Examkin

Question

Difficulty: MediumMusul Sorunu ve Ankara Antlaşması

Türkiye ve İngiltere arasında Lozan Barış Konferansı sonrasında en büyük kriz haline gelen Musul Sorunu, tarafların ikili görüşmelerinden sonuç alınamaması üzerine Milletler Cemiyeti'ne taşınmış ve nihayet 5 Haziran 1926 tarihinde imzalanan Ankara Antlaşması ile çözüme kavuşturulmuştur.

Buna göre, 1926 Ankara Antlaşması ve Musul Sorunu'nun çözüm süreci ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Musul ve Kerkük'ün İngiltere mandası altındaki Irak yönetimine bırakılması kabul edilmiştir.
  2. B
    Türkiye'nin bölgedeki petrol gelirlerinden 25 yıl süreyle %10 pay alması hükme bağlanmıştır.
  3. C
    Sınırın belirlenmesinde Milletler Cemiyeti tarafından tavsiye edilen 'Brüksel Hattı' esas alınmıştır.
  4. Bu antlaşma ile belirlenen Irak sınırı, daha önce Sovyet Rusya ile imzalanan Moskova Antlaşması'ndaki sınır esaslarını temel almıştır.Answer
  5. E
    Sorunun çözüm sürecinde yaşanan Şeyh Sait İsyanı, Türkiye'nin diplomatik alandaki etkinliğini ve askeri seçeneklerini kısıtlamıştır.

Answer

Türkiye ile Irak arasındaki sınırın Moskova Antlaşması esaslarına göre belirlendiği bilgisi yanlıştır; zira Moskova Antlaşması doğu sınırımızla ilgilidir.
Doğru olmayan bilgi, sınırın Moskova Antlaşması esaslarına göre belirlendiği ifadesidir. Moskova Antlaşması 16 Mart 1921'de Sovyet Rusya ile imzalanmış ve Batum'un Gürcistan'a bırakılması şartıyla Türkiye'nin Doğu sınırını düzenlemiştir. Oysa Musul ve Irak sınırı 5 Haziran 1926'da İngiltere ile imzalanan Ankara Antlaşması ile ilk kez kesin olarak çizilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Musul Sorunu'nun Lozan'da çözülemeyen tek konu olduğunu ve çözümün Milletler Cemiyeti'ne bırakıldığını hatırla.
Sorunun uluslararası bir hakemlik sürecine girdiğini anlar.
Sürecin yasal dayanağını belirlemek için gereklidir.
2
1926 Ankara Antlaşması'nın temel hükümlerini (sınır çizgisi ve petrol hakkı) gözden geçir.
Musul'un Irak'a bırakıldığı ve %10 petrol payının alındığı doğrulanır.
Antlaşmanın içeriğini teyit etmek için gereklidir.
3
Seçeneklerde geçen diğer antlaşmaları (Moskova) ve olayları (Şeyh Sait) Musul süreciyle karşılaştır.
Moskova Antlaşması'nın 1921'de doğu sınırı için imzalandığı, Irak sınırıyla ilgisi olmadığı tespit edilir.
Kronolojik ve coğrafi hataları elemek için gereklidir.

Key Concept

1926 Ankara Antlaşması ile Misak-ı Milli'den taviz verilerek Musul Sorunu'nun çözülmesi.

Hints

1
Türkiye'nin sınırlarını çizen antlaşmaların hangi ülkelerle ve hangi bölgeler için imzalandığını hatırla.
2
Moskova Antlaşması'nın doğu cephesindeki başarılar sonrası SSCB ile yapıldığını, Irak meselesinin ise çok daha sonra İngiltere ile çözüldüğünü düşün.
3
Musul Sorunu sırasında Türkiye'nin içerde bir Kürt isyanı (Şeyh Sait) ile uğraştığını ve bu durumun İngiltere'ye koz verdiğini unutma.

Practice More

1921 Ankara Antlaşması (Fransa) ile 1926 Ankara Antlaşması'nın (İngiltere) farklarını tablo halinde karşılaştırarak çalışabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Musul Sorunu ve Ankara Antlaşması

More questions from this topic