Question

Difficulty: MediumBireysel Başvuru

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilmesi için gerekli olan "ortak koruma alanı" kriteri, ihlal edildiği öne sürülen hakkın hem 19821982 Anayasası’nda hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve Türkiye'nin taraf olduğu ek protokollerde yer almasını zorunlu kılar.

Buna göre, aşağıda verilen haklardan hangisinin ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunulması mümkün değildir?

  1. A
    Mülkiyet hakkı
  2. B
    Eğitim ve öğrenim hakkı
  3. Sosyal güvenlik hakkıAnswer
  4. D
    Adil yargılanma hakkı
  5. E
    Özel hayatın gizliliği

Answer

Sosyal güvenlik hakkı, Anayasa'da düzenlenmiş olmasına karşın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) kapsamında yer almadığı için bireysel başvuruya konu edilemez.
Doğru yanıt olan sosyal güvenlik hakkı, 19821982 Anayasası'nın 6060. maddesinde düzenlenmiş bir sosyal haktır. Ancak Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokolleri bu hakkı güvence altına almadığı için, bu hakka dayalı olarak Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılamaz.

Step-by-Step Solution

1
Bireysel başvurunun "konu bakımından yetki" şartını (ortak koruma alanı) analiz etmek.
Bir hakkın bireysel başvuruya konu olabilmesi için hem 1982 Anayasası'nda hem de AİHS ve ek protokollerde ortaklaşa yer alması gerektiği saptanır.
Anayasa Mahkemesi, sadece bu iki metnin kesişim kümesinde kalan haklar için yargılama yapabilir.
2
Seçeneklerdeki hakların AİHS kapsamındaki durumunu kontrol etmek.
Mülkiyet, eğitim, adil yargılanma ve özel hayatın gizliliği haklarının AİHS veya ek protokollerde düzenlendiği, ancak sosyal güvenlik hakkının bu metinlerde yer almadığı görülür.
Sosyal ve ekonomik haklar (ikinci kuşak haklar), mülkiyet, eğitim ve sendika kurma gibi istisnalar hariç tutulursa AİHS'nin doğrudan koruma alanında değildir.
3
Kapsam dışı kalan hakkı belirlemek.
Sosyal güvenlik hakkının bireysel başvuruya konu edilemeyeceği kesinleşir.
Hakkın Anayasa'da yer alması tek başına yeterli değildir; AİHS kriteri de sağlanmalıdır.

Key Concept

Bireysel Başvuruda Ortak Koruma Alanı Kriteri

Hints

1
Bireysel başvuru yapılabilmesi için hakkın sadece Anayasa'da yazması yeterli midir, yoksa başka bir uluslararası belgeye de bakılır mı?
2
Sosyal ve ekonomik hakların çoğu (ikinci kuşak haklar) AİHS kapsamında yer almaz.

Practice More

Bireysel başvuruda konu bakımından yetki dışında, kişi bakımından yetkiyi (kimlerin başvurabileceğini) gözden geçirin.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question