Question

Difficulty: HardTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Türkiye'nin Ocak ayı deniz seviyesine indirgenmiş ortalama sıcaklık haritası analiz edildiğinde; izoterm eğrilerinin genel olarak enlemlere uygunluk göstermediği, eğrilerin denizler üzerinde kuzeye, karalar üzerinde ise güneye doğru belirgin bir sapma (salınım) yaptığı görülmektedir.

İzoterm eğrilerinin Ocak ayında karalar üzerinde güneye doğru saptığı bu merkezlerde, sıcaklığın aynı enlemdeki denizel çevreye göre daha düşük olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Karaların denizlere oranla daha çabuk ve daha fazla soğumasıAnswer
  2. B
    Batıdan doğuya doğru gidildikçe yükseltinin artması
  3. C
    Bakı etkisine bağlı olarak dağların güney yamaçlarının daha fazla ısınması
  4. D
    Kuzey sektörlü rüzgarların iç kesimlerdeki hızının daha yüksek olması
  5. E
    Enlem etkisine bağlı olarak güneş ışınlarının düşme açısının daralması

Answer

İzoterm eğrilerinin Ocak ayında karalar üzerinde güneye sapmasının temel nedeni, karaların denizlere göre daha çabuk ve daha fazla soğumasıdır.
Ocak ayında karalar hızla ısı kaybederek denizlerden daha soğuk hale gelir. Bu durum, aynı enlemde bulunan karaların denizlere göre daha düşük sıcaklığa sahip olmasına yol açar. İzoterm eğrileri, aynı sıcaklık değerine sahip noktaları birleştirirken karalar üzerinde daha sıcak olan güney enlemlerine doğru bükülmek zorunda kalır. Bu durumun temel sorumlusu karasallıktır.

Step-by-Step Solution

1
Harita türünü analiz etme
Harita 'deniz seviyesine indirgenmiş' bir haritadır. Bu, yükseltinin (rakım) etkisinin her yer 00 metre kabul edilerek yok sayıldığı anlamına gelir.
Yükselti etkisinin olduğu seçenekleri elemek için bu tanım kritiktir.
2
Mevsimsel özellikleri değerlendirme
Ocak ayı kış mevsimidir. Kışın karalar denizlere göre daha soğuktur.
Karaların ve denizlerin farklı ısınma özelliklerini (özgül ısı) belirlemek gerekir.
3
İzoterm sapmalarının yönünü yorumlama
İzoterm eğrisinin güneye sapması, o noktanın aynı enlemdeki diğer yerlerden daha soğuk olduğunu gösterir (Çünkü sıcak değerlerin olduğu güneye giderek kendi değerini arar).
Eğrinin neden kuzeye değil de güneye saptığını termik açıdan anlamak gerekir.
4
Sonuca ulaşma
Karaların denizlere göre şiddetli soğuması (karasallık), kışın izotermleri güneye büker.
Denizellik-karasallık farkı, kışın enlem etkisini bozan en temel özel konum faktörüdür.

Key Concept

İndirgenmiş Sıcaklık ve Karasallık İlişkisi

Hints

1
Soruda 'deniz seviyesine indirgenmiş' ifadesine dikkat edin. Bu ifade, seçeneklerdeki hangi yaygın faktörü elemeniz gerektiğini söyler?
2
Kışın Ankara mı daha soğuktur yoksa aynı enlemdeki İzmir mi? Bu farkın nedeni nedir?
3
Karalar denizlere göre daha çabuk soğuduğu için kışın aynı enlemdeki iç kesimler kıyılara göre daha düşük sıcaklıktadır. Düşük sıcaklık değeri, haritada daha güneyde aranır.

Practice More

Temmuz ayı indirgenmiş sıcaklık haritasında izotermlerin neden karalar üzerinde kuzeye doğru saptığını analiz ederek zıt durumu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question