Examkin

Question

Difficulty: MediumYazım Kuralları

Resmî yazışmalarda ve kurumsal raporlarda dil bilgisi kurallarına hassasiyet gösterilmesi, hem kurumsal ciddiyet hem de metnin anlaşılırlığı açısından büyük önem taşımaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

  1. A
    Yeni atanan personelin uyum sürecini kolaylaştırmak amacıyla kurum içi eğitim programları planlanmıştır.
  2. B
    Stratejik planda öngörülen hedeflere ulaşılması durumunda kurumun hizmet kapasitesi önemli ölçüde artacaktır.
  3. Denetimler sırasında mevzuata aykırı durumları ayırdetmek için uzman bir teknik heyet görevlendirilmiştir.Answer
  4. D
    Resmî Gazete'de yayımlanan yeni yönetmelik hükümleri, ilgili birimlere ivedilikle tebliğ edilmiştir.
  5. E
    Vatandaşların başvurularını değerlendirmek üzere her bir birimden temsilcilerin katılımıyla bir komisyon kuruldu.

Answer

Denetimler sırasında mevzuata aykırı durumları 'ayırdetmek' ifadesinin yer aldığı seçenek yanlıştır; doğrusu 'ayırt etmek' şeklinde ayrı yazılmalıdır.
Türkçede 'etmek, olmak, eylemek' gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde, birinci kelimede herhangi bir ses düşmesi (ünlü düşmesi) veya ses türemesi (ünsüz ikizleşmesi) meydana gelmiyorsa bu kelimeler ayrı yazılmalıdır. Mevzuata aykırı durumları tanımlamak için kullanılan 'ayırt etmek' ifadesinde herhangi bir ses olayı gerçekleşmediği için 'ayırdetmek' şeklindeki bitişik yazım yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik fiilleri ve ekleri tespit et.
'Kurum içi', 'öngörülen', 'ayırdetmek', 'Resmî Gazete' ve 'her bir' ifadeleri incelenmelidir.
Yazım yanlışları genellikle birleşik kelimelerin yazımı, büyük harf kullanımı veya eklerin ayrılmasında yoğunlaşır.
2
Yardımcı fiille kurulan birleşik fiillerde ses olayı kuralını uygula.
'Ayırt' ve 'etmek' kelimeleri birleşirken herhangi bir ünlü düşmesi (örneğin: sabretmek) veya ünsüz türemesi (örneğin: reddetmek) gerçekleşmemektedir.
TDK kurallarına göre, yardımcı fiille kurulan birleşik fiillerde ses olayı yoksa kelimeler ayrı yazılır.
3
Diğer karmaşık kullanımları teyit et.
'Öngörmek' anlamca kaynaşmış olduğu için bitişik, 'Resmî Gazete' özel isim olduğu için büyük harfle ve kesmeyle, 'kurum içi' ise kural gereği ayrı yazılmıştır.
Çeldiricilerin doğruluğundan emin olunarak yanlış seçenek kesinleştirilir.

Key Concept

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı

Hints

1
Cümlelerdeki 'etmek' yardımcı fiiliyle kurulan yapılara (ayırt etmek, tebliğ etmek vb.) odaklanın.
2
Birleşik fiillerin bitişik yazılması için 'sabretmek' (sabır etmek) veya 'hissetmek' (his etmek) gibi bir ses olayı gerçekleşip gerçekleşmediğine bakın.
3
'Ayırt' kelimesi 'etmek' fiiliyle birleşirken hiçbir harfini kaybetmez veya yeni bir harf türetmez. Bu yüzden ayrı yazılmalıdır.

Practice More

Benzer şekilde 'fark etmek', 'terk etmek' ve 'hak etmek' gibi sözcüklerin de sıkça karıştırıldığını unutmayın; bunlarda da ses olayı olmadığı için ayrı yazılırlar.

Alternative Method

Sözcüğü cümleden bağımsız olarak 'ayırt mı?' yoksa 'ayırıt mı?' diye kontrol edin; kökte bir değişim yoksa ve yardımcı fiille birleşirken ses olayı yaşanmıyorsa her zaman ayrı yazılacağını hatırlayın.
Estimated Time:50s
Rate this question

Topics

Yazım Kuralları

More questions from this topic