Examkin

Question

Difficulty: Very hardDüzenli Ordunun Kurulması ve Batı Cephesi

Milli Mücadele'de Batı Cephesi'nde düzenli ordunun teşkili sürecinde TBMM, askeri disiplini tesis etmek ve ordu üzerindeki sivil iradeyi mutlak kılmak amacıyla çeşitli yasal önlemler almıştır. Bu süreçte çıkarılan Firariler Kanunu'nun uygulanması amacıyla kurulan İstiklal Mahkemelerinin yapısı ve işleyişi dikkate alındığında; meclisin, ordunun iç disiplini üzerindeki 'yasama ve yargı denetimini' doğrudan kendi eliyle yürüttüğünün en somut kanıtı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Mahkeme heyetini oluşturan üyelerin bizzat meclis tarafından seçilen milletvekillerinden teşkil edilmesiAnswer
  2. B
    I. İnönü Savaşı öncesinde cephedeki tüm Kuva-yı Milliye birliklerinin lojistik yetkilerinin kısıtlanması
  3. C
    Batı Cephesi komuta kademesinin Genelkurmay Başkanlığı yerine doğrudan İcra Vekilleri Heyetine bağlanması
  4. D
    Gediz Taarruzu sonrası başarısız olan komutanların vatana hıyanet suçuyla sivil mahkemelerde yargılanması
  5. E
    Düzenli orduya katılmayı reddeden birliklerin yalnızca askeri mahkemeler tarafından yargılanma şartının getirilmesi

Answer

İstiklal Mahkemelerinin üyelerinin TBMM içerisinden seçilen milletvekillerinden oluşması, meclisin ordu üzerindeki yasama ve yargı denetimini doğrudan kullandığının kanıtıdır.
TBMM, düzenli orduyu kurarken orduda disiplini sağlamak için Firariler Kanunu'nu çıkarmıştır. Bu kanunu uygulamak üzere kurulan İstiklal Mahkemelerinin heyeti bizzat meclis içinden seçilen milletvekillerinden oluşturulmuştur. Bu durum, yasama organının (TBMM), yargı yetkisini kullanarak ordu disiplini üzerinde doğrudan ve mutlak bir siyasi denetim kurduğunu kanıtlar. Bu yapı sayesinde ordu, merkezi otoriteye ve meclis iradesine tamamen bağlı hale getirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Düzenli ordunun kuruluş aşamasındaki temel sorunu belirleme.
Kuva-yı Milliye'nin disiplinsizliği ve Gediz Taarruzu'ndaki başarısızlık sonrası merkezi otorite ihtiyacı ortaya çıkmıştır.
Ordunun tek bir merkezden yönetilmesi için hukuki bir yaptırım gücü gerekmektedir.
2
Firariler Kanunu ve uygulama aracını analiz etme.
Asker kaçaklarını önlemek için Firariler Kanunu çıkarılmış, uygulaması için İstiklal Mahkemeleri kurulmuştur.
Hukuki düzenlemenin sahada karşılık bulması için özel bir yargı mekanizmasına ihtiyaç duyulmuştur.
3
Meclis otoritesi ile yargı yapısı arasındaki bağı kurma.
Mahkeme üyelerinin milletvekillerinden oluşması, TBMM'nin yargı yetkisini bizzat kullanması (Güçler Birliği) anlamına gelir.
Bu yapı, ordunun meclis iradesi dışında hareket etmesini engelleyen en güçlü siyasi ve hukuki denetim mekanizmasıdır.

Key Concept

İstiklal Mahkemelerinin 'Milletvekili' üyelerinden oluşması yoluyla TBMM'nin ordu üzerindeki doğrudan otoritesi.

Hints

1
Düzenli ordunun kurulması için askerin emir-komuta zincirine uyması şarttı. Bu uyumu sağlamak için 'firar edenlere' karşı bir yasa çıkarıldı.
2
TBMM o dönemde 'Güçler Birliği' ilkesini benimsiyordu. Yani yasama, yürütme ve yargı yetkileri mecliste toplanmıştı.
3
Bir mahkemenin meclis denetiminde olduğunu anlamak için o mahkemede kimlerin hakimlik yaptığına, yani üyelerinin kim olduğuna bakmalısınız.

Practice More

İstiklal Mahkemelerinin sadece ordu disiplini için değil, aynı zamanda iç isyanların bastırılmasındaki rolünü de inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Mantık yürütme: 'Meclis denetimi' ifadesi, meclis üyelerinin bizzat işin içinde olmasını gerektirir. Seçenekler arasında sadece üyelerin milletvekili olması bu doğrudan bağı kurar.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Düzenli Ordunun Kurulması ve Batı Cephesi

More questions from this topic