Uygur Devleti
71 questions
Uygurlar, Maniheizm'i benimseyerek yerleşik hayata geçmeleriyle Türk tarihinde sosyal, ekonomik ve kültürel açıdan bir 'kırılma noktası' oluşturmuşlardır. Ancak bu köklü dönüşüm süreci, devletin temel yönetim paradigmasının ve kadim Türk devlet geleneğinin bazı unsurlarının tamamen terk edildiği anlamına gelmemektedir.
Buna göre, Uygur Devleti'nde görülen aşağıdaki uygulamalardan hangisi, Maniheizm'in veya yerleşik hayata geçişin bir sonucu olmayıp, eski Türk devlet geleneğinin (Asya Hun ve Göktürk) kesintisiz bir şekilde devam ettiğini kanıtlamaktadır?
Bögü Kağan döneminde Maniheizm dinini benimseyerek yerleşik hayata geçen Uygurlar; kâğıt ve matbaayı kullanmış, şehirler kurarak kalıcı eserler bırakmışlardır. Bu köklü değişim, Türk sanat anlayışında da daha önce görülmeyen yeni uygulamaların ortaya çıkmasını sağlamıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Uygurların yerleşik yaşam tarzına bağlı olarak Türk sanatına kazandırdığı bir unsurdur?
Uygurlarda Maniheizm'in kabulüyle birlikte inşa edilen "stupa" adı verilen tapınakların iç mekânlarını süsleyen fresklerde, hükümdarların ve soyluların dini törenler esnasında veya tanrısal varlıklarla beraber betimlenmesi; Türk devlet geleneğinde yer alan hangi anlayışın, yeni dinin kalıpları içerisinde biçim değiştirerek devam ettiğinin en güçlü göstergesidir?
Uygurlar, Bögü Kağan döneminde Maniheizm dinini benimseyerek yerleşik hayata geçmişler; bu süreçte kağıt ve matbaayı kullanmış, kütüphaneler kurarak kalıcı mimari eserler bırakmışlardır. Bu köklü yaşam tarzı değişikliği, Türk devlet geleneği ve sosyal yapısında önemli dönüşümlere neden olmuştur. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Uygurların yerleşik yaşama geçmesiyle ortaya çıkan değişimler arasında yer almaz?
İslamiyet öncesi Türk devletlerinin genel özellikleri ile Uygur Devleti'nin özellikleri karşılaştırıldığında bazı temel farklar ortaya çıkmaktadır:
| Özellik | Hun ve Köktürk Devletleri | Uygur Devleti |
|---|---|---|
| Yaşam Biçimi | Konar-Göçer | Yerleşik Hayat |
| Dini İnanış | Gök Tanrı İnancı | Maniheizm ve Budizm |
| Sanat Anlayışı | Taşınabilir Eserler | ? |
Bu tabloya göre, Uygurların sanat anlayışındaki değişimi yansıtan soru işareti (?) yerine aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Uygur Devleti'nde Maniheizm'in kabulüyle başlayan yerleşik yaşam süreci, Türk toplum yapısında sadece dinî bir değişim değil, aynı zamanda çok boyutlu bir transformasyona yol açmıştır.
Buna göre;
I. Ticari ve mülkiyet ilişkilerinin yazılı sözleşmelere bağlanması,
II. Sanat eserlerinde taşınabilir formlar yerine 'fresk' ve 'stupa' gibi kalıcı unsurların ön plana çıkması,
III. Maniheizm'in et yemeyi yasaklamasıyla hayvancılığın yerini sulu tarım ve bahçecilik faaliyetlerinin alması
yukarıdakilerden hangileri Uygurların yerleşik yaşama geçmelerinin Türk sosyal ve ekonomik hayatındaki doğrudan yansımaları arasındadır?
İslamiyet Öncesi Türk tarihinde yerleşik hayata geçişin öncüsü olan Uygurlar, Maniheizm dinini benimsemeleriyle birlikte mimari, hukuk ve sanat anlayışlarında köklü değişiklikler yapmışlardır. Bu dönemde matbaayı kullanmaları ve kâğıt üretmeleri, Türk kültür hayatında kalıcı eserlerin ve yazılı belgelerin artmasını sağlamıştır. Bu bilgilere göre, Uygurların yerleşik yaşam tarzına geçmeleriyle birlikte geliştirdikleri aşağıdaki özelliklerden hangisinin, kendilerinden önceki Asya Hun ve Göktürk devletlerinde görülmesi beklenemez?
Uygur Devleti'nin Maniheizm dinini benimsemesinin bir sonucu olarak hayvansal gıdaların tüketilmesinin yasaklanması, toplumsal yapıda konar-göçerlikten yerleşik hayata geçişi zorunlu kılmıştır. Bu durum, Türk tarihinde kültürel bir dönüşüme yol açarak daha önce görülmeyen kurumsal yapıların oluşmasını sağlamıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu dönüşümün eğitim ve entelektüel alandaki doğrudan bir kanıtıdır?
Türk tarihinde, Soğd alfabesini geliştirerek 18 harften oluşan kendilerine özgü bir yazı sistemi oluşturan ve bu alfabeyi daha sonra Moğolların da kullanmasını sağlayarak onların kültürel olarak Türkleşmesinde önemli rol oynayan devlet aşağıdakilerden hangisidir?
Uygurlar, Maniheizm dinini benimseyerek yerleşik hayata geçmeleriyle Türk tarihinde sosyal ve kültürel bir 'kırılma noktası' oluşturmuşlardır. Ancak bu köklü yaşam tarzı değişikliği, Türk devlet geleneğinin temelini oluşturan bazı siyasi ve idari yapıların tamamen terk edildiği anlamına gelmemektedir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Uygur toplumunda yerleşik yaşamın bir sonucu olarak ortaya çıkan ve mülkiyet hukukunun geliştiğini doğrudan kanıtlayan bir gelişmedir?
Uygur Devleti, yerleşik yaşam kültürünün bir sonucu olarak Türk tarihinde kalıcı mimari eserler ve düzenli şehir yapıları inşa eden ilk topluluktur. Bu doğrultuda, devletin siyasi ve kültürel merkezi olarak kurulan ve kaynaklarda 'Ordu-Balık' ismiyle de anılan şehir aşağıdakilerden hangisidir?