Question

Difficulty: MediumMontrö Boğazlar Sözleşmesi

19361936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nde yer alan; 'Savaş zamanında Türkiye savaşan değilse, savaşan herhangi bir devletin savaş gemilerinin Boğazlardan geçmesi yasaktır.' hükmü karara bağlanmıştır.

Buna göre, söz konusu hükmün öncelikli amacı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Savaşın Karadeniz'e yayılmasını önlemek ve bölge güvenliğini korumakAnswer
  2. B
    Boğazlar üzerinde kurulan uluslararası denetim mekanizmasının (komisyon) yetkilerini artırmak
  3. C
    Karadeniz'i tüm yabancı ticaret gemilerine kapatarak bölgeyi dünya ticaretinden izole etmek
  4. D
    Türkiye'nin Milletler Cemiyeti'ne üye olabilmesi için gereken siyasi zemini hazırlamak
  5. E
    Boğazlar bölgesindeki askersizleştirilmiş (gayri askeri) statünün devamlılığını sağlamak

Answer

Savaşın Karadeniz'e yayılmasını önlemek ve bölge güvenliğini korumak
Sözleşmede yer alan bu hüküm, Türkiye'nin tarafsız kaldığı bir savaş senaryosunda çatışan tarafların savaş gemilerini Boğazlar üzerinden Karadeniz'e geçirmesini yasaklayarak; hem Karadeniz'in bir çatışma alanına dönüşmesini engellemekte hem de Türkiye'nin güvenliğini doğrudan korumaktadır. Bu madde, Karadeniz'i büyük güçlerin donanma rekabetinden uzak tutarak bölgesel istikrarı sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Hükmün kapsamını analiz etme
Savaşan devletlerin gemilerine yasak getirilmesi saptanmıştır.
Soruda verilen madde, Türkiye'nin tarafsız olduğu durumlarda donanma hareketliliğini kısıtlamaktadır.
2
Stratejik çıkarımı yapma
Boğazlar'ın kapalı tutulmasının Karadeniz üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir.
Boğazlar'dan geçemeyen savaş gemileri Karadeniz'e ulaşamayacağı için çatışma bu bölgeye sıçramaz.
3
Seçeneklerle karşılaştırma
Bölgesel barış ve güvenlik amacına ulaşılmıştır.
Bu durum hem Türkiye'nin hem de Karadeniz'e kıyısı olan diğer devletlerin güvenliğini sağlar.

Key Concept

Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin Bölgesel ve Uluslararası Güvenlikteki Rolü

Practice More

Bu konuyu pekiştirmek için Lozan Boğazlar Sözleşmesi ile Montrö Boğazlar Sözleşmesi'ni 'Komisyon', 'Askeri Statü' ve 'Egemenlik' kriterlerine göre karşılaştıran bir tabloyu inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Mantıksal eleme yöntemi ile; Montrö'nün Türkiye'ye sağladığı en büyük kazanımın 'Egemenlik' ve 'Güvenlik' olduğu hatırlandığında, komisyonun devamını veya askersiz statüyü savunan seçenekler doğrudan elenebilir.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question