Examkin

Question

Difficulty: MediumSened-i İttifak ve Tanzimat Dönemi Belgeleri

Osmanlı Devleti'nde 18081808 yılında Padişah II. Mahmut ile taşradaki yerel güçler (ayanlar) arasında imzalanan Sened-i İttifak, Türk anayasa tarihinin ilk basamağı kabul edilir. Bu belgenin, Sultan Abdülmecit döneminde ilan edilen Tanzimat (18391839) ve Islahat (18561856) fermanlarından 'hukuki niteliği' ve 'ortaya çıkış biçimi' bakımından en temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Padişahın yetkilerini tek taraflı bir ihsan (bağış) olarak değil, karşılıklı bir sözleşme (misak) niteliğinde sınırlandırmış olmasıAnswer
  2. B
    Osmanlı tebaasının can, mal ve namus güvenliğini ilk kez Padişahın hukuki güvencesi altına alması
  3. C
    Padişahın kendi otoritesinin üzerinde bir 'kanun gücü' olduğunu ilk kez hukuken kabul etmiş olması
  4. D
    Avrupalı devletlerin azınlık hakları konusundaki baskıları ve müdahaleleri sonucunda hazırlanmış olması
  5. E
    Yürütme yetkisinin ilk kez Padişah ile halkın seçtiği temsilcilerden oluşan bir meclis arasında paylaşılması

Answer

Sened-i İttifak'ın en temel farkı, Padişah ile ayanlar arasında imzalanan karşılıklı bir sözleşme (misak) niteliği taşımasıdır.
Doğru seçenek olan 'padişahın yetkilerinin karşılıklı bir sözleşme yoluyla sınırlandırılması', Sened-i İttifak'ın tekil özelliğidir. 18081808 belgesi, II. Mahmut ve ayanların karşılıklı imzalarını içerdiği için 'misak' niteliğindedir; oysa Tanzimat ve Islahat belgeleri padişahın halkına haklar bahşettiği tek taraflı fermanlardır.

Step-by-Step Solution

1
Belgelerin hukuki niteliklerini karşılaştırın.
Sened-i İttifak (18081808) bir 'misak' (sözleşme), Tanzimat (18391839) ve Islahat (18561856) ise birer 'ferman' (tek taraflı bildiri) niteliğindedir.
Bu ayrım, iktidarın sınırlandırılma yöntemini belirler.
2
Belgelerin taraflarını belirleyin.
Sened-i İttifak'ta II. Mahmut ve Ayanlar olmak üzere iki taraf varken, fermanlarda sadece Sultan Abdülmecit'in tek taraflı iradesi vardır.
Sözleşme niteliği karşılıklı taahhüt gerektirir.

Key Concept

İktidarın Sınırlandırılma Biçimi: Misak vs. Ferman

Hints

1
Belgenin bir 'anlaşma' mı yoksa 'tek taraflı bildiri' mi olduğunu düşünün.
2
II. Mahmut'un bu belgeyi ayanlar denilen yerel beylerle karşılıklı imzaladığını hatırlayın.
3
Sened-i İttifak'ın 'Misak' (sözleşme) özelliği, onu diğer padişah fermanlarından ayıran en kritik hukuki farktır.

Practice More

Tanzimat Fermanı ile Sened-i İttifak'ın kapsadığı kitleleri (Ayanlar vs. Tüm Teba) karşılaştıran bir soru çözebilirsiniz.

Alternative Method

Kronolojik olarak 'ilk'lere odaklanın: İlk sınırlandırma (Sened-i İttifak), ilk hukuk devleti adımı (Tanzimat), ilk geniş azınlık hakları (Islahat).
Estimated Time:50s
Rate this question

Topics

Sened-i İttifak ve Tanzimat Dönemi Belgeleri

More questions from this topic