Anlam Bilgisi

956 questions

Question 541Question

Sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda enerji verimliliğini artırmak üzere ülke genelindeki tüm kamu binalarında kapsamlı bir yalıtım seferberliği başlatıldı.

Bu cümlede yer alan anlam ilişkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Eylemin bir hedefe yönelik olarak yapıldığını bildiren amaç-sonuç ilişkisi

Answer

Cümlede 'enerji verimliliğini artırmak üzere' ifadesi eylemin hangi amaca hizmet ettiğini belirttiği için doğru cevap amaç-sonuç ilişkisidir.
Cümledeki eylem (seferberlik başlatılması), bir hedefe (enerji verimliliğini artırmak) ulaşmak için yapılmıştır. '-mak üzere' edatı cümleye 'amacıyla' anlamı katarak bu hedefin bir 'amaç' olduğunu kesinleştirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki temel yargıyı ve yardımcı yargıyı belirleyin.
Temel yargı: Yalıtım seferberliğinin başlatılması. Yardımcı yargı (hedef): Enerji verimliliğini artırmak.
Cümlenin yapısal anlamını çözmek için eylem ve onun niteleyicilerini ayırmak gerekir.
2
'-mak üzere' edatının kattığı anlamı test edin.
'-mak üzere' yerine 'amacıyla' getirildiğinde (enerji verimliliğini artırmak amacıyla) anlam bozulmamaktadır.
Türkçede '-mak üzere' ve '-mak için' yapıları genellikle amaç-sonuç ilişkisi kurar.
3
Neden-sonuç çeldiricisini eleyin.
Eğer 'enerji verimliliği arttığı için seferberlik başlatıldı' deseydi neden olurdu; ancak burada verimlilik henüz gerçekleşmemiş bir hedeftir.
Amaç henüz gerçekleşmemiş bir hedefi, neden ise gerçekleşmiş bir sebebi bildirir.

Key Concept

Amaç-Sonuç İlişkisi ve '-mak üzere' Edatının İşlevi

Hints

1
Cümledeki '-mak üzere' ifadesinin yerine 'amacıyla' sözcüğünü getirmeyi deneyin.
2
Eylemin (yalıtım seferberliği) bir 'sebep' yüzünden mi yoksa bir 'hedef' için mi yapıldığını sorgulayın.
3
Hedef bildiren yargılar (henüz gerçekleşmemiş ama gerçekleşmesi istenen durumlar) amaç-sonuç ilişkisi kurar.

Practice More

İçinde 'için', 'diye' ve '-mak üzere' geçen benzer cümlelerde amaç ve neden farkını test eden sorular çözebilirsiniz.

Alternative Method

Cümleyi 'Hangi amaçla?' sorusuna cevap arayarak okuyun. Eğer cevap 'enerji verimliliğini artırmak' ise bu bir amaç-sonuç cümlesidir.
Estimated Time:45s
Question 542Question

Yazar, eserinde anlamı bir çekirdek gibi derinlere gizlemiş ve metnin kabuğunu okurun avucunda kırmayı tercih etmiştir; böylece okur, öze ulaşmak için kendi zihinsel gücünü kullanmak zorunda kalmıştır.

Bu cümledeki altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Okuru, metnin özündeki anlamı keşfetmesi için kişisel bir çaba harcamaya mecbur bırakmak

Answer

Okuru, metnin özündeki anlamı keşfetmesi için kişisel bir çaba harcamaya mecbur bırakmak
Doğru cevap, okurun edilgen bir alıcı olmaktan çıkıp anlamın inşasında bizzat görev almasını vurgular. 'Metnin kabuğu' zorlayıcı veya örtük anlatımı, 'okurun avucunda kırmak' ise bu engeli aşma işinin okura bırakılmasını temsil eder. Bu durum, okuru zihinsel bir keşif sürecine zorlar.

Step-by-Step Solution

1
Metaforik ifadelerin anlam karşılıklarını belirleme
'Kabuk' metnin dış/yüzeysel katmanını, 'Öz' ise derin anlamı temsil eder.
Söz öbeğinin temel yapı taşlarını anlamak için metaforların çözülmesi gerekir.
2
Eylemin sorumlusunu ve yöntemini analiz etme
Kabuğu yazarın değil, 'okurun avucunda' yani okura kırdırılması, sorumluluğun okura devredildiğini gösterir.
Yazarın neden böyle bir ifade seçtiğini anlamak, okurun süreçteki rolünü netleştirir.
3
Metinle bağdaştırma ve seçeneği belirleme
Cümlenin devamındaki 'kendi zihinsel gücünü kullanmak' ifadesiyle 'kabuk kırma' eylemi eşleşir; bu da kişisel çabayı vurgulayan seçeneğe ulaştırır.
Altı çizili ifadeyi cümlenin geri kalanıyla doğrulamak yanlış anlamaları önler.

Key Concept

Söz Öbeklerinde Bağlamsal Anlam ve Metaforik Yorumlama

Hints

1
'Kabuk' ve 'öz' (çekirdek) arasındaki ilişkiyi, metnin yüzeyi ve derin anlamı üzerinden düşünün.
2
Kabuğu yazarın değil de okurun kırması, anlamın kime 'buldurulduğunu' ve kimin emek harcadığını gösterir.
3
Cümlenin sonundaki 'kendi zihinsel gücünü kullanmak zorunda kalmıştır' ifadesi, altı çizili sözün sonucudur; bu sonuca götüren eylemi arayın.

Practice More

Benzer metaforik ifadeler (nadasa bırakmak, kalıpları kırmak, anlamın kıyısında dolaşmak gibi) üzerinde pratik yaparak soyutlama yeteneğinizi geliştirebilirsiniz.

Alternative Method

Söz öbeğini anlamlandırmakta zorlandığınızda, cümlenin devamındaki 'böylece' ile başlayan sonuç kısmına bakın. 'Zihinsel güç kullanmak' durumu, seçeneklerdeki 'kişisel çaba harcamak' ifadesiyle doğrudan örtüşür.
Estimated Time:1m 30s
Question 543Question

Türkçede cümleler arasındaki anlam ilişkileri; eylemin gerçekleşme gerekçesini, hedeflenen amacı veya bir şarta bağlılığı ifade edebilir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, gerekçesiyle (neden-sonuç ilişkisiyle) birlikte verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Bölgedeki yer altı su kaynaklarının bilinçsiz kullanımı sonucunda rezervler tükendiğinden tarımsal sulamada kısıtlamaya gidildi.

Answer

Su rezervlerinin tükenmesi nedeniyle sulamada kısıtlamaya gidildiğini belirten seçenek doğru cevaptır.
Doğru olan seçenekte, tarımsal sulamada kısıtlamaya gidilmesi bir 'sonuçdur'. Bu sonucun ortaya çıkmasına yol açan 'su rezervlerinin tükenmesi' durumu ise somut olarak gerçekleşmiş bir 'nedendir'. Cümledeki '-dığından' eki, neden-sonuç ilişkisini kuran temel dil bilgisi unsurudur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yargıları ve bu yargılara sorulan 'Niçin?' sorusunun cevabını analiz et.
Tüm seçeneklerde bir eylem ve ona bağlı bir durum bulunmaktadır.
Neden-sonuç ve amaç-sonuç cümlelerini birbirinden ayırt etmek için temel yargıyı belirlemek gerekir.
2
Yargının gerçekleşme durumuna bak: Eylem bir hedef (henüz olmamış) mi yoksa bir kanıt (gerçekleşmiş) mı?
Doğru seçenekte su rezervlerinin tükenmesi gerçekleşmiş bir olaydır; diğerlerinde ise hedeflenen durumlar vardır.
Neden-sonuç cümlelerinde 'neden' bölümü gerçekleşmiş bir eylemi, amaç-sonuçta ise hedeflenen bir durumu bildirir.
3
İpuçlarını test et: 'İçin/Nedeniyle' yerine 'Amacıyla' getirerek anlamı kontrol et.
Su rezervlerinin tükenmesi 'amacıyla' sulama kısıtlaması yapılamaz, bu bir nedendir.
Amaç-sonuç cümlelerinde 'amacıyla' ifadesi anlamlı olurken, neden-sonuç cümlelerinde anlamsız olur.

Key Concept

Neden-Sonuç vs Amaç-Sonuç Ayrımı

Hints

1
Cümledeki ana yargıyı bul ve 'Neden?' ile 'Hangi amaçla?' sorularını yönelt.
2
Cümledeki ekin/edatın yerine 'amacıyla' kelimesini koymayı dene. Eğer anlam bozulmuyorsa o bir amaç-sonuç cümlesidir.
3
Neden-sonuç cümlelerinde neden bölümü (yüzde yüz gerçekleşmiş bir durumdur), amaç-sonuçta ise sadece bir niyet (henüz gerçekleşmemiş bir hedef) vardır.

Practice More

İçinde 'koşul-sonuç' ilişkisi olan bir cümle kurgulayarak anlam farklılıklarını pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Eylemlere 'bakalım gerçekleşmiş mi?' testi uygula. 'Su rezervleri tükendi' (Evet, gerçekleşti -> Neden). 'Yoğunluk azaldı mı?' (Henüz değil, azaltılmak isteniyor -> Amaç).
Estimated Time:1m 15s
Question 544Question

Sabahın erken saatlerinde balıkçı barınağına vardık. Ağlarımızı hızla teknemize yükleyip denize açıldık. Birkaç mil ilerledikten sonra ağları serin sulara bıraktık ve heyecanla beklemeye başladık. Güneş tepemize yükseldiğinde ise ilk kısmetimizi çekmeye koyulduk.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerin hangisinden yararlanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Öyküleme

Answer

Parçanın anlatımında olayların akışına ve hareketliliğe yer verildiği için doğru cevap öyküleme tekniğidir.
Doğru seçenek olan öykülemede, olaylar bir kişi veya varlık etrafında, zaman ve mekân belirtilerek bir zincir halinde sunulur. Metinde balıkçıların sabah saatlerinde başlayıp devam eden eylemleri (varmak, yüklemek, açılmak) bir film şeridi gibi aktarıldığı için anlatım öyküleyicidir.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki yüklemleri ve hareket bildiren ifadeleri inceleyin.
'Vardık', 'yükledik', 'açıldık', 'bıraktık', 'bekledik', 'koyulduk' gibi eylemler tespit edilir.
Anlatım biçimini belirlemek için metnin durağan mı yoksa hareketli mi olduğu saptanmalıdır.
2
Zaman akışı ve olay zinciri olup olmadığını kontrol edin.
Sabahın erken saatlerinden güneşin yükseldiği ana kadar bir zaman dizini olduğu görülür.
Olayların birbirini izlemesi ve bir süreç bildirmesi anlatımı öykülemeye yaklaştırır.
3
Seçeneklerle karşılaştırma yapın.
Bilgi verme (açıklama) veya görüntü tasviri (betimleme) değil, yaşantı aktarımı olduğu için öyküleme seçilir.
Öyküleme tekniği, okuyucuyu bir olay içinde yaşatmayı hedefler.

Key Concept

Öyküleme (Narrative) Anlatım Biçimi

Hints

1
Parçadaki eylemlere (vardık, açıldık, bekledik) dikkat edin; bir hareketlilik mi yoksa durağanlık mı hakim?
2
Zamanın akıp akmadığını kontrol edin. Sabahın erken saatlerinden öğle vaktine bir geçiş var mı?
3
Eğer metin bir film karesi gibi zihninizde canlanıyor ve bir olay anlatılıyorsa bu 'öyküleme'dir.

Practice More

Öyküleme ile betimleme arasındaki farkı pekiştirmek için bir doğa manzarası tasviri ile bir gezi anısını karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 545Question

Kamu politikalarının ve stratejik planların açıklandığı metinlerde yargılar bazen bir eylemin yapılma nedenini (gerekçesini), bazen de ulaşılmak istenen bir hedefi (amacını) belirtir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "amaç-sonuç" ilişkisi söz konusudur?

Show answer & explanation

Answer: Bölgesel istihdamı artırmak ve işsizlik oranlarını düşürmek amacıyla yeni bir teşvik paketi hazırlanmıştır.

Answer

Bölgesel istihdamın artırılması hedefini ve bu hedefe yönelik hazırlanan teşvik paketini belirten yargı, amaç-sonuç ilişkisi içermektedir.
Doğru cevapta 'amacıyla' ifadesi kullanılarak teşvik paketinin hazırlanma gayesi açıkça belirtilmiştir. İstihdamın artırılması henüz gerçekleşmemiş, ulaşılmak istenen bir hedeftir. Bu yapı, cümleyi tipik bir amaç-sonuç yargısı yapar.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yargıların (eylemlerin) tespit edilmesi
Hazırlanma, artış yaşanması, durdurulma ve hızlanma eylemleri belirlendi.
Yargının neye dayandığını bulmak için önce temel eylemi saptamak gerekir.
2
Eylemin gerçekleşme gerekçesinin incelenmesi
Teşvik paketinin 'istihdamı artırma' hedefiyle yapıldığı, diğerlerinin ise 'gerçekleşmiş sebepler' (dalgalanma, aksaklık, talep artışı) sonucu oluştuğu görüldü.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem bir hedefe yöneliktir, neden-sonuç cümlelerinde ise eylem bir sebepten doğar.
3
Cümleye 'Hangi amaçla?' sorusunun yöneltilmesi
Sadece teşvik paketinden bahseden cümlede 'Hangi amaçla hazırlanmıştır?' sorusu anlamlı bir cevap vermektedir.
Bu soru, amaç-sonuç ilişkisini teyit etmek için kullanılan en temel yöntemdir.

Key Concept

Amaç-Sonuç ve Neden-Sonuç İlişkisi Ayrımı

Hints

1
Cümledeki gerekçenin bir 'hedef' mi yoksa 'gerçekleşmiş bir sebep' mi olduğuna dikkat edin.
2
Cümlede 'amacıyla' kelimesini gördüğünüzde veya '-mak için' ifadesini 'amacıyla' ile değiştirebildiğinizde amaç-sonuç ilişkisi vardır.
3
Teşvik paketi cümlesinde 'istihdamın artırılması' eylemi henüz gerçekleşmiş midir, yoksa ulaşılmak istenen bir gaye midir?

Practice More

İçinde 'için' edatı geçen cümlelerde 'amacıyla' kelimesini yerine koyarak sağlamasını yapacağınız diğer örnekleri inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Cümledeki ekleri kontrol edin. Genellikle '-mak için / -mak üzere / -mak amacıyla' kalıpları amaç-sonuç; '-dığı için / -den dolayı / nedeniyle' kalıpları neden-sonuç bildirir.
Estimated Time:50s
Question 546Question

Türkçede cümleler bildirdikleri yargıların niteliğine göre farklı anlam özellikleri taşır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin 'gerçekleşme amacı' belirtilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Sınav başvurularını tamamlamak üzere ilgili merkeze gitti.

Answer

Sınav başvurularını tamamlamak üzere ilgili merkeze gitti.
Doğru cevap olan cümlede, kişinin merkeze gitme eylemi henüz gerçekleşmemiş ancak gerçekleşmesi istenen bir hedef (sınav başvurularını tamamlamak) doğrultusunda yapılmıştır. '-mak üzere' edatı cümleye 'amacıyla' anlamı katarak amaç-sonuç ilişkisi kurmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki temel yargıları (yapılan işleri) tespit et.
A'da yolların kapanması, B'de merkeze gitme, C'de içeri yönelme, D'de kutlamaya katılamama.
Anlam ilişkisini belirlemek için önce sonucun ne olduğunu anlamak gerekir.
2
Yargılara 'Hangi amaçla?' ve 'Hangi nedenle?' sorularını yönelt.
B şıkkında 'Hangi amaçla gitti?' sorusuna 'Başvuruları tamamlamak amacıyla' cevabı alınırken diğerlerinde 'Neden?' sorusu cevaplanmaktadır.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem bir hedefe yöneliktir, neden-sonuçta ise gerçekleşmiş bir sebep vardır.
3
Cümledeki ek ve edatları kontrol et.
B şıkkındaki '-mak üzere' ifadesi cümleye amaç anlamı katmıştır.
Türkçede '-mak için' ve '-mak üzere' gibi yapılar sıklıkla amaç bildirir.

Key Concept

Amaç-Sonuç ve Neden-Sonuç İlişkisi

Hints

1
Eylemin 'hangi hedefle' yapıldığını bulmaya çalışın.
2
Cümledeki '-mak için' veya '-mak üzere' gibi ifadeler genellikle bir amaca işaret eder.
3
Eylemin gerçekleşmesi bir sebebe mi bağlı yoksa gelecekteki bir plan için mi yapılıyor? Plan varsa amaçtır.

Practice More

Öznel ve nesnel cümleler arasındaki farkları pekiştirmek için bu cümlelerin kanıtlanabilirlik durumlarını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Cümledeki 'için/üzere' gibi kelimelerin yerine 'amacıyla' kelimesini getirmeyi deneyin. Eğer anlamlı oluyorsa o cümle amaç-sonuç cümlesidir.
Estimated Time:45s
Question 547Question

Kamu yönetimi süreçlerinde şeffaflık ilkesini çiğneyen uygulamalar, kurumsal güvenilirliği zedeleyerek demokratik hesap verebilirliği engeller.

Bu cümledeki "çiğnemek" sözcüğünün anlamca karşılığı aşağıdakilerin hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bir kurala veya yasaya uymamak, onu geçersiz saymak

Answer

Bir kurala veya yasaya uymamak, onu geçersiz saymak ifadesi doğru cevaptır.
Cümlede geçen 'şeffaflık ilkesi' ifadesi idari bir kuralı temsil eder. Bir kuralın veya prensibin çiğnenmesi, o kurala riayet edilmediği, kuralın ihlal edildiği veya geçersiz kılındığı anlamına gelir. Bu nedenle 'bir kurala veya yasaya uymamak' ifadesi en doğru karşılıktır.

Step-by-Step Solution

1
Bağlamı Analiz Etme
"Çiğnemek" sözcüğünün "şeffaflık ilkesi" ile birlikte kullanıldığı tespit edildi.
Sözcüklerin anlamı cümle içindeki diğer sözcüklerle olan ilişkisine göre belirlenir.
2
Anlam Türünü Belirleme
İlke, yasa gibi soyut kavramların çiğnenmesi mecaz/bağlamsal bir anlam taşır.
Soyut bir nesne fiziksel olarak dişle ezilemeyeceği için sözcük temel anlamından uzaklaşmıştır.
3
Anlam Eşleştirmesi Yapma
Bu bağlamda çiğnemek, kuralları hiçe saymak veya ihlal etmek demektir.
Kamu yönetimi metinlerinde bir prensibin ihlal edilmesi bu terimle ifade edilir.

Key Concept

Sözcükte Anlam (Bağlam İlişkisi)

Hints

1
"Şeffaflık ilkesi" ifadesinin yanındaki sözcüğün nasıl bir eylemi nitelediğine odaklanın.
2
Bir ilkenin çiğnenmesi durumunda o ilkeye uyulup uyulmadığını düşünün.
3
Bu sözcük yerine 'ihlal etmek' veya 'saygı duymamak' ifadelerini getirip anlamı kontrol edin.

Practice More

Benzer şekilde 'yıkmak', 'atmak', 'kopmak' gibi temel anlamlı sözcüklerin soyut bağlamlardaki kullanımlarını inceleyin.

Alternative Method

Sözcüğün yerine seçeneklerdeki ifadeleri koyarak cümleyi tekrar okuyun. 'Şeffaflık ilkesini ihlal eden uygulamalar' ifadesinin akıcılığı koruduğunu göreceksiniz.
Estimated Time:45s
Question 548Question

(I) Anadolu kilimleri, dokuyan kişinin sessiz çığlığı, duygularının ilmik ilmik işlendiği birer sanat eseridir. (II) Her motifin bir anlamı, her rengin bir dili vardır; bu yüzden bu kilimler sadece birer örtü değil, birer anlatıdır. (III) Başka bir deyişle, dokuyucu sevgisini, hasretini veya öfkesini seçtiği sembollerle aktarır. (IV) Oysaki günümüzde fabrikasyon halılar, geleneksel el dokumalarının yerini hızla alarak bu derin anlam dünyasını yüzeyselleştirmektedir. (V) İlk olarak "hayat ağacı" motifine bakıldığında, köklerin geçmişe, dalların ise geleceğe uzanan sürekliliği temsil ettiği görülür.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Fabrikasyon halıların geleneksel olanın yerini almasından bahseden dördüncü cümle akışı bozmaktadır.
Parçanın bütününde Anadolu kilimlerinin motifleri aracılığıyla bir duygu dili oluşturması ve bu motiflerin (örneğin hayat ağacı) anlamları üzerinde durulmaktadır. I, II, III ve V. cümleler bu sembolik dili anlatırken; IV. cümlede konu, fabrikasyon halıların geleneksel el dokumalarının yerini alması gibi sanayi ve piyasa odaklı bir yöne kaymıştır. Bu durum paragrafın tematik bütünlüğünü zedelemektedir.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana konusunu belirleyin.
Paragrafın genelinde Anadolu kilimlerindeki motiflerin sembolik dili ve duyguları ifade etme biçimi anlatılmaktadır.
Düşüncenin akışını bozan cümleyi bulmak için önce hakim olan temayı anlamak gerekir.
2
Cümleler arasındaki bağlantı ifadelerini inceleyin.
I, II, III ve V. cümleler arasında anlamca bir bütünlük ve örnekleme ilişkisi vardır; ancak IV. cümlede konu üretim biçimine (fabrikasyon) kaymaktadır.
Geçiş kelimeleri (bu yüzden, başka bir deyişle) yapısal bağı güçlendirirken, içerik sapması akışı bozar.
3
Dördüncü cümlenin beşinci cümleyle bağını kontrol edin.
Beşinci cümledeki 'hayat ağacı' örneği, üçüncü cümledeki 'semboller' ifadesini doğrudan karşılar; aradaki dördüncü cümle ise bu bağı kesmektedir.
Akışı bozan cümle çıkarıldığında parçanın anlamı daha pürüzsüz hale gelir.

Key Concept

Paragrafta akışı bozan cümle, konunun farklı bir yönüne geçen veya bütünden kopan cümledir.

Hints

1
Cümlelerin hangi ortak konu (motifler, anlamlar, duygular) etrafında toplandığını belirleyin.
2
Üçüncü cümledeki 'semboller' ifadesinden sonra hangi cümlenin doğrudan bir 'sembol örneği' verdiğine dikkat edin.
3
Fabrikasyon halılardan bahseden cümle, kilimlerin içsel anlam dünyasını anlatan diğer cümlelerin arasına girerek bütünlüğü bozmaktadır.

Practice More

Benzer sorularda, 'Anlatım iki paragrafa bölünmek istense...' tarzındaki sorulara da odaklanarak paragraf yapısı becerinizi geliştirebilirsiniz.

Alternative Method

Cümleleri tek tek çıkararak paragrafı okumayı deneyin. Hangi cümle çıkarıldığında anlam kopukluğu gideriliyor ve parçadaki 'motif-anlam' ilişkisi kesintisiz devam ediyorsa doğru cevap odur.
Estimated Time:1m 15s
Question 549Question

Bazıları, edebiyatın yalnızca estetik bir haz aracı olduğunu, toplumsal sorunlardan uzak durması gerektiğini ileri sürüyor. Peki, insanı ve toplumu dışlayan bir edebiyat ne kadar soluk alabilir? Edebiyat, bir süs eşyası değil; aksine hayatın aynası, sokağın sesidir. Yazınsal bir yapıt, içinde doğduğu toplumun sancılarını yansıtmadığı sürece sadece sözcük oyunlarından ibaret kalır. Bu yüzden sanatçı, topluma karşı sorumlu olan ve gerçeği haykıran bir tanık olmalıdır.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Tartışma

Answer

Tartışma anlatım biçimi ağır basmaktadır.
Tartışma tekniğinde yazar, yerleşik bir kanıyı değiştirmeyi amaçlar. Bu metinde de 'sanatın sadece estetik bir haz aracı olduğu' yönündeki genel görüşe karşı çıkılmış, 'Peki...?' sorusuyla bu görüş eleştirilmiş ve sanatın toplumsal bir sorumluluğu olduğu savunulmuştur. Karşılıklı konuşma havası ve eleştirel yaklaşım tartışma tekniğinin en belirgin özellikleridir.

Step-by-Step Solution

1
Metnin yazılma amacını belirleyin.
Yazarın, 'sanat sadece estetik içindir' görüşünü yanlış bulduğu ve 'sanat toplum içindir' görüşünü savunduğu görülmektedir.
Yazılma amacı bir düşünceyi değiştirmekse bu bizi doğrudan tartışma tekniğine götürür.
2
Anahtar kelimeleri ve üslubu analiz edin.
'Peki... ne kadar soluk alabilir?' sorusu ve 'aksine', 'bu yüzden' gibi ifadeler bir sorgulama ortamı yaratmıştır.
Tartışmacı anlatımda yazar, okuyucuyla karşılıklı konuşuyormuş gibi bir üslup takınır ve retorik sorular kullanır.
3
Seçenekler arasından amaca en uygun olanı seçin.
Görüş savunma ve karşıt görüşü çürütme özellikleri Tartışma tekniğine aittir.
Açıklama sadece bilgi verirken, tartışma ikna etmeye odaklanır.

Key Concept

Tartışmacı Anlatım (Tartışma)

Hints

1
Yazarın metnin başında başkalarının görüşüne ('İleri sürüyorlar') yer verip vermediğine dikkat edin.
2
Metindeki 'Peki...' ile başlayan soru cümlesi ne amaçla kullanılmış olabilir?
3
Bir görüşü çürütmeye çalışmak ve okuyucuyu ikna etmek hangi anlatım biçiminin temel özelliğidir?

Practice More

Tartışmacı anlatımın kullanıldığı metinlerde genellikle hangi düşünceyi geliştirme yollarına (tanık gösterme, karşılaştırma vb.) başvurulduğunu inceleyin.

Alternative Method

Metni okurken 'Bu yazar bana bir şey mi öğretiyor yoksa beni bir şeye ikna mı etmeye çalışıyor?' sorusunu sorun. Eğer ikna çabası ve eleştirel bir dil varsa cevap tartışmadır.
Estimated Time:50s
Question 550Question

Yerli üreticilerin dünya pazarlarındaki rekabet gücünü artırmak için yeni bir ihracat destekleme fonu oluşturuldu.

Bu cümledeki anlam ilişkisinin (amaç-sonuç) benzeri aşağıdakilerin hangisinde vardır?

Show answer & explanation

Answer: Şehirlerdeki yeşil alan miktarını çoğaltmak ve hava kalitesini iyileştirmek gayesiyle atıl durumdaki araziler park alanına dönüştürüldü.

Answer

Şehirlerdeki yeşil alan miktarını çoğaltmak ve hava kalitesini iyileştirmek gayesiyle atıl durumdaki araziler park alanına dönüştürüldü.
Öncüldeki cümlede 'rekabet gücünü artırmak' bir hedef, 'fon oluşturulması' ise bu hedefe ulaşmak için yapılan eylemdir. Doğru cevap olan cümlede de 'hava kalitesini iyileştirmek' bir hedef (amaç), 'arazilerin parka dönüştürülmesi' ise bu doğrultuda atılan adımdır. Her iki cümlede de 'henüz gerçekleşmemiş bir niyet' söz konusudur.

Step-by-Step Solution

1
Öncüldeki cümleyi analiz etme
Cümledeki '-mak için' ifadesi, fon oluşturma eyleminin bir 'hedef/amaç' (rekabet gücünü artırmak) doğrultusunda yapıldığını göstermektedir.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiş bir hedef için yapılır.
2
Şıkları amaç-sonuç ve neden-sonuç ayrımına göre inceleme
Seçeneklerdeki eylemlerin gerçekleşme gerekçeleri ile hedefleri karşılaştırılır.
Amaç-sonuç ve neden-sonuç arasındaki en temel fark, amaçta bir 'istek/nıyet' bulunmasıdır.
3
Doğru seçeneği belirleme
Park alanına dönüştürme eyleminin 'hava kalitesini iyileştirmek gayesiyle' (amacıyla) yapıldığı tespit edilir.
Anlam ilişkisi öncüldeki cümleyle tam olarak örtüşmektedir.

Key Concept

Amaç-Sonuç İlişkisi

Hints

1
Cümledeki eyleme 'Hangi amaçla?' sorusunu sorun.
2
'-mak için' yerine '-mak amacıyla' veya '-mak hedefiyle' ifadelerini getirebiliyorsanız o cümle amaç-sonuçtur.
3
Neden-sonuç cümlelerinde 'sebep' gerçekleşmiştir, amaç-sonuç cümlelerinde ise 'amaç' henüz bir niyet aşamasındadır.

Practice More

Nedensellik bildiren edatların (için, diye, üzere) farklı cümlelerde hem neden hem de amaç anlamı kurabildiği örnekleri inceleyin.

Alternative Method

Cümledeki yargıları ikiye ayırın. İlk kısım henüz gerçekleşmemiş ama istenen bir durumsa 'amaç', gerçekleşmiş bir durumsa 'neden'dir.
Estimated Time:50s
Question 551Question

Büyük bir titizlikle yürüttüğü akademik çalışmasında bir tıkanma noktasına gelince, yeni bir perspektif kazanmak ve zihnini tazelemek adına düşüncelerini nadasa bırakmaya karar verdi.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğiyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Mevcut fikirlerin olgunlaşması ve verimliliğin artması için zihinsel üretimi bir süre durdurmak

Answer

Mevcut fikirlerin olgunlaşması ve verimliliğin artması için zihinsel üretimi bir süre durdurmak
Söz öbeğindeki 'nadas' kavramı, tarımsal bir terim olarak toprağın bir süre boş bırakılarak mineral ve nem kazanmasını ifade eder. Bu durum zihinsel bir sürece uyarlandığında, yoğun çalışma sonucu tıkanan zihnin üretimi durdurarak dinlenmesi, bu sayede fikirlerin olgunlaşması ve daha verimli bir geri dönüş sağlanması anlamını taşır.

Step-by-Step Solution

1
Söz öbeğinin temel anlamını belirle
'Nadas' tarımda toprağın dinlendirilmesi demektir.
Mecaz anlamlı ifadeler genellikle gerçek anlamdaki bir süreçten ilham alır.
2
Bağlam analizi yap
Cümlede 'tıkanma noktası', 'perspektif kazanmak' ve 'zihni tazelemek' kavramları geçmektedir.
Bu ipuçları, eylemin amacının tıkanıklığı aşmak ve tazelenmek olduğunu gösterir.
3
Mecazi anlamı sentezle
Zihni nadasa bırakmak, fikirlerin kendiliğinden güçlenmesi için onlara zaman tanımak demeken gelmektedir.
Toprağın dinlenince veriminin artması gibi, zihnin de mola verince daha yaratıcı hale gelmesi ilişkilendirilir.

Key Concept

Söz Öbeklerinde Mecaz ve Benzetme İlişkisi

Hints

1
'Nadas' kelimesinin tarımdaki işlevini (toprağı dinlendirmek) düşünün.
2
Cümledeki 'yeni bir perspektif kazanmak' ve 'zihni tazelemek' ifadeleri bu duraksamanın amacını belirtmektedir.
3
Bir süre çalışmaya ara vermek, fikirlerin kendiliğinden 'mayalanmasına' ve güçlenmesine olanak tanır; doğru cevap bu süreci yansıtmalı.

Practice More

Benzer şekilde 'düşüncelerini damıtmak' veya 'fikirleri demlenmeye bırakmak' gibi ifadelerin anlamlarını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Söz öbeğini cümleden çıkarıp yerine 'ara verip dinlenmek' ifadesini koyarak cümlenin anlam bütünlüğünü kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 552Question

Türkçede cümleler arasındaki anlam ilişkileri; eylemin hangi hedef doğrultusunda, hangi gerekçeyle veya hangi şartla gerçekleştiğine göre farklılık gösterir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleşme "amacı" belirtilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Toplumsal farkındalık yaratmak üzere çevre kirliliğiyle ilgili bir seminer düzenlendi.

Answer

Toplumsal farkındalık yaratmak üzere çevre kirliliğiyle ilgili bir seminer düzenlendi.
Doğru cevapta "seminer düzenlenmesi" eyleminin hangi hedef doğrultusunda yapıldığı "toplumsal farkındalık yaratmak üzere" ifadesiyle net bir şekilde belirtilmiştir. Buradaki "-mak üzere" yapısı cümleye amaç anlamı katmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki ana yargıyı (eylemi) belirleyin.
"Seminer düzenlendi" yargısı eylemdir.
Anlam ilişkisini bulmak için önce neyin gerçekleştiğini tespit etmeliyiz.
2
Eyleme "Hangi amaçla?" sorusunu yöneltin.
"Toplumsal farkındalık yaratmak amacıyla" cevabı alınmaktadır.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylemin henüz gerçekleşmemiş bir hedefi vardır.
3
Linguistik ipuçlarını (ek ve bağlaçları) kontrol edin.
Cümlede kullanılan "-mak üzere" yapısı amaç bildirmektedir.
Türkçede "-mak için, -mak üzere, amacıyla" gibi ifadeler genellikle amaç-sonuç ilişkisi kurar.

Key Concept

Amaç-Sonuç İlişkisi

Hints

1
Cümlelerdeki 'neden' ve 'amaç' arasındaki farkı anlamak için eyleme 'Hangi amaçla?' ve 'Hangi sebeple?' sorularını sorun.
2
'-mak üzere' ve '-mak için' yapıları genellikle bir hedef (amaç) bildirirken, '-dığı için' yapısı genellikle bir gerekçe (neden) bildirir.
3
Şıklarda 'bir şeyi gerçekleştirmek için/üzere' kalıbını arayın; bu kalıp sizi doğrudan amaç-sonuç ilişkisine götürecektir.

Practice More

Neden-sonuç ve amaç-sonuç arasındaki farkı pekiştirmek için her iki türden üçer örnek cümle yazmayı deneyin.

Alternative Method

Cümledeki 'için/üzere' gibi kelimelerin yerine 'amacıyla' kelimesini getirin. Eğer cümle anlamlı kalıyorsa o bir amaç-sonuç cümlesidir.
Estimated Time:45s
Question 553Question

Sessiz kitaplar, metnin olmadığı ancak hikâyenin sadece görseller aracılığıyla kurgulandığı eserlerdir. Okurun hayal gücünü merkeze alan bu kitaplar, dil bariyerini ortadan kaldırarak farklı kültürlerden bireyleri ortak bir paydada buluşturur. Görsel okuryazarlığı geliştiren bu eserler, her yaş grubuna hitap etse de özellikle çocukların anlatım becerilerini güçlendirmek için sıklıkla tercih edilir.

Bu parçada sessiz kitaplarla ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Show answer & explanation

Answer: Kullanım alanının sadece eğitim kurumlarıyla sınırlı olduğuna

Answer

Sessiz kitapların kullanım alanının sadece eğitim kurumlarıyla sınırlı olduğu düşüncesine metinde yer verilmemiştir.
Doğru cevap olan seçenek, metinde geçen 'özellikle çocuklar için tercih edilir' bilgisini 'sadece eğitim kurumlarıyla sınırlıdır' şeklinde değiştirerek metnin anlamını daraltmış ve yanlış bir çıkarım yapmıştır. Metinde kullanım alanına dair mekan bazlı bir sınırlama yoktur.

Step-by-Step Solution

1
Paragraftaki temel bilgileri ve sessiz kitapların özelliklerini tespit et.
Sessiz kitapların metinsiz olduğu, hayal gücüne dayandığı, kültürel köprü kurduğu ve görsel okuryazarlığı geliştirdiği belirlendi.
Yardımcı düşünce sorularında metindeki her bir yargı birer 'doğru' seçenektir.
2
Seçenekleri metindeki ifadelerle eşleştir.
B seçeneği 'hayal gücü', C seçeneği 'farklı kültürler', D seçeneği 'görsel okuryazarlık', E seçeneği ise 'metnin olmaması' ifadeleriyle eşleşti.
Metinde değinilen noktaları eleyerek değinilmeyeni bulmak en güvenli yoldur.
3
Metinde yer alan 'sıklıkla tercih edilir' ifadesinin bir sınırlama olup olmadığını kontrol et.
Metinde 'özellikle çocuklar için tercih edildiği' söylenmiş ancak 'sadece eğitim kurumlarında kullanılır' gibi bir kısıtlama yapılmamıştır.
KPSS sorularında 'sadece, yalnızca, sadece' gibi kesinlik bildiren kelimeler genellikle metnin kapsamını aştığı için yanlış seçeneği oluşturur.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünce (Negatif Kök)

Hints

1
Soru kökü olumsuz olduğu için seçeneklerdeki ifadeleri metindeki cümlelerle tek tek eşleştirmen gerekir.
2
Metinde 'sıklıkla tercih edilir' veya 'özellikle' gibi vurgular içeren kısımları, seçeneklerdeki 'sadece' veya 'yalnızca' gibi kesinlik bildiren ifadelerle karşılaştır.
3
Sessiz kitapların kime hitap ettiği ve hangi becerileri geliştirdiği metinde var; ancak bu kullanımın nerede yapıldığına dair bir 'mekan sınırlaması' metinde bulunmuyor.

Practice More

Bu tarz 'değinilmemiştir' sorularında hız kazanmak için önce seçenekleri hızlıca gözden geçirip sonra paragrafı okumak, metindeki anahtar kelimeleri daha kolay yakalamanı sağlayabilir.

Alternative Method

Eleme yöntemi: Metinde birebir karşılığı olan her seçeneğin yanına bir artı (+) koy. Karşılığı olmayan veya metindeki ifadeyi çarpıtan seçeneği işaretle.
Estimated Time:1m 15s
Question 554Question

Son yıllarda yürütülen sıkı denetimler ve kamuoyunda oluşturulan güçlü farkındalık çalışmaları sonucunda, orman yangınlarının sayısında geçtiğimiz yıla oranla büyük bir düşüş kaydedilmiştir.

Bu cümledeki anlam ilişkisi aşağıdakilerin hangisinde vardır?

Show answer & explanation

Answer: Hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin çok üzerinde seyretmesi, tarımsal ürünlerin hasat döneminin beklenenden daha öne çekilmesine yol açmıştır.

Answer

Hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde olması nedeniyle hasat döneminin öne çekildiğini belirten seçenek doğru cevaptır.
Soru kökündeki cümlede orman yangınlarının azalması, yapılan denetimlerin bir sonucu olarak verilmiştir (Neden-sonuç). Doğru kabul edilen seçenekte de hasat döneminin öne çekilmesi, hava sıcaklıklarının yüksek seyretmesinin bir sonucu (Neden-sonuç) olarak ifade edilmiştir. Her iki cümlede de yargılar bir gerekçeye dayandırılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Öncül cümleyi analiz etme
Neden-Sonuç İlişkisi
Cümlede orman yangınlarının azalması (sonuç), yapılan denetimler ve farkındalık çalışmalarına (neden) bağlanmıştır. Eylem gerçekleşmiş bir nedene dayanmaktadır.
2
Seçeneklerdeki anlam ilişkilerini belirleme
Amaç, Koşul ve Neden tespiti
Seçeneklerde 'amacıyla', 'üzere', 'için' gibi ifadeler hedeflenen bir durumu (amaç), '-dığı takdirde' ifadesi bir şartı (koşul) belirtirken; tarımsal ürünlerle ilgili cümle gerçekleşmiş bir gerekçeyi (neden) sunmaktadır.
3
Eşleştirme ve doğrulama
Neden-sonuç içeren seçeneğin belirlenmesi
Hava sıcaklıklarının artması gerçekleşmiş bir durumdur ve hasadın öne çekilmesine 'neden' olmuştur. Bu yapı öncüldeki 'sonucunda' yapısıyla mantıksal olarak örtüşür.

Key Concept

Neden-Sonuç (Sebep-Sonuç) İlişkisi

Hints

1
Cümledeki eylemin 'hangi amaçla' mı yoksa 'hangi gerekçeyle' mi yapıldığına odaklanın.
2
Cümlede 'neden' olan bölüm gerçekleşmiş bir olay mıdır yoksa ulaşılmak istenen bir hedef midir?
3
'-mak amacıyla' veya '-mak için' kalıpları genellikle amaç bildirirken, 'nedeniyle', 'yol açmıştır' veya '-den dolayı' ifadeleri neden-sonuç bildirir.

Practice More

Neden-sonuç ve amaç-sonuç arasındaki farkı pekiştirmek için 'için' edatının her iki anlamda kullanıldığı örnek cümleleri karşılaştırın.

Alternative Method

Cümledeki 'neden' ve 'sonuç' bölümlerinin her ikisinin de gerçekleşip gerçekleşmediğini kontrol edin. Eğer her ikisi de gerçekleşmişse neden-sonuç; sonuç gerçekleşmiş ama neden olan kısım bir 'hedef' ise amaç-sonuçtur.
Estimated Time:1m 15s
Question 555Question

Kamu yönetiminde mevzuatın netliği, idarenin eylem alanını ve yetki sınırlarını belirlemesi açısından hayati öneme sahiptir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "çizmek" sözcüğü, "sınırlarını belirlemek, kapsamını tayin etmek" anlamında kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yeni yönetmelik, kamu personeline verilecek başarı ödüllerinin kriterlerini ve başvuru şartlarını çok net bir şekilde çizdi.

Answer

Çizmek sözcüğü, yeni yönetmeliğin ödül kriterlerini belirlediği cümlede 'sınırları ve kapsamı tayin etmek' anlamında kullanılmıştır.
Doğru cevap olan seçenekte, yönetmeliğin başarı ödülleri için koyduğu kriterler birer sınır ve kapsam belirtir. Bu kullanım, bir durumun hukuki veya idari çerçevesini belirlemek anlamını karşılamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Kök cümleyi analiz et
"Yetki ve sorumluluk alanlarını çizmek" ifadesinde sözcüğün mecazlaşarak 'belirlemek, sınır koymak' anlamı kazandığı tespit edilir.
Sözcüğün bağlam içindeki anlamını saptamak için temel/yan/mecaz anlam ayrımı yapılmalıdır.
2
Seçenekleri karşılaştır
Yönetmelik kriterlerinin belirlenmesi (A), taslak oluşturma (B), iptal etme (C), betimleme (D) ve fiziksel hasar verme (E) anlamları ayırt edilir.
Çok anlamlılık (polisemi) özelliğinden yararlanarak hedef anlam ile eşleşen seçeneği bulmak gerekir.
3
Doğru anlamı teyit et
Ödül kriterlerinin ve şartlarının sınırlarının konulması, hedef anlamla tam olarak örtüşmektedir.
Sözcüğün yerine 'belirledi' veya 'sınırlarını koydu' ifadeleri getirildiğinde cümlenin anlamı bozulmamaktadır.

Key Concept

Sözcükte Çok Anlamlılık ve Bağlam

Hints

1
Cümledeki 'yetki alanı' ifadesinin nasıl bir sınırlama gerektirdiğini düşünün.
2
Buradaki 'çizmek' eylemi bir şeyi kâğıda dökmek değil, bir şeyin limitlerini koymak anlamındadır.
3
Sözcüğün yerine 'belirlemek' veya 'çerçevesini oluşturmak' ifadelerini koyarak cümleleri tekrar okuyun.

Practice More

Sözcükte anlam sorularında 'tutmak', 'bakmak', 'çıkmak' gibi çok anlamlı kelimelerin resmi metinlerdeki kullanımlarına çalışın.
Estimated Time:1m 30s
Question 556Question

Bir sanatçının toplumsal gerçeklikleri bir kenara itip yalnızca kendi estetik dünyasına hapsolması ve dış dünyadaki değişimlere fildişi kulesinden bakması, onun halkın sesini duymasını engeller.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğiyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Toplumdan ve günlük yaşamın gerçeklerinden kopuk, soyutlanmış bir tavır sergilemek

Answer

Toplumdan ve günlük yaşamın gerçeklerinden kopuk, soyutlanmış bir tavır sergilemek ifadesi, fildişi kulesinden bakmak söz grubunun anlamını tam olarak karşılamaktadır.
Doğru cevap olan ifade, 'fildişi kulesinden bakmak' deyiminin literatürdeki ve cümledeki karşılığıdır. Sanatçının kendi iç dünyasına çekilip toplumsal meselelere duyarsız kalması, tam olarak toplumdan soyutlanmış bir tavrı temsil eder.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki bağlamı analiz etme
Sanatçının 'toplumsal gerçeklikleri bir kenara itmesi' ve 'kendi dünyasına hapsolması' ifadeleri belirlendi.
Altı çizili söz öbeğinin anlamı, içinde bulunduğu cümlenin anlam bütünlüğünden ayrı düşünülemez.
2
Deyim ve imge analizi yapma
'Fildişi kulesi', hayattan ve halktan soyutlanmış, yüksek ve ulaşılması güç bir mekanı temsil eder.
Türkçede bu deyim, özellikle aydınların veya sanatçıların toplumdan kopuşunu simgelemek için kullanılır.
3
Seçeneklerle karşılaştırma yapma
Soyutlanma ve gerçeklikten kopuş anlamını taşıyan seçenek tespit edildi.
Bağlamla örtüşen tek anlam budur.

Key Concept

Deyimlerin Bağlamsal Anlamı

Hints

1
Cümlede sanatçının 'kendi dünyasına hapsolduğu' ve 'toplumsal gerçekleri ittiği' söylenmektedir.
2
'Fildişi kulesi' ifadesi, hayattan kopuk, sadece düşünsel bir alanı temsil eden bir imgedir.
3
Birinin olaylara yukarıdan ve gerçeklerden çok uzak bir mesafeden bakması durumunu düşünün.

Practice More

Benzer şekilde 'kabuğuna çekilmek' veya 'dünyadan elini eteğini çekmek' gibi deyimlerin anlamlarını da inceleyerek kelime dağarcığınızı pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Deyimin anlamını doğrudan hatırlayamıyorsanız, cümlede geçen 'halkın sesini duymasını engeller' sonucuna hangi durumun yol açabileceğini (iletişimsizlik, kopukluk vb.) sorgulayarak doğruya ulaşabilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 557Question

(I) Türk okçuluğu, Orta Asya'dan Anadolu'ya uzanan ve Osmanlı döneminde kurumsal bir kimlik kazanarak altın çağını yaşayan köklü bir disiplindir. (II) Bu geleneksel sporun temelinde, fiziksel güçten ziyade sabır, disiplin ve zihinsel odaklanma yeteneği yer almaktadır. (III) Özellikle okçulukta kullanılan organik yayların yapım süreci, ustanın maharetine ve mevsim şartlarına göre birkaç yılı bulabilen meşakkatli bir uğraştır. (IV) Günümüzde modern okçuluk müsabakalarında kullanılan yaylar, karbon fiber ve sentetik reçine gibi endüstriyel malzemelerle seri olarak üretilmektedir. (V) Bu uzun ve titiz hazırlık evresi sonunda tamamlanan yaylar, hem zarif bir sanat eseri hem de menzil rekorları kıran üstün bir silah özelliği taşır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Dördüncü cümle düşüncenin akışını bozmaktadır çünkü parçanın genelindeki geleneksel üretim vurgusundan saparak modern teknolojiye geçiş yapmıştır.
Paragrafın bütününde geleneksel Türk okçuluğu, bunun disiplini ve geleneksel yay yapımının uzun süren meşakkati anlatılmaktadır. Üçüncü cümlede bu sürecin birkaç yıl sürebileceği belirtilmiş, beşinci cümlede ise 'bu uzun hazırlık evresi sonunda' denilerek anlatım tamamlanmıştır. Arada kalan dördüncü cümle ise modern okçuluk malzemelerinden ve seri üretimden bahsederek düşüncenin yönünü değiştirmiş, anlam bütünlüğünü bozmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın ana konusunu belirle.
Paragrafın genelinde geleneksel Türk okçuluğu ve özellikle geleneksel yayların zahmetli yapım süreci anlatılmaktadır.
Akışı bozan cümleyi bulmak için önce hakim olan konuyu anlamak gerekir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal köprüleri kontrol et.
Üçüncü cümlede 'yapım süreci'nin uzunluğundan bahsedilirken, beşinci cümlede 'bu uzun hazırlık evresi sonunda' ifadesiyle bu sürece atıf yapıldığı görülür.
Cümleler arasındaki geçiş ifadeleri, hangi cümlelerin birbirine bağlı olduğunu gösterir.
3
Bağlamdan sapan cümleyi tespit et.
Dördüncü cümle, geleneksel ve zanaat odaklı anlatımı bırakıp modern sporlarda kullanılan sentetik malzemelere ve seri üretime değinmektedir.
Konunun yönünü değiştiren veya farklı bir perspektife geçen cümle akışı bozar.

Key Concept

Akışı Bozan Cümle (Düşünce Akışı)

Hints

1
Paragraftaki cümlelerin hangilerinde 'geleneksel' vurgusunun olduğunu, hangisinde 'modern/güncel' bir duruma geçildiğini inceleyin.
2
Beşinci cümlede geçen 'bu uzun ve titiz hazırlık evresi' ifadesi, kendisinden önceki hangi cümleyi tamamlıyor olabilir? Üçüncü cümleyi mi yoksa dördüncü cümleyi mi?
3
Üçüncü cümlede yay yapımının birkaç yıl sürdüğü anlatılıyor. Beşinci cümle bu 'yıllar süren' duruma atıf yaparken, dördüncü cümle araya girip modern üretim teknolojilerinden bahsetmektedir.

Practice More

Bir paragrafı ikiye bölme sorularında da benzer bir yöntemle konunun yön değiştirdiği noktayı arayabilirsiniz.

Alternative Method

Cümleleri birbirine bağlayan anahtar kelimeleri eşleştirin: (III) 'yapım süreci' -> (V) 'hazırlık evresi'. Bu iki cümle birbirine sıkıca bağlıdır. Araya giren ve bu bağı koparan cümle akışı bozan cümledir.
Estimated Time:1m 15s
Question 558Question

Müzeler, sadece geçmişe ait nesnelerin sergilendiği mekanlar olmaktan çıkıp aktif birer öğrenme merkezine dönüşmüştür. Müze eğitimi, her yaştan bireyin nesnelerle doğrudan bağ kurarak eleştirel düşünme becerisini geliştirmesini hedefler. Bu süreçte katılımcılar, tarihin tozlu sayfalarını karıştırmak yerine objelerin hikayelerini sorgular. Böylece müze ziyareti, pasif bir izleme eyleminden yaratıcı bir keşif yolculuğuna evrilir.

Bu parçada "müze eğitimi" ile ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Show answer & explanation

Answer: Bireylerin akademik başarılarını doğrudan artırdığına

Answer

Müze eğitiminin bireylerin akademik başarılarını doğrudan artırdığına dair bir bilgi metinde yer almamaktadır.
Doğru cevap olan ifade, metinde hiçbir şekilde geçmemektedir. Paragrafta müze eğitiminin bireye kazandırdığı becerilerden (eleştirel düşünme, sorgulama) bahsedilse de bu durumun akademik başarıyla olan doğrudan ilişkisine dair bir veri sunulmamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Metni analiz ederek yardımcı düşünceleri belirleme
Metinde müze eğitiminin amacı (eleştirel düşünme), hedef kitlesi (her yaş), yöntemi (nesneyle bağ kurma) ve değişen yapısı (öğrenme merkezi) anlatılmaktadır.
Yardımcı düşünce sorularında metindeki yargıları seçeneklerle eşleştirmek gerekir.
2
Seçenekleri metindeki ifadelerle karşılaştırma
B, C, D ve E seçeneklerindeki ifadelerin metinde doğrudan veya dolaylı karşılıkları bulunmuştur.
Eşleşmeyen seçenek doğru cevabı (değinilmeyeni) verecektir.
3
Akademik başarı ifadesini kontrol etme
Metinde 'akademik başarı', 'notlar' veya 'okul performansı' ile ilgili hiçbir ifadeye rastlanmamıştır.
Metin dışı yorum yaparak ulaşılan bilgiler yardımcı düşünce kabul edilemez.

Key Concept

Paragrafta Yardımcı Düşünce (Değinilmeyen Yargıyı Bulma)

Hints

1
Metindeki 'her yaştan', 'sorgular', 'öğrenme merkezi' gibi anahtar kelimeleri seçeneklerle eşleştirmeyi deneyin.
2
Olumsuz köklü sorularda, seçeneklerdeki yargıların metinde kelime olarak veya anlamca bulunup bulunmadığına odaklanın.
3
Müze eğitiminin faydalarından bahsediliyor; ancak bu faydalar arasında 'okul başarısı' veya 'akademik başarı' gibi spesifik bir terim geçiyor mu?

Practice More

Benzer bir paragrafta bu kez olumlu soru köküyle (hangisine değinilmiştir) ana düşünceyi bulmaya çalışabilirsiniz.

Alternative Method

Seçenekleri metin üzerinde numaralandırarak eşleştirme yöntemi: Her bulduğunuz seçeneğin yanına metindeki ilgili cümlenin numarasını yazarak kalan seçeneği tespit edebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 559Question

Hayatın her alanında olduğu gibi iş dünyasında da değişim kaçınılmaz bir gerçektir. Pek çok insan, alışageldiği yöntemleri ve konfor alanını terk etmek istemediği için değişime direnç gösterir. Oysa statüko içinde kalmak, zamanla körelmeyi ve gelişimin durmasını beraberinde getirir. Yeniliklere açık olmak, sadece yeni teknolojileri kullanmak değil, aynı zamanda olaylara farklı açılardan bakabilme becerisini geliştirmektir. Kendini yenilemeyen her yapı, ne kadar sağlam görünürse görünsün, zamanın ruhuna yenik düşmeye mahkûmdur. Bu nedenle gerçek gelişim, mevcut olanı korumaya çalışmakla değil, yeniye uyum sağlamakla başlar.

Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Gelişim ve ilerleme, ancak yeniliklere uyum sağlamak ve değişime açık olmakla mümkündür.

Answer

Gelişim ve ilerleme, ancak yeniliklere uyum sağlamak ve değişime açık olmakla mümkündür.
Metnin bütününde değişimin kaçınılmazlığı ve statükonun gelişimi engellediği vurgulanmıştır. Parçanın son cümlesinde yer alan 'gerçek gelişim, mevcut olanı korumaya çalışmakla değil, yeniye uyum sağlamakla başlar' ifadesi, savunulan temel düşünceyi doğrudan özetlemektedir.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki temel kavramları belirlemek.
Değişim, yenilik, uyum ve gelişim kavramları metnin odağındadır.
Ana düşünceyi bulmak için önce üzerinde durulan kavramlar tespit edilmelidir.
2
Yazarın bakış açısını ve asıl mesajını tespit etmek.
Yazar, mevcut olanı korumanın körelmeye yol açtığını, gelişimin ise yeniye uyumla başladığını savunmaktadır.
Paragrafın son cümlesi yazarın ulaştığı temel yargıyı özetler.

Key Concept

Paragrafta ana düşünce, yazarın okuyucuya vermek istediği temel mesajdır ve genellikle parçanın sonunda özetlenir.

Hints

1
Paragrafın son cümlesine odaklanın; genellikle ana düşünce burada kristalleşir.
2
Yazarın 'gelişim' kavramını neye bağladığını sorgulayın.
3
Metinde 'mevcut olanı korumak' ile 'yeniye uyum sağlamak' arasındaki karşıtlığı dikkate alın.

Practice More

Benzer metinlerde ana düşünceyi bulmak için 'Özetle, sonuç olarak, bu nedenle' gibi bağlayıcı ifadelere dikkat edebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 560Question

Türkçede bir sözcüğün temel anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni ve soyut anlamlara 'mecaz anlam' denir. Mecaz anlamlı sözcükler, genellikle fiziksel bir özellikten ziyade zihinsel veya duygusal bir durumu karşılar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ince" sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Personelin sergilediği bu ince davranış, vatandaşların takdirini topladı.

Answer

Personelin sergilediği bu ince davranış ifadesindeki "ince" sözcüğü, nazik ve düşünceli bir tutumu ifade ettiği için mecaz anlamdadır.
Doğru cevap olan seçenekteki "ince" sözcüğü; bir nesnenin kalınlığını değil, bir kişinin tutumundaki duyarlılığı, nezaketi ve zarafeti ifade etmektedir. Bu durum, sözcüğün gerçek (fiziksel) anlamından tamamen sıyrılarak soyut bir anlam kazandığını gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüğün temel anlamını hatırla.
"İnce" sözcüğünün temel anlamı; kalınlığı az olan, hacmi dar olan fiziksel bir durumdur.
Mecaz anlamı tespit edebilmek için öncelikle sözcüğün zihinde uyandırdığı ilk (temel) anlamı bilmek gerekir.
2
Cümledeki kullanım bağlamını analiz et.
"İnce davranış" ifadesinde sözcüğün fiziksel bir kalınlıkla (santimetre veya milimetre gibi) ölçülemeyeceği görülür.
Sözcüklerin anlamı cümledeki diğer kelimelerle kurduğu ilişkiye göre değişir.
3
Anlam kaymasını kontrol et.
Sözcük, somut bir özellikten soyut bir kavrama (nezaket) dönüştüğü için mecaz anlam kazanmıştır.
Temel anlamdan tamamen kopuş ve soyutlaşma, mecaz anlamın en temel göstergesidir.

Key Concept

Mecaz Anlam (Sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşması)

Hints

1
"İnce" sözcüğünü duyduğunuzda aklınıza gelen ilk anlamı (kalın olmayan) düşünün ve cümleleri bu gözle tekrar okuyun.
2
Hangi cümlede "ince" sözcüğü bir nesnenin fiziksel özelliğini değil de bir insan karakterini veya soyut bir durumu anlatıyor?
3
"Gömlek, kağıt, kalem ucu ve meyve dilimi" ölçülebilir nesnelerdir; ancak "davranış" ölçülebilen bir kalınlığa sahip değildir.

Practice More

Benzer şekilde "boş", "sıcak" ve "keskin" sözcüklerinin farklı cümlelerdeki gerçek ve mecaz anlamlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
PreviousPage 28 / 48Next
Anlam Bilgisi — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 28 | Examkin