Question

Difficulty: Hardİdari Teşkilat İlkeleri (Hiyerarşi ve Vesayet)

Türk idari teşkilatında bir Bakanın, kendi bakanlığına bağlı bir birimin işlemi üzerindeki yetkileri (hiyerarşi) ile bir yerinden yönetim kuruluşunun (örneğin bir belediye veya meslek kuruluşu) işlemi üzerindeki denetim yetkisi (idari vesayet) karşılaştırıldığında; hiyerarşi ilişkisinde kural olarak mümkün olan ancak idari vesayet ilişkisinde kural olarak yapılamayan işlem aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Yapılan işlemin hukuka uygun olup olmadığını denetlemek
  2. B
    Alt kademenin işlemini yerindelik (kamu yararı) açısından incelemek
  3. Alt kademenin işlemini değiştirerek onamak veya onun yerine geçerek yeni bir karar almakAnswer
  4. D
    Denetlenen işlemin icrasını (uygulanmasını) kanunda öngörülen hallerde durdurmak
  5. E
    Yapılan denetimi idarenin bütünlüğü ilkesine dayandırmak

Answer

Alt kademenin işlemini değiştirerek onamak veya onun yerine geçerek yeni bir karar almak (Tashih ve İkame yasağı)
Hiyerarşi denetimi, aynı kamu tüzel kişiliği içindeki amirin ast üzerindeki sınırsız ve doğal denetim yetkisini ifade eder; bu kapsamda amir, astın işlemini hukuka veya yerindeliğe aykırı bulursa değiştirerek onaylayabilir. Ancak idari vesayet denetimi, farklı tüzel kişilikler arasındaki sınırlı ve istisnai bir denetimdir. Vesayet makamı, denetlediği işlemin içeriğine müdahale edip onu değiştirerek onaylayamaz (tashih yasağı) veya yerinden yönetim kuruluşunun yerine geçerek karar alamaz (ikame yasağı).

Step-by-Step Solution

1
İki idari birim arasındaki tüzel kişilik ilişkisini belirleyin.
Bakanlık içi birimler aynı tüzel kişilik (Devlet) içindedir (Hiyerarşi); Bakanlık ile belediye farklı tüzel kişiliklerdir (Vesayet).
Denetimin türünü belirlemek için tarafların tüzel kişilik yapısı incelenmelidir.
2
Hiyerarşi ve vesayet yetkilerinin 'işlem' üzerindeki etkilerini karşılaştırın.
Hiyerarşik amir işlemi onaylayabilir, reddedebilir, değiştirebilir (tashih) veya yerine geçip işlem tesis edebilir (ikame). Vesayet makamı kural olarak sadece onama veya geri gönderme/iptal yetkisine sahiptir.
Hiyerarşi tam yetkiyi, vesayet ise sınırlı ve istisnai yetkiyi ifade eder.
3
Vesayet makamının 'değiştirerek onama' yetkisinin olup olmadığını sorgulayın.
İdari vesayet makamı, kural olarak yerinden yönetim kuruluşunun iradesinin yerine kendi iradesini koyamaz (İkame yasağı).
Vesayet denetimi, yerinden yönetim kuruluşlarının özerkliğini korumak amacıyla sınırlı tutulmuştur.

Key Concept

İdari Vesayetin Sınırları ve İkame Yasağı

Hints

1
Denetleyen makamın, denetlenen kararın 'içeriğine' müdahale edip edemeyeceğini düşünün.

Practice More

İdari vesayet makamının sahip olduğu ancak hiyerarşik amirin yapamadığı (örneğin bir kuruluşun organları üzerindeki yargısal başvuru yetkisi) durumları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question