Cümle Yorumu ve Kavramlar
107 questions
Türkçede bazı yargılar, bir eylemin hangi hedef doğrultusunda yapıldığını bildirirken (amaç-sonuç); bazı yargılar ise eylemin gerçekleşme gerekçesini (neden-sonuç) ortaya koyar. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleştirilme 'amacı' belirtilmiştir?
Bireysel kimliğini korumak adına modern hayatın dayatılan kalıplarına karşı direnç gösteren yazar, bu tavrıyla geniş halk kitlelerinin takdirini kazandığı için yapıtlarının geleceğe taşınmasını garantilemiştir.
Bu cümleyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Bir yargının doğruluğu veya yanlışlığı kişiden kişiye değişmiyorsa, herkes tarafından kabul edilecek şekilde kanıtlanabiliyorsa buna "nesnel yargı"; kişinin kendi görüşlerini, beğenilerini veya yorumlarını içeriyorsa buna "öznel yargı" denir.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisi öznel bir nitelik taşımaktadır?
Türkçede cümleler, içerdikleri anlam ve yargı özelliklerine göre çeşitli kavramlarla tanımlanır. Bir cümlede sanatçının dili kullanma biçimine, seçtiği sözcüklere ve anlatım özelliklerine 'üslup' (biçem); ele aldığı konuya, temaya ve olay örgüsüne ise 'içerik' denir.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisi, üzerinde durulan eserin "üslubuyla" ilgilidir?
Aşağıdaki tabloda, bilimsel ve entelektüel süreçleri konu alan beş farklı cümle ve bu cümlelerdeki temel anlam özellikleri verilmiştir:
| Cümle No | Cümle İçeriği | Belirtilen Anlam İlişkisi |
|---|---|---|
| I | Bilimsel metinlerde nesnellik, araştırmacının kendi sesini tamamen yok etmesiyle değil; bu sesi yöntemsel bir denetim altında tutmasıyla sağlanır. | Koşul-Sonuç |
| II | Kuramsal bir modelin tutarlılığı, kapsadığı verilerin doğruluğundan ziyade; bu veriler arasındaki mantıksal örüntünün sağlamlığına dayanır. | Karşılaştırma |
| III | Yeni bir paradigmanın kabul görmesi için eski paradigmaya ait tüm soruların yanıtlanmış olması mutlak bir gereklilik değildir. | Gereklilik (Olumsuz) |
| IV | Bilgi üretim süreçlerinde disiplinler arası etkileşimin artması, uzmanlaşmanın getirdiği dar bakış açısını kırmak amacıyla teşvik edilmektedir. | Amaç-Sonuç |
| V | Dijital mecralarda veriye ulaşım hızının kontrolsüz artışı, nitelikli süzgeçleri devre dışı bıraktığından bilginin derinliğini kaybetmesine yol açmaktadır. | Neden-Sonuç |
Bu tablodaki veriler ve cümleler dikkate alındığında, numaralanmış cümlelerle ilgili yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
Türkçede cümleler; içerdikleri anlam özelliklerine göre tanımlama, neden-sonuç, amaç-sonuç ve koşul-sonuç gibi farklı kavramlarla isimlendirilir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "tanımlama" yapılmıştır?
Hizmet içi eğitim seminerlerine katılımın düşük olması, personelin yeni mevzuata uyum sağlamasını zorlaştırmaktadır.
Bu cümlede aşağıdaki anlam ilişkilerinden hangisi söz konusudur?
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, bir amaca yönelik olarak değil, gerçekleşmiş bir olguya dayalı neden-sonuç ilişkisiyle verilmiştir?
Modern toplumlarda bireyin yalnızlaşması; yalnızca dijitalleşmenin beraberinde getirdiği yüzeysel ilişkilerden değil, aynı zamanda geleneksel dayanışma ağlarının yerini alan rekabetçi piyasa mantığının insan ruhunda yarattığı aşınmadan beslenmektedir.
Bu cümledeki yargıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Türkçede bazı cümleler, eylemin hangi hedefe yönelik gerçekleştirildiğini bildiren 'amaç-sonuç' ilişkisi üzerine kurulur. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, amacıyla birlikte verilmiştir?
Bir kişinin veya kurumun kendi davranışlarını, çalışmalarını veya düşüncelerini olumsuz bir yaklaşımla değerlendirmesine "öz eleştiri" denir. Buna göre, bir kamu projesinin sonuç raporundan alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde öz eleştiri yapılmıştır?
(I) Stratejik iletişim; kamu kurumlarının hedeflerini paydaşlara doğru aktarmak ve toplumsal rızayı inşa etmek amacıyla yürüttüğü planlı faaliyetler bütünüdür. (II) İletişim kanallarının teknolojik imkânlarla çeşitlendirilmesi, bilginin yayılım hızını artırarak kriz anlarında kurumların refleks süresini kısaltmaktadır. (III) Kurumsal imajın dijital platformlarda güçlendirilmesi adına yürütülen çalışmalar, genç kuşakların kamu hizmetlerine olan ilgisini artırmayı hedeflemektedir. (IV) Personel eğitimlerine ayrılan kaynakların artmasıyla birlikte, vatandaş memnuniyet endekslerinde yukarı yönlü bir ivme yakalanmıştır. (V) Kurumsal şeffaflık ilkelerinin tavizsiz uygulanması durumunda, kamu yönetimine olan güvenin sarsılmaz bir temele oturacağı kuşkusuzdur.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
I. Modern tarım tekniklerine geçilmesiyle birlikte birim alandan alınan verim önemli ölçüde arttı.
II. Topraktaki verimliliği en üst seviyeye çıkarmak için analizlerin hasat öncesinde tamamlanması planlanıyor.
Bu cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
(I) Kamu kurumlarının Ar-Ge kapasitesini artırmak üzere teknoloji geliştirme merkezleriyle iş birliği protokolleri imzalanmıştır. (II) Nitelikli iş gücü göçünün artması, teknoloji odaklı yatırımların beklenen ivmeyi kazanamamasında temel etkendir. (III) Yeni nesil projelerin başarıyla hayata geçirilmesi, ayrılan bütçenin doğru Ar-Ge kalemlerine tahsis edilmesine bağlıdır. (IV) İnovasyon; mevcut bir ürünün, hizmetin veya sürecin yeni ve katma değer yaratacak bir biçime dönüştürülmesidir. (V) İnovasyon ekosisteminin gelişmesiyle beraber, yerli yazılımların küresel pazardaki payı günden güne artmaktadır.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
Aşağıdaki tabloda numaralanmış cümleler ve bu cümlelerin içerdikleri anlam özellikleri eşleştirilmiştir:
| No | Cümle | Anlam Özelliği |
|---|---|---|
| I | Gençlerin istihdamını desteklemek amacıyla yeni bir staj programı başlatıldı. | Amaç-Sonuç |
| II | Başvuru şartlarını taşımayan adayların evrakları işleme alınmadı. | Neden-Sonuç |
| III | Gerekli belgeler zamanında teslim edilirse başvuru geçerli sayılacaktır. | Koşul-Sonuç |
| IV | Modern şehircilik anlayışını yansıtmak üzere çevre düzenlemesine gidildi. | Amaç-Sonuç |
| V | Yerli yazılım kullanımı teşvik edildiği için dışa bağımlılık azaldı. | Amaç-Sonuç |
Bu tablodaki numaralanmış eşleştirmelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?
Yapay zeka teknolojilerinin eğitim sistemine entegre edilmesiyle birlikte, geleneksel öğrenme metodolojilerinin günden güne değişime uğradığı ve bu değişimin yakın gelecekte öğretmenlik mesleğinin tanımını kökten farklılaştıracağı öngörülmektedir.
Bu cümlede aşağıdaki anlam özelliklerinden hangileri bir arada verilmiştir?
Kamu binalarının ve tarihî yapıların korunması üzerine hazırlanan bir raporda geçen aşağıdaki cümlelerin hangisinde, eylemin gerçekleştirilme "amacı" belirtilmiştir?
(I) Günümüzde kamu yönetiminde şeffaflığın artırılması, vatandaşların yönetime olan güvenini pekiştirmek amacıyla stratejik bir öncelik haline gelmiştir. (II) Bilgi edinme hakkı yasasının etkin bir şekilde uygulanmasıyla birlikte, kurumlara yapılan başvuru sayısında geçen yıla oranla 'lik bir artış kaydedilmiştir. (III) Kurumsal web sitelerinden yayımlanan faaliyet raporlarının dili sadeleştirildiğinde, toplumun her kesimi tarafından anlaşılabilen demokratik bir denetim mekanizması oluşacaktır. (IV) Verilerin bu şekilde açık ve anlaşılır sunulması, idarenin hesap verebilirlik ilkesine olan sadakatinin en somut göstergesidir.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin anlam özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Türkçede bazı cümleler, bir eylemin hangi hedefe yönelik olarak yapıldığını bildiren 'amaç-sonuç' ilişkisi üzerine kurulur. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleştirilme amacı belirtilmiştir?
Bir yapıtın toplumsal farkındalık yaratma misyonunu estetik kaygıların önüne koyarak sanatsal niteliklerinden vazgeçmesi, aslında kendi varlık zeminini ortadan kaldırdığı için asıl hedeflediği toplumsal dönüşümü de imkânsız kılar.
Bu cümlede asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?