Question

Difficulty: MediumMondros Ateşkes Antlaşması ve İşgaller

I. Dünya Savaşı'nı Osmanlı Devleti açısından sonlandıran mütareke metninde; İtilaf Devletleri'ne ait esirler ile Ermeni tutukluların derhâl serbest bırakılması kararlaştırılırken, Osmanlı esirlerinin müttefiklerin denetiminde tutulmaya devam edilmesi hükme bağlanmıştır.

Diplomatik ve hukuki açıdan değerlendirildiğinde bu düzenleme, devletler arası ilişkileri düzenleyen aşağıdaki temel ilkelerden hangisine açıkça aykırılık teşkil etmektedir?

  1. A
    Açık diplomasi
  2. B
    Ulusal egemenlik
  3. Mütekabiliyet (Karşılıklılık)Answer
  4. D
    Güçler ayrılığı
  5. E
    Misakımilli

Answer

Mütekabiliyet (Karşılıklılık) ilkesi
Uluslararası hukukta devletlerin egemen eşitliği prensibine dayanan 'mütekabiliyet' (karşılıklılık) ilkesi gereğince, bir antlaşmada tarafların birbirine yönelik uygulamalarının karşılıklı ve denk olması gerekir. Mondros Mütarekesi'nde İtilaf Devletleri esirlerinin ve Ermeni tutukluların koşulsuz serbest bırakılması istenirken Türk esirlerinin alıkonulması, Osmanlı Devleti'nin eşit bir devlet olarak tanınmadığını ve mütekabiliyet ilkesinin açıkça çiğnendiğini kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Mondros Ateşkes Antlaşması'ndaki ilgili maddeyi ve şartları analiz etmek
Mütareke metninde İtilaf esirleri ve Ermeni tutukluların derhâl serbest bırakılması emredilmişken Osmanlı askerlerinin esaretinin sürmesi hükme bağlanmıştır.
Uluslararası antlaşmalarda tarafların hak ve sorumluluklarının dengesini tespit etmek gerekir.
2
Uluslararası hukuktaki eşitlik prensipleriyle eşleştirme yapmak
Devletler arasındaki ikili ya da çok taraflı antlaşmalarda karşılıklı eşit işlem görme prensibinin 'mütekabiliyet' (karşılıklılık) olduğu belirlenir.
Tek taraflı dayatma içeren bu madde bağımsız devletlerin eşitliği ve karşılıklılığı kuralını ihlal etmektedir.

Key Concept

Mondros Ateşkes Antlaşması'nda Mütekabiliyet (Karşılıklılık) İlkesine Aykırılık

Hints

1
Uluslararası ilişkilerde bir devletin diğerine gösterdiği muamelenin aynı şekilde karşılık bulması prensibini düşününüz.
2
Antlaşmada taraflardan biri hak elde ederken diğer tarafa aynı hakkın tanınmaması 'karşılıklılık' ilkesine terstir.

Practice More

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın egemenlik haklarını kısıtlayan 7. ve 24. maddelerinin amaçlarını ve oluşturduğu işgal zeminini inceleyiniz.

Alternative Method

Kavramları iç hukuk (ulusal egemenlik, güçler ayrılığı) ve uluslararası diplomasi hukuku (mütekabiliyet, açık diplomasi) olarak sınıflandırıp esir değişimi konusundaki eşitsizliği inceleyerek çözüme ulaşabilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question