliğe etkisini incelemek için 'Kayseri ve Gaziantep' gibi polifonksiyonel şehirleri analiz edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question