1982 Anayasası ve 6216 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde, Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuruları inceleme yetkisi ve yargılama usulü ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?
- Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru yoluyla bir temel hakkın ihlal edildiğine karar verdiğinde, derece mahkemelerinin yerine geçerek uyuşmazlığın esası hakkında yeni bir hüküm kurar ve davayı nihai olarak sonuçlandırır.Answer
- BBireysel başvuru mekanizmasının işletilebilmesi için, ihlale neden olduğu iddia edilen işlem veya karara karşı öngörülen idari ve yargısal yolların (olağan kanun yolları) tamamının tüketilmiş olması zorunludur.
- CBaşvuruya konu edilen hakkın, hem Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda güvence altına alınmış olması hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokolleri kapsamındaki haklardan biri olması gerekir.
- DYasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler doğrudan bireysel başvurunun konusu yapılamaz; ancak bu işlemlerin uygulanması sonucu ortaya çıkan bireysel işlemler ihlal iddiasına konu edilebilir.
- EKamu tüzel kişileri bireysel başvuru hakkına sahip değilken; özel hukuk tüzel kişileri sadece tüzel kişiliklerine ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle başvuruda bulunabilirler.
Answer
Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru sonucunda derece mahkemesinin yerine geçerek uyuşmazlığın esası hakkında yeni bir hüküm kurması hukuken mümkün değildir.
Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru incelemesinde ihlali tespit edebilir ve bu ihlalin giderilmesi için dosyayı ilgili mahkemeye geri gönderebilir veya tazminata hükmedebilir. Ancak, Mahkeme uyuşmazlığın esası hakkında derece mahkemesinin yerine geçerek yeni bir hüküm kuramaz. Bu durum, bireysel başvurunun bir 'süper temyiz' yolu olmamasının ve yerindelik denetimi yasağının doğal bir sonucudur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Yerindelik Denetimi Yasağı ve İkincillik İlkesi
Hints
1
Anayasa Mahkemesinin bireysel başvurularda bir 'temyiz mahkemesi' gibi mi yoksa 'hak ihlali denetçisi' gibi mi çalıştığını düşünün.
2
Mahkeme bir ihlal bulduğunda kararı bizzat mı düzeltir, yoksa dosyayı alt mahkemeye 'burada hata var, tekrar bak' diyerek mi gönderir?
3
6216 sayılı Kanun'a göre Anayasa Mahkemesi 'yerindelik denetimi' yapamaz ve derece mahkemesinin takdirine giren konularda karar veremez.
Practice More
Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru kararlarında hükmedebildiği 'yeniden yargılama' ve 'tazminat' arasındaki farkları inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s