Anlam Bilgisi

(I) Dil, yalnızca düşünceleri aktaran pasif bir araç değil, aynı zamanda gerçekliği inşa eden dinamik bir yapıdır. (II) Wittgenstein’ın "Dilimin sınırları, dünyamın sınırlarıdır." sözü, bu ontolojik bağın felsefi düzlemdeki en yalın ifadesidir. (III) Kavramsal kategorilerimiz, algıladığımız nesneleri hangi bağlamda anlamlandıracağımızı belirleyerek zihinsel bir harita sunar. (IV) Modern dilbilim çalışmaları, dillerin gramer yapılarındaki farklılıkların bilişsel süreçler üzerindeki etkisini ampirik verilerle desteklemektedir. (V) Oysa retorik sanatında asıl amaç, gerçeği temsil etmekten ziyade muhatabı belirli bir düşünceye ikna etmektir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Anadolu kilimleri, coğrafyanın sessiz alfabesi gibidir. Her bir motif; bir özlemi, bir inancı veya doğa ile kurulan kadim bağı simgeler. Örneğin "elibelinde" motifi dişiliği ve bereketi temsil ederken "koçboynuzu" gücü ve erkekliği vurgular. Renkler de bu anlatımın bir parçasıdır; kırmızı heyecanı, mavi umudu simgeler. Kilim dokuyan bir kişi, sadece bir eşya üretmez; aynı zamanda kendi iç dünyasını, toplumsal statüsünü ve beklentilerini ilmek ilmek dokur. Bu yönüyle kilimler, birer sanat eseri olmanın ötesinde, geçmişten günümüze aktarılan görsel birer hafıza kaydı niteliği taşır.

Bu parçadan Anadolu kilimleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

Bir kamu kurumunda çalışma verimliliğinin artması, personelin huzurlu bir iş ortamına sahip olmasına bağlıdır. Bu cümledeki anlam ilişkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Antik tiyatroların akustik başarısı, sadece mimari bir rastlantı değil; ses dalgalarının taşınması üzerine kurgulanmış bilinçli bir mühendislik harikasıdır. Modern stadyumların gürültülü ve yankılı atmosferinin aksine, Epidaurus gibi yapılarda en arkadaki seyirci bile sahnedeki bir fısıltıyı net bir şekilde duyabilir. Bu durum, oturma sıralarının kireçtaşından yapılmasıyla açıklanır; çünkü kireçtaşı, düşük frekanslı arka plan gürültüsünü soğurup yüksek frekanslı sesleri yansıtma özelliğine sahiptir. Adeta bir süzgeç görevi gören bu basamaklar, sesin kalitesini artırarak doğallığını korur. Tiyatroyu devasa bir kulak gibi tasarlayan antik ustalar, matematik ve estetiği bu taş bloklarda birleştirmişlerdir.

Bu parçanın anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Geleneksel kamu yönetimi anlayışında odak noktası genellikle bürokratik süreçlerin eksiksiz işletilmesidir. Ancak günümüzde bu yaklaşım yerini vatandaş odaklı bir hizmet anlayışına bırakmıştır. Artık bir kamu kurumunun başarısı, sadece kanunları titizlikle uygulamasıyla değil, sunduğu hizmetin vatandaşın ihtiyaçlarını ne ölçüde karşıladığı ve onlarda yarattığı memnuniyetle ölçülmektedir. Hizmet alan kişiyi merkeze koyan bu yeni anlayış, bürokrasinin soğuk yüzünü eriterek devlet ile toplum arasındaki bağı güçlendirmeyi hedefler. Dolayısıyla kamu görevlilerinin temel amacı, kuralları uygularken aynı zamanda çözüm odaklı bir yaklaşım sergilemek olmalıdır.

Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?

(I) Doğayı korumak ve gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla oluşturulan milli parklar, biyolojik çeşitliliğin en önemli sigortasıdır. (II) İlk olarak, bu özel alanlarda yaban hayatı insan müdahalesinden uzak bir şekilde varlığını sürdürür. (III) Başka bir deyişle, ekosistemin doğal dengesi dış etkilerden bağımsız olarak korunmuş olur. (IV) Oysaki teknolojik gelişmeler, günümüzde sanayi üretiminde hızı ve verimliliği artıran en temel unsurdur. (V) Bu yüzden, doğal yaşamın devamlılığı için milli parkların sayısının artırılması büyük bir önem arz eder.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Eleştiri ve okuma süreçlerinin değerlendirildiği aşağıdaki parçada numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

(I) Eleştirmen, eserin sadece görünen yüzünü değil, o yüzün arkasındaki derin anlam katmanlarını da gün yüzüne çıkarmakla yükümlüdür. (II) Metnin kılcal damarlarında dolaşmayan bir okuma biçimi, okuru ancak eserin kıyısında bekletir, onu merkeze ulaştırmaz. (III) Kalıcı bir eleştiri mirası bırakmak isteyen kişi, kendi öznelliğini nesnelliğin süzgecinden geçirmeyi bir disiplin haline getirmelidir. (IV) Çünkü duyguların mantığa galip geldiği her değerlendirme, eleştiriyi sanat olmaktan çıkarıp bir kişisel beğeni manifestosuna dönüştürür. (V) Sanatın evrensel dilini çözmek için yola çıkanların, yerelliğin dar kalıplarından kurtulmaya çalışması bu yüzdendir.

"Yabancı sermaye girişini teşvik etmek amacıyla hazırlanan yeni ekonomi paketinin içeriği, yatırımcılar tarafından belirsiz ve yetersiz bulunduğu için piyasalarda beklenen olumlu etkiyi yaratmadı." cümlesindeki anlam ilişkileriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Sağlıklı yaşam bilincini toplumun her kesimine yaymak için Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından yeni tesisler açılıyor.

Bu cümledeki anlam ilişkisinin özdeşi aşağıdakilerin hangisinde vardır?

Çocukluk yıllarında doğayla kurulan temas, bireyin karakter gelişiminde silinmez izler bırakır. Toprakla oynayan, ağaçları tanıyan ve ekosistemin işleyişini bizzat gözlemleyen bir çocuk, sadece çevre bilinci kazanmakla kalmaz; aynı zamanda sabır, empati ve sorumluluk gibi temel değerleri de içselleştirir. Bu erken yaşta kurulan bağ, ileride topluma karşı daha duyarlı ve ruhsal açıdan daha dengeli bireylerin temelini atar. Dolayısıyla toplumsal refah ve çevre sağlığı için çocukların doğayla iç içe büyümesine olanak sağlanmalıdır.

Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?

Tarihî yapıların restorasyonunda temel amaç, yapının özgün kimliğini koruyarak gelecek kuşaklara aktarmaktır. Bu süreçte müdahaleler asgari düzeyde tutulmalı ve yapının tarihsel katmanlarına saygı gösterilmelidir. Kullanılan malzemelerin özgün dokuyla uyumu ve geri dönüştürülebilir olması modern koruma kuramlarının ilkeleridir. Ayrıca restorasyon sırasında yapılan yeni eklemelerin asıl parçalardan ayırt edilebilmesi, yanıltıcı bir tarih algısı oluşmasını engeller.

Bu parçada restorasyon çalışmalarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Sanatın sadece duygulara hitap eden bir coşku seli olduğu sanılır. Oysa gerçek sanat, duygunun ötesinde titiz bir zihinsel emeğin ve kavrayışın ürünüdür. Bir ressamın fırça darbesi veya bir bestecinin notası, anlık bir esinlenmeden ziyade köklü bir disiplinin sonucudur. Nitekim Peyami Safa da "Sanat, bir heyecan değil, bir idrak işidir." diyerek bu gerçeğin altını çizer. Bu bakımdan sanatçıyı sadece bir "hisseden" değil, aynı zamanda "anlayan" bir özne olarak görmek gerekir.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerin hangisinde verilenlerden yararlanılmıştır?

Kamu hizmetlerinin kalitesini artırmak ve çevresel sorunlara çözüm üretmek amacıyla yerel yönetimler tarafından çeşitli projeler hayata geçirilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleştirilme amacı belirtilmiştir?

Ebru, yoğunlaştırılmış suyun üzerine boyaların serpilmesiyle oluşturulan geleneksel bir Türk kâğıt süsleme sanatıdır. Bu sanatta 'kitre' adı verilen doğal bir zamkla suyun kıvamı artırılır. Fırçalar yardımıyla su yüzeyine damlatılan boyalar, 'biz' adı verilen metal uçlu araçlarla şekillendirilir. Son aşamada suyun üzerindeki desenler, kâğıda aktarılarak işlem tamamlanır.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?

Edebiyatta 'sessizlik', kelimelerin tükendiği bir son nokta değil; aksine anlamın en rafine biçimde filizlendiği bir boşluk tasarımıdır. Geleneksel anlatılarda her duygu en ince ayrıntısına kadar serimlenirken modern metinlerde yazar, bilinçli bir 'eksiltme' yaparak okuru metnin aktif bir paydaşı hâline getirir. Bu durum, tıpkı bir müzik bestesindeki 'es'lerin, notaların kendisi kadar ritmik bir güce sahip olmasına benzer. Örneğin minimal metinlerdeki anlam yoğunluğu, az sözle çok şey anlatma sanatının en uç noktalarından biridir. Bazı araştırmacılar bu yapısal kapalılığı 'iletişim kopukluğu' olarak değerlendirse de aslında bu, metnin çok katmanlı bir yorum alanına açılmasıdır.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerin hangisinden yararlanılmamıştır?

(I) Giresun’un Çanakçı ilçesinde sarp arazilerde yaşayan köylülerin birbirleriyle haberleşmek için kullandığı "ıslık dili", bölgenin engebeli coğrafi yapısının bir ürünüdür. (II) Derin vadiler arasında sesin yankılanarak kilometrelerce öteye ulaşmasını sağlayan bu yöntem, zamanla bölge halkı için hayati bir iletişim disiplinine dönüşmüştür. (III) Parmak, dil ve diş yardımıyla oluşturulan bu tiz sesler; belirli hece, kelime ve hatta cümleleri karşılayarak en karmaşık mesajların bile iletilmesine imkan tanır. (IV) Günümüzde modern dilbilimi araştırmaları, ıslık dillerinin sadece Anadolu’ya özgü olmadığını; Kanarya Adaları ve Meksika gibi dünyanın farklı bölgelerinde de benzer sistemlerin kullanıldığını göstermektedir. (V) Bu özgün haberleşme biçimi, 2017 yılında UNESCO Acil Koruma Gerektiren Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne alınarak uluslararası alanda da tescillenmiştir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

(I) Bilimsel makaleler; özgün bir araştırmanın sonuçlarını, belirli bir metodoloji çerçevesinde akademik dünyaya duyurmak için kaleme alınan metinlerdir. (II) Bu metinlerde dilin nesnel ve kesin bir biçimde kullanılması, bilginin doğruluğunun denetlenebilmesi açısından bir zorunluluktur. (III) Araştırmacılar, elde ettikleri verilerin geçerliliğini kanıtlamak amacıyla farklı istatistiksel yöntemlerden ve kontrol gruplarından yararlanırlar. (IV) Literatür taraması kapsamlı bir şekilde yapılmadığı sürece, çalışmanın mevcut bilgi birikimine katkısını belirlemek mümkün olmayacaktır. (V) Sonuç olarak, titiz bir akademik çalışma, sadece yeni bir bilgi üretmekle kalmayıp aynı zamanda gelecekteki araştırmalara da ışık tutan bir rehber niteliğindedir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Bir sanat eserinin üretim süreci tamamlanıp kamuoyuyla paylaşıldığı an artık okun yaydan çıktığı andır; bu aşamadan sonra eser üzerindeki yorumlama ve değerlendirme yetkisi sanatçıdan ziyade alıcıya aittir.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğinin cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

"Önceki hasat dönemlerine nazaran bu yıl uygulanan modern sulama yöntemleri, tarlalardaki verimliliğin gün geçtikçe artmasını sağlıyor." Bu cümlede ağır basan kavramlar aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Kamu yararını gözetmek ve doğal kaynakları korumak adına yeni bir çevre yönetmeliği hazırlandı.

Bu cümledeki anlam ilişkisinin benzeri aşağıdakilerin hangisinde vardır?