Question

Difficulty: HardSened-i İttifak ve Tanzimat Dönemi Belgeleri

Osmanlı Devleti'nde anayasallaşma hareketlerinin ilk dönem belgeleri olan 18391839 Tanzimat Fermanı ile 18561856 Islahat Fermanı, padişahın mutlak otoritesini hukuk kuralları ile sınırlaması bakımından benzerlik gösterse de hazırlanış kaynakları ve uluslararası hukuk açısından farklı konumlardadır. Buna göre, Islahat Fermanı'nın hazırlanışında belirleyici olan ve bu belgeyi Tanzimat Fermanı'ndan ayıran temel "dış faktör" aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Avrupalı devletlerin öneri ve baskılarıyla hazırlanması ve Paris Antlaşması'nda yer alarak uluslararası bir nitelik kazanmasıAnswer
  2. B
    Osmanlı hukuk tarihinde padişahın yetkilerinin kendi rızası dışında yerel güçlerle yapılan bir sözleşme (misak) ile ilk kez kısıtlanması
  3. C
    Hukukun üstünlüğü ilkesinin ve kanun gücünün padişahın iradesinin üzerinde olduğunun ilk kez resmen kabul edilmesi
  4. D
    Padişahın ilan edilen kurallara uyacağına dair kutsal emanetler huzurunda halka açık bir şekilde yemin etmesi
  5. E
    Halkın yönetime katılımını sağlayan ve padişahın yetkilerini meclis aracılığıyla sınırlayan ilk anayasal düzene geçilmesi

Answer

Islahat Fermanı'nı Tanzimat Fermanı'ndan ayıran temel fark, hazırlanışında Avrupalı devletlerin doğrudan müdahalesinin olması ve Paris Antlaşması'na konu edilerek uluslararası bir boyut kazanmasıdır.
Islahat Fermanı (18561856), Kırım Savaşı sonrasındaki Paris Antlaşması'na bir madde olarak girmiş ve hazırlanışında İngiltere, Fransa gibi Avrupalı devletlerin doğrudan talepleri etkili olmuştur. Bu durum, Tanzimat Fermanı'nın daha 'içten gelen' karakterine karşılık Islahat'ı 'dış etkiyle oluşan uluslararası bir belge' konumuna getirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Belgelerin niteliğini belirle
Hem Tanzimat hem Islahat birer 'ferman'dır (tek taraflı irade).
Soruda her iki belgenin de ferman olduğu ancak farklarının sorulduğu belirtilmiştir.
2
Tanzimat Fermanı'nın kaynağını incele
Tanzimat (18391839), devletin çöküşünü önlemek için daha 'yerli' ve iç dinamiklerle ilan edilmiştir.
Dış etkiler olsa da belge temelde Osmanlı bürokrasisinin (Mustafa Reşit Paşa) ürünüdür.
3
Islahat Fermanı'nın dış bağlantısını analiz et
Islahat (18561856), Kırım Savaşı sonrası Paris Antlaşması'nda yer almak ve Avrupalıların desteğini almak için ilan edilmiştir.
Paris Antlaşması'nda fermanın ilan edildiğinin belirtilmesi, konuyu uluslararası bir taahhüt haline getirmiştir.

Key Concept

Tanzimat ve Islahat Fermanları Arasındaki Farklar

Hints

1
Her iki belge de padişah tarafından tek taraflı ilan edilen 'ferman'lardır, ancak birinin hazırlanışında dış baskılar çok daha belirgindir.
2
18561856 yılındaki Kırım Savaşı'nı ve sonrasında imzalanan Paris Antlaşması'nı hatırlayın; Islahat Fermanı bu antlaşmanın şartlarından biri gibi hareket etmiştir.
3
Islahat Fermanı gayrimüslimlere verilen hakları genişleterek Avrupalı devletlerin iç işlerimize karışmasını engellemeyi hedeflerken, bizzat onların müdahalesiyle şekillenmiştir.

Practice More

Sened-i İttifak'ın bir 'misak' (sözleşme), fermanların ise 'ihsan' (padişah lütfu) olduğunu kavramak için belgelerin hukuki niteliklerini karşılaştırın.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question