Cümle Yorumu ve Kavramlar
107 questions
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, bir gerekçeye (nedene) dayandırılmıştır?
(I) Modern edebiyat, bireyin iç dünyasındaki çatışmaları görünür kılma çabasının bir sonucudur. (II) Yazarlar, toplumsal dönüşümleri eserlerine yansıtırken tarafsız bir gözlemci rolü üstlenmeye çalışır. (III) Sanatsal derinliği artırmak amacıyla imgelere dayalı, kapalı bir anlatım tarzı benimsenir. (IV) Klasik eserler, her okunuşta okura farklı bir pencere açtığı için zamanın ötesine geçmeyi başarır. (V) Okurun hayal gücünü sınırlamamak adına karakterlerin fiziksel özellikleri üzerinde fazla durulmaz.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde yargı, gerekçesiyle birlikte verilmiştir?
(I) Geleneksel el sanatlarının sürdürülebilirliğinin temini, yerel kültürel kodların muhafaza edilmesinde stratejik bir ehemmiyet arz eder. (II) Bu zanaatların dijital mecralar aracılığıyla tanıtılması, küresel ölçekte yeni pazar payları elde etmek maksadıyla hayata geçirilen bir girişimdir. (III) Sektörde usta-çırak hiyerarşisinin sekteye uğraması, teknik birikimin yeni nesillere intikalinde ciddi tıkanıklıklar yaşanmasına sebebiyet vermektedir. (IV) Ham madde temininde karşılaşılan yüksek maliyetler gerekçesiyle yerel üreticiler, tasarımda asgari standartlara yönelmek zorunda kalmıştır. (V) Üretim süreçlerine teknolojik inovasyonların entegre edilmesi, el emeğinin sanatsal değerinin korunması noktasında çeşitli tartışmaları beraberinde getirmiştir.
Numaralanmış cümlelerin anlam özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
(I) Eleştiri; bir yapıtın güçlü ve zayıf yönlerini, belirli ölçütler ışığında, nesnel bir tutumla ortaya koyma sanatıdır. (II) Türk edebiyatında eleştiri, Batı etkisindeki Tanzimat döneminden itibaren müstakil bir tür olma yolunda önemli adımlar atmıştır. (III) Bir eleştiri yazısının kalıcı bir değer kazanması, eleştirmenin eserle arasına estetik bir mesafe koyabilmesine bağlıdır. (IV) Son yıllarda eleştiri disiplininin yerini büyük ölçüde reklam ve tanıtım yazılarına bırakması, nitelikli edebiyat okurunun azalmasına yol açmıştır. (V) Bu durum, edebi kamuda bir 'derinlik kaybı' yaşandığını ve ticari kaygıların estetik değerlerin önüne geçtiğini göstermektedir.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
(I) Bilimsel çalışmaların güvenilirliği, verilerin tarafsız bir gözle analiz edilmesine ve denetlenebilir olmasına bağlıdır. (II) Kendi alanında yetkinlik kazanmak isteyen bir araştırmacı, metodolojik disiplinden asla ödün vermemelidir. (III) Enformasyon kirliliğinin hızla arttığı dijital çağda, doğru bilgiye ulaşmak her geçen gün biraz daha zorlaşmaktadır. (IV) Toplumsal farkındalık oluşturmak amacıyla hazırlanan kamu spotları, geniş kitleler üzerinde kalıcı etkiler bırakmaktadır. (V) Teknolojik imkânların çeşitlenerek gündelik hayata daha fazla nüfuz etmesi, bireylerin sosyal ortamlardan kopup yalnızlaşmasına zemin hazırlamıştır.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Cümlede ifade edilen bir yargının hangi gerekçeyle gerçekleştiğini bildiren, yükleme sorulan "Neden?" sorusuna cevap veren cümlelere "neden-sonuç" (sebep-sonuç) cümleleri denir.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "neden-sonuç" ilişkisi söz konusudur?
(I) Bilimsel araştırmalar, iklim değişikliğinin tarımsal verimlilik üzerindeki yıkıcı etkilerini somut verilerle ortaya koymaktadır. (II) Birçok ülke, gıda güvenliğini teminat altına almak için sürdürülebilir tarım politikalarına öncelik vermeye başlamıştır. (III) Tarımsal üretimin azalması, temel gıda maddelerinin fiyatlarında kontrol edilemez bir artışa yol açmaktadır. (IV) Teknoloji kullanımı yaygınlaşmadığı sürece bu olumsuz tablonun değişmesi pek mümkün görünmemektedir. (V) Nitekim geleneksel yöntemlerle modern ihtiyaçlara cevap verilemeyeceği artık herkesçe kabul edilen bir gerçektir.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde "amaç-sonuç" ilişkisi söz konusudur?
(I) Arşiv belgelerinin dijital ortama aktarılması, tarihî verilerin gelecek nesillere eksiksiz ulaşmasını sağladığı için araştırmacılar tarafından büyük bir memnuniyetle karşılanıyor. (II) Kurumsal hafızayı güçlendirmek ve belgelerin fiziksel yıpranmasını önlemek amacıyla geniş kapsamlı bir dijitalleştirme projesi hayata geçirilmiştir. (III) Söz konusu çalışmanın, tarih yazımında yeni bir çığır açacağı ve geçmişe bakışımızı kökten değiştireceği kuşkusuzdur. (IV) Teknolojik altyapının yetersizliği, bazı belgelerin taranması sırasında veri kayıplarının yaşanmasına yol açmıştır. (V) Dijitalleştirilen her belge, fiziksel ortamdaki yıpranma payını en aza indirerek kâğıt restorasyonu ihtiyacını da büyük oranda azaltmaktadır.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
(I) Eleştirel düşünme, bireyin bilgiyi olduğu gibi kabul etmek yerine onu sorgulayarak zihinsel süzgecinden geçirmesidir. (II) Bu beceriyi içselleştirmek isteyen bireyler, zihinlerindeki ön yargılardan kurtulmak için farklı bakış açılarını derinlemesine araştırmaktadır. (III) Toplumsal gelişimin sürekliliği, her bireyin kendi doğrularını tartışmaya açabilme olgunluğunu göstermesine bağlıdır. (IV) Ancak eğitim süreçlerindeki tek tipleşme, özgür düşüncenin kurumsallaşması önündeki en büyük engellerden biri olarak görülmektedir. (V) Nitekim sorgulama yetisinin zayıfladığı toplumlarda, bilimsel ve sanatsal yaratıcılık zamanla etkisini yitirmektedir.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde "amaç-sonuç" ilişkisi vardır?
I. Edebiyat dünyasında kendine sağlam bir yer edinmek arzusuyla sürekli yeni teknikler deniyordu.
II. Ancak bu arayışlar sırasında geleneksel köklerinden koptuğu için eserleri geniş halk kitlelerine ulaşmakta yetersiz kaldı.
III. Eleştirmenlerin dikkatini çekmek üzere hazırladığı son çalışmasında ise bireysel bunalımları ön plana çıkardı.
IV. Anlatımındaki bu ani değişim, okurların yazarın samimiyetini sorgulamasına neden oldu.
V. Nihayetinde yazar, özgünlüğe ulaşabilmek adına çıktığı bu yolda kendi sesini kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya geldi.
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde yargı, amacıyla (hedefiyle) birlikte verilmiştir?
(I) Küresel ısınmanın kutup bölgelerindeki ekosistem üzerindeki yıkıcı etkileri, bilim dünyasını daha radikal önlemler almaya itmektedir. (II) Buzulların erimesiyle birlikte deniz seviyelerinde gözlemlenen yükselme, kıyı kentlerinin geleceğini tehdit eden somut bir saptama olarak karşımıza çıkmaktadır. (III) Atmosferdeki karbon salınımını asgari düzeye indirmek amacıyla geliştirilen yenilenebilir enerji projeleri, gelişmiş ülkelerin ekonomi politikalarında başat bir rol üstlenmiştir. (IV) Fosil yakıt kullanımının kademeli olarak sonlandırılması, atmosferdeki ısınma hızını yavaşlatacağı için ekolojik dengenin uzun vadede korunmasına zemin hazırlayacaktır. (V) Doğal kaynakların kontrolsüzce tüketilmesi karşısında küresel ölçekte kolektif bir çevre bilincinin tam manasıyla tesis edilememesi, insanlığın ortak geleceği adına büyük bir noksanlıktır.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
(I) Bir edebî metnin kalıcılık kat sayısını belirleyen temel dinamik, sadece evrensel bir temayı kuşanması değil, bu temayı hangi dilsel ve estetik süzgeçten geçirdiğidir. (II) Zira üsluptaki yetkinlik ve özgünlük, en alelade konuları bile sarsıcı birer sanat hadisesine dönüştürme potansiyeli taşır. (III) Ne var ki biçimsel kaygıların, eserin ontolojik varlık sebebi olan iletiyi gölgelemesi, metnin zamanla ruhsuz bir kelime yığınına evrilmesine sebebiyet verir. (IV) Okurun zihinsel serüveni, yazarın kurduğu söz oyunlarının ağırlığı altında ezilirse metin ile okur arasındaki o görünmez köprü yıkılmış olur. (V) Bu bakımdan gerçek bir şaheser; form ile muhtevanın birbirini nakzetmeden, bilakis birbirini tahkim ederek ulaştığı o kusursuz tenasübün meyvesidir.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
(I) Metropollerdeki konut projelerinin hızla artması, yeşil alanların yetersiz kalmasına ve ekolojik koridorların parçalanmasına sebep olmaktadır. (II) Yerel yönetimler, karbon ayak izini küçültmek ve hava kalitesini iyileştirmek gayesiyle toplu taşıma ağlarında elektrikli araç dönüşümüne gitmektedir. (III) Bu modellerin uygulanması, kentsel ısı adası etkisinin azaltılmasında stratejik bir hamle olarak değerlendirilmektedir. (IV) Ulaşım hatlarının plansız genişlemesi, tarım arazilerinin imara açılmasına sebep olarak gıda güvenliğini riske atmaktadır. (V) Sürdürülebilir mimari yaklaşımların benimsenmesiyle birlikte kentin enerji verimliliğinin artacağı tahmin ediliyor.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Gerçekleşmemiş bir olayın veya durumun, bir an için gerçekleşmiş gibi kabul edildiği cümleler "varsayım" anlamı taşır.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde varsayım anlamı vardır?
Bir eylemin hangi hedefi gerçekleştirmek üzere yapıldığını bildiren yargılara "amaç-sonuç" cümleleri denir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin yapılma amacı belirtilmiştir?
"Kamu kurumlarında bürokratik süreçleri hızlandırmak için dijital dönüşüm projelerine ayrılan ödenekler artırıldı." cümlesindeki anlam ilişkisinin benzeri aşağıdakilerin hangisinde vardır?
Eylemin bir hedefe veya bir gayeye yönelik olarak gerçekleştirildiği cümleler "amaç-sonuç" ilişkisi taşır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylem bir hedef doğrultusunda yapılmıştır?
(I) Eğitimde oyunlaştırma, öğrenme sürecini daha eğlenceli hâle getirerek öğrencilerin derse olan motivasyonunu artırmayı hedefleyen yenilikçi bir yaklaşımdır. (II) Ders içeriklerinin oyun mekanikleriyle sunulması, karmaşık ve soyut konuların daha kısa sürede kavranmasını sağlamıştır. (III) Öğrenciler arasında sağlıklı bir rekabet ortamı oluşturmak üzere puanlama ve ödül sistemleri gibi çeşitli etkileşim araçları devreye sokuluyor. (IV) Oyunlaştırılmış platformlarda harcanan sürenin her geçen gün artması, bu yöntemin geleneksel eğitim modellerinden daha etkili olduğunu göstermektedir. (V) Dijital oyun tabanlı öğrenme süreçlerinin başarıya ulaşması, müfredat ile oyun kurgusunun ne kadar dengeli harmanlandığına bağlıdır.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin anlam özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, gerekçesiyle (nedeniyle) birlikte verilmiştir?
(I) Edebiyat, insanı ve dünyayı anlama çabasının en estetik dışavurumlarından biridir. (II) Yazar, bireyin iç dünyasındaki çatışmaları daha etkileyici kılmak adına imgelerden ve simgelerden yararlanır. (III) Bu imgeler, okuyucunun hayal dünyasını zenginleştirirken aynı zamanda metne derinlik katar. (IV) Eserinde yerel deyişlere sıkça yer verdiği için toplumun farklı kesimleri tarafından ilgiyle takip edilir. (V) Ancak son yıllarda edebiyatın ticarileşmesiyle birlikte nitelikli eserlerin sayısı ne yazık ki azalmaktadır.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde "amaç-sonuç" ilişkisi vardır?