Question

Difficulty: HardTürkiye'de Kırsal Yerleşmeler ve Yerleşme Dokuları

Türkiye'de kırsal yerleşmelerin dokusu; yer şekilleri ve su kaynaklarının dağılımı arasındaki dengeye göre şekillenir. Karadeniz Bölgesi'nde yer şekillerinin engebeli olması suyun bolluğu ile birleşince "dağınık yerleşme" dokusu ortaya çıkarken; İç Anadolu Bölgesi'nde yer şekillerinin sade olması su azlığı ile birleşince "toplu yerleşme" dokusu hâkim olmuştur.

Buna göre, bir yörede yer şekillerinin engebeli olmasına rağmen yerleşmelerin "toplu" bir doku sergilemesi, aşağıdakilerden hangisinin yerleşme dokusu üzerindeki etkisinin daha baskın olduğunu kanıtlar?

  1. Su kaynaklarının belirli noktalarda sınırlı olmasıAnswer
  2. B
    Tarım arazilerinin geniş ve kesintisiz bir uzanış göstermesi
  3. C
    Ulaşım ağlarının akarsu vadilerini takip ederek gelişmesi
  4. D
    Mesken yapımında bölgedeki taş malzemenin kullanılması
  5. E
    Bölgedeki temel ekonomik faaliyetin hayvancılığa dayalı olması

Answer

Su kaynaklarının belirli noktalarda sınırlı olması, yer şekillerinin engebeli olmasına rağmen insanların bir arada yaşamasını zorunlu kılarak toplu dokunun oluşmasını sağlar.
Türkiye'de su kaynaklarının kısıtlı olması, yerleşme dokusu üzerinde engebeli yer şekillerinden daha baskın bir rol oynar. Eğer bir bölgede su sadece belirli kuyularda veya kaynaklarda bulunuyorsa, arazi dağlık olsa bile insanlar bu kaynaklara yakın olmak için evlerini birbirine yakın inşa ederler, bu da toplu yerleşme dokusunu oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Kırsal yerleşme dokularını etkileyen doğal faktörleri analiz edin.
Dokuyu belirleyen iki temel faktör yer şekilleri ve su kaynaklarıdır.
Yerleşme coğrafyasının temel kurallarını hatırlamak için gereklidir.
2
Genel kural ile sorudaki durumu kıyaslayın.
Normalde engebeli arazide dağınık yerleşme beklenirken, soruda 'toplu yerleşme' olduğu belirtilmiştir.
İstisnai durumu tespit ederek hangi faktörün baskın geldiğini anlamak gerekir.
3
Suyun kısıtlayıcı etkisini değerlendirin.
Su her yerde yoksa, insanlar suyun bulunduğu tek noktada kümelenir.
Beşerî bir zorunluluk olan suya erişimin, fiziki bir kısıt olan engebeden daha güçlü bir toplayıcı olduğunu kanıtlamak içindir.

Key Concept

Yerleşme dokusu üzerinde su kaynaklarının yer şekillerine göre öncelikli belirleyiciliği.

Hints

1
Yerleşme dokusu üzerinde su ve yer şekilleri her zaman aynı yönde etkili olmaz; biri diğerini baskılayabilir.
2
İnsanların engebeli bir arazide bile birbirine çok yakın yaşamasını zorunlu kılan hayati kaynağı düşünün.
3
Su her yerde bulunsaydı insanlar dağınık yaşayabilirdi; suyun tek bir noktada olması toplu dokuyu mecbur kılar.

Practice More

Karadeniz ve İç Anadolu bölgelerinin yerleşme dokularını karşılaştıran dilsiz harita çalışmaları yapılabilir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question