Question

Difficulty: MediumTürkiye'yi Etkileyen Basınç Merkezleri

Türkiye'nin iklim özelliklerini belirleyen basınç merkezleriyle ilgili bazı özellikler aşağıda verilmiştir:

I. Kış mevsiminde etkili olduğunda Türkiye genelinde sıcaklıkların artmasına ve bol yağış oluşmasına neden olan dinamik kökenli merkezdir.
II. Yaz mevsiminde etkili olduğunda özellikle Güneydoğu Anadolu'da aşırı sıcaklık, kuraklık ve buharlaşmaya yol açan termik kökenli merkezdir.
III. 3030^\circ enlemleri çevresindeki alçalıcı hava hareketlerine bağlı olarak oluşan, yıl boyu etkili olan ancak yazın Türkiye'nin büyük kısmında kuraklığı belirleyen dinamik kökenli merkezdir.

Yukarıda numaralandırılarak verilen özellikler ile bu basınç merkezleri aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

  1. I: İzlanda - II: Basra - III: AsorAnswer
  2. B
    I: Sibirya - II: Basra - III: İzlanda
  3. C
    I: İzlanda - II: Sibirya - III: Asor
  4. D
    I: Asor - II: Basra - III: İzlanda
  5. E
    I: İzlanda - II: Asor - III: Sibirya

Answer

Özellikleri verilen basınç merkezleri sırasıyla İzlanda Dinamik Alçak Basıncı, Basra Termik Alçak Basıncı ve Asor Dinamik Yüksek Basıncıdır.
Verilen tanımlar Türkiye'nin iklimini kontrol eden ana basınç sistemleriyle tam örtüşmektedir: Kışın ılık-yağışlı hava İzlanda'nın, yazın Güneydoğu'daki çöl sıcakları Basra'nın ve 30 derece enlemindeki dinamik yüksek basınç karakteri Asor'un temel özellikleridir.

Step-by-Step Solution

1
I numaralı özelliği analiz etme
Kışın ılık ve yağışlı hava getiren, dinamik kökenli merkez İzlanda Dinamik Alçak Basıncıdır (DAB).
Kuzeybatıdan gelen İzlanda, kışın Sibirya etkili olmadığında Türkiye'ye yağışlı ve yumuşak bir hava taşır.
2
II numaralı özelliği analiz etme
Yazın Güneydoğu Anadolu'da şiddetli kuraklık ve sıcaklık yapan termik merkez Basra Termik Alçak Basıncıdır (TAB).
Basra, Muson sisteminin bir parçası olarak güneydoğu yönünden Türkiye'ye sokulur ve çöl sıcaklarını taşır.
3
III numaralı özelliği analiz etme
30 derece enlemleri (subtropikal kuşak) kökenli, alçalıcı hava hareketlerine (yüksek basınç) sahip dinamik merkez Asor Dinamik Yüksek Basıncıdır (DYB).
Asor, Türkiye'de yaz kuraklığının temel nedenidir ve yıl boyunca aktiftir.

Key Concept

Türkiye'yi Etkileyen Basınç Sistemlerinin Karakteristik Özellikleri ve Kökenleri

Hints

1
Dinamik basınç merkezleri dünyanın günlük hareketine (3030^\circ ve 6060^\circ enlemleri), termik merkezler ise sıcaklığa bağlı oluşur.
2
Güneydoğu Anadolu'yu yazın en çok etkileyen sıcak hava kütlesi Basra körfezi üzerinden gelir.
3
Kışın karsız, ılık ve bol yağmurlu günler geçiriyorsak kuzeybatıdan gelen İzlanda alçak basıncı etkilidir.

Practice More

Bu basınç merkezlerinin Türkiye'ye giriş yönlerini bir dilsiz harita üzerinde oklarla göstererek çalışmak konuyu pekiştirecektir.

Alternative Method

Önce en kesin olan III. maddeden başlayabilirsiniz: 3030^\circ enlemi ve 'dinamik yüksek basınç' dendiğinde akla gelmesi gereken tek merkez Asor'dur. Bu bilgiyle seçenekler elendiğinde doğru cevaba daha hızlı ulaşılır.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question