Question

Difficulty: MediumMondros Ateşkes Antlaşması ve İşgaller

I. Dünya Savaşı'nın sona ermesini takiben yürürlüğe giren mütareke sonrasında İtilaf Devletleri'nin Anadolu'yu haksız gerekçelerle işgal etmeye başlaması ve saltanat makamının bu işgallere karşı teslimiyetçi bir politika izlemesi üzerine, Türk halkının ortaya koyduğu ilk tepkilerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    İşgallere karşı ilk aşamada ulusal çapta merkezi bir düzenli ordu kurarak İtilaf Devletleri'ne karşı topyekûn taarruza geçmiştir.
  2. B
    Bağımsızlık hedefinden vazgeçerek büyük devletlerin himayesini sağlamak amacıyla manda ve himaye yönetimini resmî politika olarak benimsemiştir.
  3. Öncelikle cemiyetler kurup miting ve telgraflarla işgallerin haksızlığını duyurmaya çalışmış, ardından bölgesel nitelikli Kuva-yı Milliye birlikleriyle silahlı direnişe geçmiştir.Answer
  4. D
    Milli Mücadele'nin gerekçe ve yöntemini Amasya Genelgesi ile belirleyerek doğrudan meclis hükûmeti sistemini yürürlüğe koymuştur.
  5. E
    İstanbul Hükûmeti'nin direktifleri doğrultusunda Sevr Antlaşması şartlarının hafifletilmesi için Saltanat Şurası ile ortak hareket etmiştir.

Answer

Türk halkının işgaller karşısındaki ilk tepkisi, cemiyetler kurup miting ve telgraflarla işgallerin haksızlığını duyurmaya çalışmak, ardından bölgesel nitelikli Kuva-yı Milliye birlikleriyle silahlı direnişe geçmek olmuştur.
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanması ve ordunun terhis edilmesi üzerine işgaller karşısında savunmasız kalan Türk halkı, İstanbul Hükûmeti'nin de çaresiz ve pasif kalması sebebiyle öncelikle bölgesel haklarını savunmak için Müdafaa-i Hukuk cemiyetleri kurmuş, miting ve protestolarla diplomatik tepkisini göstermiş; ardından can ve mal güvenliğini korumak için bölgesel silahlı milis güçleri olan Kuva-yı Milliye birliklerini oluşturmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Mütareke sonrası Anadolu'daki genel durumu ve Osmanlı Hükûmeti'nin tutumunu değerlendirme
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasının ardından İtilaf Devletleri Anadolu'da işgallere başlamış, İstanbul Hükûmeti ise bu duruma karşı teslimiyetçi bir tutum sergileyerek halka sükûnet tavsiye etmiştir.
Halkın tepkisinin neden doğrudan devlete dayanmayıp kendiliğinden ve sivil olarak geliştiğini anlamak için dönemin yönetim politikasını saptamak gerekir.
2
Türk halkının işgaller karşısında izlediği aşamalı tepki yöntemlerini analiz etme
Halk ilk aşamada Müdafaa-i Hukuk ve Redd-i İlhak cemiyetleri kurmuş, telgraflar çekmiş ve mitingler düzenlemiştir. İşgallerin fiilen yayılması ve can güvenliğinin tehlikeye girmesiyle birlikte yerel silahlı direniş birlikleri olan Kuva-yı Milliye'yi teşkil etmiştir.
Türk milletinin bağımsızlık ve meşru müdafaa refleksinin sivil örgütlenmeden silahlı yerel direnişe doğru evrildiğini doğrulamak için.

Key Concept

Mondros Ateşkes Antlaşması sonrası işgaller ve halkın ilk tepkileri (Müdafaa-i Hukuk cemiyetleri ve Kuva-yı Milliye)

Hints

1
Osmanlı ordularının terhis edildiği ve başkentin işgallere sessiz kaldığı ilk dönemde halkın kendi bölgesini savunmak için kurduğu sivil ve milis yapılanmaları düşününüz.
2
Halkın mücadelesi önce cemiyetler ve mitingler gibi meşru/hukuki yollarla başlamış, ardından silahlı çetelere ve işgallere karşı yerel milis güçleriyle devam etmiştir.
3
Kuva-yı Milliye ve Müdafaa-i Hukuk cemiyetleri, işgaller karşısında halkın merkezden bağımsız olarak gösterdiği ilk ve doğrudan tepki biçimleridir.

Practice More

Mondros sonrası kurulan Millî Cemiyetlerin bölgesel amaçları ve bu cemiyetlerin Sivas Kongresi'nde Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı altında birleştirilmesinin gerekçeleri incelenebilir.

Alternative Method

Kronolojik gelişim çizgisi takip edilerek seçenekler elenebilir: Mondros sonrası ilk tepki → Yerel cemiyetler ve Kuva-yı Milliye; Teşkilatlanma dönemi → Genelgeler ve Kongreler; Merkezi ordu dönemi → TBMM ve Düzenli Ordu.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question