Osmanlı Devleti Siyasi Tarihi

İstanbul'un fethinden sonra Anadolu'daki Türk siyasi birliğini tehdit eden en önemli güçlerden biri haline gelen Uzun Hasan, Osmanlı topraklarına saldırılar düzenleyerek Avrupalı devletlerle ittifak arayışına girmiştir. $1473$ yılında gerçekleşen ve Osmanlı ordusunun sahra toplarını etkin kullanarak kesin zafer elde ettiği bu mücadele sonucunda Akkoyunlu Devleti'nin gücü kırılmıştır. Bu bilgiler doğrultusunda, Doğu Anadolu'daki Osmanlı otoritesini sağlamlaştıran ve Anadolu Türk siyasi birliğinin korunmasında dönüm noktası olan askeri gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti’nde $1839$ yılında ilan edilen Tanzimat Fermanı, sadece bir iç hukuk reformu değil, aynı zamanda dönemin dış politika krizlerini aşmaya yönelik stratejik bir hamledir. Fermanın ilan edildiği tarihte Osmanlı ordusu Nizip’te Kavalalı Mehmet Ali Paşa’ya yenilmiş ve devlet büyük bir varlık mücadelesi içine girmiştir.

Buna göre, Tanzimat Fermanı'nın bu diplomatik konjonktürde ilan edilmesindeki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin $XVII.$ yüzyılda (Duraklama Dönemi) siyasi gücünü korumaya çalıştığı ve Safevilerle yapılan mücadeleler sonucunda imzalanan, devletin doğuda en geniş sınırlarına ulaşmasını sağlayan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Beyliği'nin beylikten devlete geçiş sürecinde, sınırların hızla genişlemesi ve kuşatmaların uzun sürmesi nedeniyle gönüllü birliklerin yerine sürekli bir askeri güce ihtiyaç duyulmuştur. Bu doğrultuda devletin kurumsal altyapısını güçlendirmek amacıyla askeri alanda ilk önemli adım atılmıştır.

Buna göre, Orhan Bey döneminde oluşturulan Osmanlı Devleti'nin ilk düzenli ordusu aşağıdakilerden hangisidir?

$19$. yüzyılda Osmanlı Devleti, Avrupalı devletlerin kendi aralarındaki çıkar çatışmalarından yararlanarak "Denge Politikası" takip etmiştir. Bu dönemde imzalanan antlaşmalar, devletin diplomatik statüsünü ve toprak bütünlüğünü doğrudan belirlemiştir.

Osmanlı Devleti'nin Dağılma Dönemi'ndeki diplomatik gelişmeleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Osmanlı Devleti'nin $18.$ yüzyılda Rusya karşısında izlediği Kırım politikası; Kırım'ın bağımsızlığını kabul etmek, Kırım üzerindeki Rus nüfuzunu onaylamak ve son olarak Kırım'ın Rusya tarafından ilhakını resmen tanımak zorunda kalması şeklinde bir seyir izlemiştir.

Bu süreci temsil eden gelişmelerin kronolojik olarak "Bağımsızlık - Rus Yanlısı Yönetim - İlhak" şeklinde doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

$1856$ Paris Antlaşması'yla Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğü Avrupalı devletlerin garantisi altına alınmış ve "Denge Politikası" bu garanti üzerine inşa edilmiştir. Ancak $19$. yüzyılın son çeyreğinde uluslararası konjonktürün değişmesiyle, büyük devletlerin Osmanlı Devleti'ne yönelik tutumları "toprak bütünlüğünü koruma" ilkesinden "çıkar bölgeleri oluşturma ve tazminat alma" mantığına evrilmiştir. İngiltere'nin bu köklü politika değişikliğini fiilen başlatan ve Berlin Kongresi'nde Osmanlı'ya destek verme karşılığında elde ettiği en somut kazanım aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti’nin Kuruluş Dönemi'nde, $1444$ yılında II. Murad’ın tahtı gönüllü olarak oğlu II. Mehmed’e bırakmasıyla oluşan otorite boşluğunda, yeniçerilerin Edirne’de başlattığı ve tarihe 'Buçuktepe Vakası' olarak geçen isyanın sonucunda II. Murad’ın tekrar tahta dönmek zorunda kalması, aşağıdakilerden hangisinin ilk somut göstergesidir?

1526 yılında kazanılan Mohaç Meydan Muharebesi'nin ardından Macaristan'ın büyük bir bölümü Osmanlı denetimine girmiştir. Ancak Kanuni Sultan Süleyman, bu bölgeyi doğrudan bir eyalet olarak merkeze bağlamak yerine, kendisine bağlılık bildiren Erdel Beyi Yanos Zapolya'yı Macar kralı olarak tanımış ve bölgeyi bir süre bu statüde idare etmiştir. Osmanlı Devleti'nin Macaristan'da uyguladığı bu 'bağımlı krallık' (tampon bölge) politikasının öncelikli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin $1838$ yılında İngiltere ile imzaladığı Balta Limanı Ticaret Antlaşması ile iç ve dış ticaretteki tekel sistemi ($yed-i$ $vahit$) kaldırılmış, yabancı tüccarlara iç ticarete katılma hakkı verilmiş ve gümrük vergileri yabancılar lehine düzenlenmiştir.

Bu antlaşmanın Osmanlı Devleti üzerindeki temel ekonomik ve siyasi sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin $16$. yüzyılda Portekiz'in Baharat Yolu üzerindeki hakimiyetini kırmak ve bölgedeki Müslüman devletlere (Gücerat, Açe vb.) yardım etmek amacıyla düzenlediği Hint Deniz Seferleri, büyük bir donanma gücü ayrılmasına rağmen istenilen kesin askeri ve ekonomik sonuca ulaşamamıştır.

Aşağıdakilerden hangisi bu seferlerin başarısız olmasının nedenleri arasında yer almaz?

Osmanlı Devleti, $XVI.$ yüzyılda Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'nden itibaren Portekiz’in Hint Okyanusu’ndaki faaliyetlerini engellemek ve Baharat Yolu’nun güvenliğini sağlamak amacıyla dört büyük deniz seferi düzenlemiştir. Akdeniz’deki mutlak üstünlüğün aksine, Hint Deniz Seferleri'nde stratejik ve ekonomik hedeflere tam anlamıyla ulaşılamamıştır.

Bu seferlerin beklenen başarıyı gösterememesinde aşağıdakilerden hangisinin payı diğerlerine göre daha düşüktür?

Osmanlı Devleti, $XVII.$ yüzyılın son çeyreğinde Lehistan ile girdiği mücadeleler sonucunda Podolya arazisini topraklarına katmış ve Ukrayna üzerinde hakimiyetini pekiştirmiştir.

Bu kazanımların resmileştiği $1672$ tarihli Bucaş Antlaşması'nın Osmanlı tarihi açısından temel önemi aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin Yükselme Dönemi'nin sonlarına doğru, Sadrazam Sokollu Mehmet Paşa tarafından projelendirilen ve $1569$ yılında Ejderhan (Astrahan) Seferi ile fiilen hayata geçirilmeye çalışılan "Don-Volga Kanal Projesi" ile ulaşılmak istenen hedefler arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

$18$. yüzyıl Osmanlı diplomasisi ve askeri tarihi incelendiğinde; $I$. Mahmud döneminde gerçekleştirilen askeri ıslahatların (Humbaracı Ahmet Paşa) savaş meydanına olumlu yansıdığı, Rusya ve Avusturya'ya karşı askeri üstünlük sağlanarak Karadeniz'in güvenliğinin bir dönem daha korunduğu ve bu başarının ardından Fransa'ya tanınan kapitülasyonların daimi hale getirilmesine zemin hazırlayan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nde $1876$ yılında Kanun-i Esasi'nin ilan edilerek I. Meşrutiyet dönemine geçilmesi, sadece iç dinamiklerin bir sonucu değil, aynı zamanda dış baskıları etkisiz kılma çabasıdır. Bu anayasal süreç, Avrupalı devletlerin Balkanlardaki ıslahat taleplerini içeren bir konferansın toplandığı gün ilan edilerek diplomatik bir manevra yapılmıştır.

Bu parçada sözü edilen ve Osmanlı Devleti'nin iç işlerine müdahale edilmesini engellemek amacıyla Kanun-i Esasi'nin ilan edilmesine zemin hazırlayan uluslararası gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

$XVII.$ yüzyılda Osmanlı Devleti'nde merkezi otoritenin zayıflamasıyla birlikte başkentte çıkan ayaklanmalar yönetimde büyük sarsıntılara yol açmıştır. $1656$ yılında gerçekleşen ve IV. Mehmet döneminde yaşanan bir olayda, isyancıların talebiyle otuzdan fazla devlet görevlisi Sultanahmet Meydanı'ndaki çınar ağaçlarına asılmıştır. Türk tarihinde "Çınar Vakası" (Vaka-i Vakvakiye) olarak bilinen bu gelişmenin yaşanmasındaki temel gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin Kuruluş Dönemi'nde, beylik yapısından devlet düzenine geçiş sürecinde idari, askeri ve mali alanlarda önemli teşkilatlanma çalışmaları yapılmıştır. Bu süreçte Orhan Bey, devletin temellerini atan ve kurumsal kimliği başlatan hükümdar olarak kabul edilir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin beylikten devlete geçiş aşamasında Orhan Bey döneminde gerçekleştirilen kurumsallaşma hamlelerinden biri değildir?

Osmanlı Beyliği'nin sınırlarının hızla genişlemesi üzerine fetihlerin devamlılığını sağlamak ve askeri yapıyı daha disiplinli bir hale getirmek amacıyla $Orhan Bey$ döneminde kurulan ilk düzenli ordu aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin $18$. yüzyıl siyasi tarihinde, Avrupa'nın teknik ve kültürel üstünlüğünün ilk kez kabul edildiği, barış politikasının ön plana çıktığı ve $1730$ yılında çıkan Patrona Halil İsyanı ile sona eren dönem aşağıdakilerden hangisidir?