Türkiye'nin iç ve doğu kesimlerinde kış mevsiminde, gökyüzünün açık ve bulutsuz olduğu gecelerde yerin ısı kaybı hızla artmakta ve sıcaklıklar mevsim normallerinin çok altına düşerek şiddetli don olaylarına (ayaz) neden olmaktadır. Aynı merkezlerde gökyüzünün bulutlarla kaplı olduğu gecelerde ise sıcaklık düşüşünün daha sınırlı kaldığı gözlemlenmektedir.
Bu iki durum arasındaki belirgin sıcaklık farkının ortaya çıkmasında etkili olan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?
- Havadaki nem miktarının az olması nedeniyle yerin ısı kaybının (ışıma) artmasıAnswer
- BGüneş ışınlarının atmosferde aldığı yolun uzamasıyla enerji kaybının artması
- CYükseltinin fazla olması sebebiyle atmosfer basıncının ve yoğunluğunun düşmesi
- DKuzeyden gelen poyraz rüzgarlarının bulutsuz havalarda hızının artması
- EDağların uzanış doğrultusu nedeniyle denizel havanın iç kesimlere sokulamaması
Answer
Havadaki nem miktarının az olması nedeniyle yerin ısı kaybının (ışıma) artması
Havadaki nem miktarının az olması yerin ısıyı tutma kapasitesini düşürür. Bulutsuz gecelerde atmosferde bir 'bariyer' (nem/bulut) bulunmadığı için yerin yaydığı ısı (ışıma) hızla uzaya kaçar ve bu durum dondurucu soğuklara (ayaz) yol açar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Nemin Isı Düzenleyici (Sera Etkisi) Fonksiyonu
Hints
1
Nemin yüksek olduğu deniz kıyılarında sıcaklık değişimlerinin neden daha yavaş olduğunu düşünün.
2
Havadaki su buharı (nem) ve bulutlar, ısıyı tutan bir battaniye görevi görür; bu battaniye kalktığında (hava açıldığında) ne olur?
Practice More
Karasallığın yıllık sıcaklık farkları üzerindeki etkisini inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Alternative Method
Isı bütçesi açısından düşünürsek; kazanan enerji (gündüz) ile kaybedilen enerji (gece) arasındaki farkın 'nem bariyeri' tarafından nasıl kontrol edildiğine odaklanabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s