Atatürk İlke ve İnkılapları

$1$ Kasım $1922$ tarihinde saltanatın kaldırılmasına rağmen, hilafet makamına dokunulmamış ve bu kurumun bir süre daha varlığını sürdürmesine izin verilmiştir.

Buna göre;
$I$. Kamuoyunun henüz bu düzeyde köklü bir değişikliğe hazır olmaması,
$II$. Lozan Barış Konferansı sürecinde İslam dünyasının desteğinin muhafaza edilmek istenmesi,
$III$. Cumhuriyet rejimine geçiş sürecinin tüm siyasi kurumlarıyla tamamlanmış olması

durumlarından hangilerinin, hilafetin bir süre daha muhafaza edilme gerekçeleri arasında yer aldığı savunulabilir?

Türk İnkılabı sürecinde laiklik, yalnızca din ve devlet işlerinin ayrılmasını değil, aynı zamanda toplumun ihtiyaçlarını karşılayan hukuk kurallarının da dini referanslar yerine akıl ve bilimin rehberliğinde düzenlenmesini ifade eder. Bu doğrultuda 17 Şubat 1926 tarihinde kabul edilen Türk Medeni Kanunu ile hukuk sisteminde sağlanan en temel değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk’ün Cumhuriyetçilik ilkesi; egemenliğin tek bir kişiye, bir aileye veya zümreye ait olmasını reddederek, yönetme yetkisinin kaynağını doğrudan millete dayandırır. Bu doğrultuda yapılan inkılaplar, halkın kendi kendini yönetmesini ve milli iradenin tam olarak tecelli etmesini hedefler.

Buna göre, aşağıdaki gelişmelerden hangisi Türkiye Büyük Millet Meclisinin otoritesini pekiştirerek kişisel egemenliğe son vermiş ve Cumhuriyet'in ilan edilmesine giden süreci doğrudan hızlandırmıştır?

Türk İnkılabı'nın temelini oluşturan İnkılapçılık ilkesi; bir taraftan toplumu geri bırakmış, işlevselliğini yitirmiş kurumların ortadan kaldırılmasını ifade ederken diğer taraftan bu kurumların yerine çağdaş, akılcı ve bilimsel temelli bir düzenin kurulmasını ve bu düzenin sürekli yenilenmesini öngörür. Buna göre İnkılapçılık ilkesinin aşağıdaki özelliklerden hangisine sahip olduğu vurgulanmaktadır?

Osmanlı Devleti'nde Müslümanların davalarına Şer'iyye mahkemelerinde, azınlıkların davalarına kendi cemaat mahkemelerinde, yabancıların davalarına ise kapitülasyonlarla kurulan mahkemelerde bakılması, modern devlet anlayışıyla bağdaşmayan çok hukuklu bir yapı oluşturmuştur. Cumhuriyet Dönemi'nde bu çok başlılığı sona erdirmek, yargı birliğini tesis etmek ve hukuk sistemini bütünüyle laik bir yapıya kavuşturmak amacıyla atılan temel adım aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhuriyet Dönemi’nde 17 Şubat 1926 tarihinde Türk Medeni Kanunu'nun kabul edilmesiyle, Osmanlı Devleti'nin son döneminde Ahmet Cevdet Paşa başkanlığındaki bir komisyon tarafından hazırlanan ve İslam hukukuna (fıkıh) dayanan 'Mecelle' yürürlükten kaldırılmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Mecelle’nin yerini modern bir medeni kanuna bırakmasının temel gerekçeleri arasında gösterilemez?

Cumhuriyetçilik ilkesi; sadece devlet başkanının seçimle belirlenmesi değil, aynı zamanda millî iradenin tecellisi olan parlamentonun yürütme organı üzerindeki denetim gücünü kurumsal bir güvenceye kavuşturmasıdır. 1921 Anayasası döneminde uygulanan 'Meclis Hükümeti' sistemi, savaş koşullarında yasama ve yürütmeyi birleştirerek hızlı karar almayı sağlasa da, Cumhuriyetin ilanıyla birlikte bu sistemden vazgeçilerek 'Kabine Sistemi'ne geçilmiştir.

Bu sistem değişikliğinin, Cumhuriyetçilik ilkesinin demokratikleşme hedefiyle olan temel bağı aşağıdakilerden hangisinde doğru temellendirilmiştir?

Cumhuriyet Dönemi'nde okuma yazma seferberliği başlatılarak Millet Mekteplerinin açılması, toplumun her kesiminin eğitim imkânlarından eşit şekilde faydalanmasını ve kültürel gelişimin tabana yayılmasını sağlamıştır. Eğitimin bir ayrıcalık olmaktan çıkarılıp fırsat eşitliği çerçevesinde tüm vatandaşlara sunulması hedeflenmiştir. Bu uygulama, aşağıdaki Atatürk ilkelerinden hangisinin toplumsal adalet ve eşitlik anlayışıyla doğrudan ilişkilidir?

Atatürk Dönemi'nde eğitim sisteminin laikleştirilmesi ve çağdaş bir düzene oturtulması amacıyla; okul açma yetkisinin devlet iznine bağlanması, eğitim kademelerinin (ilk, orta, lise) belirlenmesi ve ders müfredatlarının çağın gereklerine göre düzenlenmesi amacıyla 1926 yılında kabul edilen yasal düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk’ün halkçılık anlayışı; toplumu birbirine zıt çıkarları olan sınıflardan oluşmuş bir yapı olarak değil, aksine varlıkları ve meslekleri birbirine muhtaç olan bir topluluk olarak kabul eder. Bu yaklaşım (solidarizm), Cumhuriyet’in ilk yıllarında toplumsal barışı korumak ve milli birliği tesis etmek amacıyla sınıf çatışması teorilerine karşı bir denge unsuru olarak geliştirilmiştir.

Bu bilgilere göre, halkçılık ilkesinin aşağıdaki işlevlerinden hangisinin, Türkiye'de "sınıfsal tabanlı" bir siyasal veya sosyal örgütlenmenin önlenmesinde en belirleyici etkiye sahip olduğu söylenebilir?

Türk İnkılâbı sürecinde milli iradeyi hâkim kılmak amacıyla siyasi, hukuki ve toplumsal alanlarda birçok düzenleme yapılmıştır. Bu düzenlemelerin bir kısmı doğrudan devletin yönetim şeklini ve egemenliğin kaynağını değiştirmeyi hedeflerken, bir kısmı ise toplumsal yapıyı modernize etmeye yöneliktir.

Buna göre;
$I.$ Saltanatın kaldırılması,
$II.$ Cumhuriyetin ilan edilmesi,
$III.$ Türk Medeni Kanunu'nun kabul edilmesi,

gelişmelerinden hangileri doğrudan Cumhuriyetçilik ilkesinin "egemenliğin şahıstan alınarak millete aidiyeti" esasıyla ilişkilidir?

Cumhuriyet'in ilk yıllarında özel teşebbüsü desteklemek amacıyla 1927'de Teşvik-i Sanayi Kanunu çıkarılmış ancak halkın elinde yeterli sermaye bulunmaması ve teknik bilgi yetersizliği nedeniyle sanayileşme istenilen düzeye ulaşamamıştır. Bunun üzerine 1930'lu yıllardan itibaren temel tüketim mallarının üretilmesi ve ağır sanayinin kurulması gibi büyük yatırımlar bizzat devlet tarafından üstlenilmiştir.

Bu bilgiler doğrultusunda, Türkiye'de büyük yatırımların devlet eliyle gerçekleştirilmesini öngören Atatürk ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Halkçılık ilkesi; Türk toplumunu sınıflar arası mücadeleye dayanan bir yapı olarak değil, birbirine ihtiyacı olan meslek gruplarının dayanışması olarak görür. 'İmtiyazsız, sınıfsız, kaynaşmış bir kitle' oluşturma idealini temsil eden bu ilke, hem Cumhuriyetçilik hem de Milliyetçilik ilkelerinin toplumsal hayattaki bir yansımasıdır.

Buna göre, aşağıdaki gelişmelerden hangisinin doğrudan halkçılık ilkesinin 'toplumsal imtiyazları ortadan kaldırma' ve 'sosyal adaleti tesis etme' hedefleriyle ilişkilendirilmesi daha güçtür?

$1934$ yılında kabul edilen Soyadı Kanunu ile her Türk vatandaşının bir soyadı taşıması zorunlu kılınmış; aynı yıl çıkarılan bir başka kanunla da "Ağa, Hacı, Hafız, Molla, Bey, Paşa" gibi unvanların kullanımı yasaklanmıştır.

Bu düzenlemelerin ortak amacı ve toplumsal hayata etkisi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisinin bu kanunlar kapsamında hedeflendiği savunulamaz?

1924 Anayasası'nın kabul edilen ilk halinde; "Türkiye Devleti'nin dini, Din-i İslam'dır." maddesinin yer alması ve milletvekili yeminlerinin dini içerikli ifadeler barındırması, devletin henüz tam anlamıyla laik bir nitelik kazanmadığını göstermektedir.

Söz konusu dinsel ifadelerin 1928 yılında yapılan anayasa değişikliği ile metinden çıkarılmasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Türk İnkılabı, başlangıçta gerçekleştirilen köklü değişimlerin ardından durağan bir evreye girmemiş; aksine her dönemde aklın ve bilimin rehberliğinde modernleşme hedefini canlı tutmuştur. Bu durum, inkılapların sadece belirli bir dönemin ihtiyacı olmadığını, aksine toplumun her zaman güncel kalması gerektiğini göstermektedir. Buna göre, Türk İnkılabı'nın sürekliliğini ve çağdaşlaşma hedefini her daim korumasını sağlayan temel dinamik aşağıdakilerden hangisidir?

$1933$ yılında hazırlanan ve $1934$ yılında uygulamaya konulan I. Beş Yıllık Sanayi Planı, Türkiye'de Devletçilik ilkesinin sistematik bir şekilde hayata geçirilmesini sağlamıştır. Bu plan kapsamında şeker, dokuma, kâğıt ve şişe-cam gibi alanlarda birçok fabrika hizmete açılmıştır. Buna göre, I. Beş Yıllık Sanayi Planı’nın uygulanmasıyla ulaşılmak istenen temel hedefler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Türkiye Cumhuriyeti'nde hukuk sistemini çağdaşlaştırmak ve toplumsal hayatta laikliği güçlendirmek amacıyla 17 Şubat 1926 tarihinde kabul edilen Türk Medeni Kanunu, aşağıdaki ülkelerin hangisinden örnek alınarak hazırlanmıştır?

Cumhuriyet Dönemi'nde gerçekleştirilen Türk Medeni Kanunu’nun kabulü; laiklikten inkılapçılığa, halkçılıktan milliyetçiliğe kadar pek çok ilkeyle ilişkilendirilebilen kapsamlı bir düzenlemedir.

Bu düzenlemenin özellikle 'Halkçılık' ilkesi kapsamında değerlendirilmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhuriyetin ilk yıllarında özel teşebbüsü destekleyen politikalara rağmen sermaye birikiminin yetersiz olması ve $1929$ Dünya Ekonomik Bunalımı'nın etkileri, Türkiye'yi $1930$'lu yıllarda "Devletçilik" ilkesini aktif olarak uygulamaya sevk etmiştir.

Bu süreçte, Türkiye'nin planlı ekonomi dönemine geçişini başlatan ve devlet eliyle büyük sanayi tesislerinin kurulmasını öngören temel uygulama aşağıdakilerden hangisidir?