Examkin

Söz Öbeklerinde Anlam

106 questions

Question 101Question →

Yirmi yıl boyunca kamu kurumunda yoğun bir tempoda çalışan müfettiş, emekli olduktan sonra kasabadaki çiftlik evine yerleşmiş ve adeta kendi kabuğuna çekilmiştir.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Dış dünya ve çevresiyle olan ilişkisini keserek yalnızlığa yönelmek

Answer

Altı çizili söz öbeği, kişinin çevresiyle bağını koparıp kendi dünyasına dönmesi, yalnız yaşamayı seçmesi anlamında kullanılmıştır.
Dış dünya ve çevresiyle olan ilişkisini keserek yalnızlığa yönelmek ifadesi, 'kendi kabuğuna çekilmek' deyiminin tam karşılığıdır. Emekli olan kişinin kasabaya yerleşip kimseyle görüşmemesi bu durumu destekleyen bir bağlamdır.

Step-by-Step Solution

1
Bağlam Analizi
Müfettişin emeklilik sonrası sessiz bir yaşamı tercih ettiği belirlendi.
Söz öbeklerinin anlamı cümledeki genel durumdan ayrıştırılamaz.
2
Mecaz Anlam Tespiti
'Kendi kabuğuna çekilmek' ifadesinin toplumdan soyutlanma anlamına geldiği saptandı.
Deyimler ve söz öbekleri genellikle gerçek anlamlarından uzaklaşarak yeni bir kavramı karşılarlar.
3
Anlam Eşleştirmesi
Yalnızlığa yönelme ve dış dünya ile bağı kesme anlamını taşıyan seçenek doğru olarak belirlendi.
Cümledeki yaşam tarzı değişikliği en iyi bu ifade ile açıklanır.

Key Concept

Söz öbeklerinin cümledeki kullanımına göre kazandığı mecazi anlamlar

Hints

1
Cümledeki kişinin emeklilik sonrası nasıl bir yaşam tarzı seçtiğine odaklanın.
2
'Kabuk' kelimesi burada fiziksel bir yapıdan ziyade, kişinin sosyal sınırlarını temsil etmektedir.
3
Bir kaplumbağanın tehlike anında yaptığı gibi, insanın da toplumdan kendi içine dönmesini ifade eden seçeneği bulun.

Practice More

Benzer şekilde 'dünyadan elini eteğini çekmek' deyiminin anlamını araştırarak bu kavramı pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 102Question →

Son yıllarda savunma sanayi alanında hayata geçirilen yerli projeler, sadece teknolojik birer başarı değil, aynı zamanda milletimizin uluslararası arenadaki yüz akı niteliğindedir.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Başkalarına karşı övünç ve gurur kaynağı olan durum

Answer

Başkalarına karşı övünç ve gurur kaynağı olan durum
Türkçede 'yüz akı' deyimi, bir kimsenin veya bir kurumun saygınlığını artıran, başkaları yanında utanılacak bir durumun olmadığını gösteren ve gurur duyulan başarılar için kullanılır. Cümlede projelerin uluslararası arenada milleti temsil etmesi ve bir başarı olarak nitelendirilmesi bu anlamı desteklemektedir.

Step-by-Step Solution

1
Altı çizili 'yüz akı' söz öbeğinin geçtiği cümlenin bağlamını analiz et.
Cümlede projelerin birer başarı olduğu ve uluslararası alanda milleti temsil ettiği belirtiliyor.
Söz öbeklerinin anlamı çoğu zaman içinde bulundukları cümlenin genel havasından çıkarılabilir.
2
'Yüz akı' deyiminin Türkçedeki kalıplaşmış anlamını hatırla.
'Yüz akı'; birinin veya bir topluluğun başkalarına karşı övünmesine vesile olan durum veya kişi demektir.
Deyimler belirli bir kavramı karşılamak üzere kalıplaşmış anlamlara sahiptir.
3
Belirlenen anlamı seçeneklerle karşılaştır.
Övünç ve gurur kaynağı ifadesinin deyimle tam olarak örtüştüğü görülür.
Doğru seçenek, deyimin hem sözlük anlamını hem de cümledeki kullanım amacını karşılamalıdır.

Key Concept

Deyimlerin Cümle İçindeki Anlamı

Hints

1
Cümlede projenin sadece 'teknolojik başarı' olmadığı, daha öte bir anlam taşıdığı vurgulanıyor.
2
'Yüz' ve 'ak' kelimelerinin birleşmesi, lekesiz, temiz ve gurur duyulacak bir durumu çağrıştırır.
3
Bir kişinin başarısı ailesinin 'yüz akı' ise, ailesi onunla ne duyar? Bu sorunun cevabı sizi doğru seçeneğe götürecektir.

Practice More

Benzer anlamdaki 'Alnı açık olmak' deyimini ve zıt anlamlısı olan 'Yüz karası' ifadesini inceleyerek pekiştirme yapabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 103Question →

Yıllardır birlikte çalıştığı mesai arkadaşının tayin haberini duyunca, ona veda etmeye bir türlü dili varmadı.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bir durumu dile getirmeye gönlü el vermemek, söylemekten çekinmek

Answer

Bir durumu dile getirmeye gönlü el vermemek, söylemekten çekinmek
Cümledeki 'dili varmamak' deyimi, bir kimsenin üzücü, kötü veya karşısındakini kıracak bir şeyi söylemeye gönlünün el vermemesi, o sözü söylemekten çekinmesi anlamında kullanılır. Arkadaşının tayin haberine üzülen kişinin veda etmeye gönlü el vermediği bağlamdan açıkça anlaşılmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki bağlamı analiz etme
Veda ve tayin durumu, üzücü bir atmosferin olduğunu gösterir.
Söz öbekleri içinde bulundukları cümlenin duygusal tonuna göre anlam kazanır.
2
Deyimdeki mecaz anlamı tespit etme
'Dili varmamak' ifadesi, organ olan dilin hareket edememesi değil, psikolojik bir engeli temsil eder.
Deyimler kalıplaşmış ve genellikle gerçek anlamından uzaklaşmış ifadelerdir.
3
Seçeneklerle anlamı eşleştirme
Üzüntü nedeniyle konuşmaktan çekinme anlamı, doğru seçenekle tam olarak örtüşür.
Kişinin veda edememesinin sebebi, o anki duygusal yoğunluğunun dile getirilmesine izin vermemesidir.

Key Concept

Deyimlerin Cümle İçindeki Mecaz Anlamı

Hints

1
Cümlede arkadaşından ayrılacak olan birinin hissettiği üzüntüye odaklanın.
2
Deyimler her zaman kelime kelime düşünülmemelidir; burada 'dil' sözcüğü konuşma isteğini temsil eder.
3
Birine kötü bir haber verirken hissettiğiniz o 'söyleyememe' duygusunu karşılayan ifadeyi arayın.

Practice More

Benzer şekilde üzüntü veya şaşkınlık anlarında kullanılan 'dili tutulmak' veya 'nutku tutulmak' deyimlerinin anlam farklarını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Deyimi cümleden çıkarıp yerine 'gönlü el vermedi' veya 'söylemeye çekindi' ifadelerini koyarak cümlenin anlam bütünlüğünü kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 104Question →

Yeni proje taslağı üzerindeki sert eleştirilerinden ödün vermeyen birim amiri, sunulan teknik raporu ve maliyet analizlerini inceledikten sonra yelkenleri suya indirerek taslağın onaylanması için gerekli desteği vereceğini belirtti.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Direnmekten vazgeçip durumu kabullenmek, yumuşamak

Answer

Direnmekten vazgeçip durumu kabullenmek, yumuşamak
Cümlede amirin 'sert eleştirilerden ödün vermemesi' bir direnci, ardından 'yelkenleri suya indirmesi' ise bu direncin kırıldığını ve destek vermeye başladığını göstermektedir. Bu durum, inadından vazgeçip yumuşamak anlamına gelen doğru cevapla tam olarak uyuşur.

Step-by-Step Solution

1
Bağlam analizi yapın.
Birim amirinin başlangıçta 'sert eleştirilerinden ödün vermediği' ancak raporu inceledikten sonra 'destek vereceği' görülmektedir.
Söz öbeklerinin anlamı cümlede yarattıkları anlamsal değişimle (zıtlık, paralellik vb.) daha kolay çözülür.
2
Deyimin mecaz anlamını hatırlayın.
'Yelkenleri suya indirmek' ifadesi, ısrarcı bir tutumdan vazgeçip yumuşamayı ifade eden yaygın bir deyimdir.
Deyimler genellikle gerçek anlamlarından uzaklaşarak kalıplaşmış mecaz anlamlar kazanırlar.
3
Doğru seçeneği belirleyin.
İnatçı tutumun yerini kabullenişe bırakması 'direnmekten vazgeçmek' ifadesiyle tam örtüşmektedir.
Seçeneklerdeki 'yumuşamak' kelimesi amirin tutumundaki sertliğin gitmesini karşılar.

Key Concept

Deyimlerde Mecaz Anlam

Hints

1
Cümledeki amirin başlangıçtaki tutumu ile sonrasındaki tutumu arasındaki farka dikkat edin.
2
Bu deyimdeki 'yelken' ve 'suya indirmek' kelimeleri gerçek anlamında mı kullanılmıştır yoksa bir kişinin inadını mı temsil eder?
3
Bir kişinin başlangıçta çok sert karşı çıktığı bir duruma sonradan razı gelmesini anlatan deyimi arıyoruz.

Practice More

Benzer anlamdaki 'pes etmek' veya 'dize gelmek' gibi deyimlerin cümle içindeki kullanım farklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 105Question →

Edebiyat eleştirmenlerinin çoğu, eserleri değerlendirirken nesnellik zırhına bürünseler de aslında her eleştiri, eleştirmenin kendi düşünsel koordinatlarını ele veren bir haritadır.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğiyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Eleştirmenin zihinsel birikimini, bakış açısını ve temel aldığı değer yargılarını açığa çıkarmak

Answer

Eleştirmenin zihinsel birikimini, bakış açısını ve temel aldığı değer yargılarını açığa çıkarmak
Eleştirmenin zihinsel birikimini, bakış açısını ve temel aldığı değer yargılarını açığa çıkarmak ifadesi doğrudur; çünkü 'düşünsel koordinatlar' bir kişinin fikir dünyasındaki yerini, 'ele vermek' ise bu gizli veya örtük konumun dışarıdan fark edilebilir hale gelmesini simgeler.

Step-by-Step Solution

1
Altı çizili söz öbeğinin geçtiği bağlamdaki karşıtlığı analiz etme
'Nesnellik zırhı' ile 'ele vermek' arasındaki zıtlık belirlenir.
Eleştirmenin kendini saklama çabasına rağmen bir şeylerin ortaya çıktığını anlamak için bu karşıtlık kritiktir.
2
'Düşünsel koordinat' ve 'harita' metaforlarını yorumlama
Koordinatın bir konumu, haritanın ise bir bütünü temsil ettiği saptanır.
Söz öbeğinin zihinsel bir altyapıyı ve bakış açısını simgelediği bu yolla ortaya çıkar.
3
Kişisel birikim ve bakış açısı ile örtüşen seçeneği belirleme
Zihinsel yapı ve değer yargılarını içeren seçenek seçilir.
Metindeki 'eleştirmenin kendi' vurgusu doğrudan öznel birikime işaret eder.

Key Concept

Söz öbeklerinin bağlam içerisinde kazandığı mecazi anlamlar

Hints

1
Altı çizili bölümdeki 'koordinat' ve 'harita' sözcüklerinin gerçek anlamlarından ziyade zihinsel bir konumu işaret ettiğini düşünün.
2
Cümlenin başındaki 'nesnellik zırhı' ifadesi eleştirmenin kendini gizleme çabasını; 'ele vermek' ise bu gizli durumun ortaya çıkışını simgeler.
3
Eleştirmenin bir eseri yorumlarken aslında kendi düşünce dünyasından (birikim, değerler, perspektif) parçalar sunduğuna odaklanın.

Practice More

Benzer soyut kavramlarla oluşturulmuş 'anlam haritası', 'düşünce atlası' gibi söz öbeklerinin geçtiği paragraf sorularını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Söz öbeğini cümleden çıkarıp yerine 'zihinsel bakış açısı' veya 'düşünce dünyasının sınırları' ifadelerini koyarak cümlenin anlam bütünlüğünü kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 106Question →

Bir toplumun kültürel sürekliliğini sağlayan en temel unsur olan dil, o toplumun geçmişi ile geleceği arasındaki köprünün can damarı konumundadır.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğinin cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: En hayatî ve temel dayanağı

Answer

Cümledeki altı çizili ifade, bir şeyin varlığını sürdürebilmesi için en gerekli olan temel dayanağı belirttiği için doğru cevap 'En hayatî ve temel dayanağı' ifadesidir.
Türkçede 'can damarı' deyimi, bir işin veya bir varlığın yürümesi, yaşaması için en gerekli ve vazgeçilmez olan parçayı ifade eder. Cümlede dilin kültür köprüsü için ne kadar hayatî bir role sahip olduğu bu ifadeyle pekiştirilmiştir. Dolayısıyla 'en hayatî ve temel dayanağı' ifadesi tam karşılıktır.

Step-by-Step Solution

1
Altı çizili 'can damarı' söz öbeğinin metindeki bağlamını inceleyin.
İfadenin dilin toplum için taşıdığı kritik önemi vurgulamak amacıyla kullanıldığı görülür.
Söz öbeklerinin anlamı cümlede kullanıldıkları bağlama göre netleşir.
2
'Can damarı' deyiminin genel anlamını düşünün.
Deyimin 'bir şeyin yaşaması veya sürmesi için en önemli olan şey' anlamına geldiği sonucuna varılır.
Deyimlerin kalıplaşmış mecaz anlamlarını bilmek doğru yorum yapmayı sağlar.
3
Seçenekler arasından bu temel önemi vurgulayan ifadeyi belirleyin.
Hayatî önem ve temel dayanak kavramlarının 'can damarı' ile örtüştüğü görülür.
Doğru seçenek, söz öbeğinin anlamını en yakın şekilde karşılayan ifadedir.

Key Concept

Deyimler ve Söz Öbeklerinde Mecaz Anlam

Hints

1
Altı çizili ifade, vücudumuzdaki damarların hayatî fonksiyonunu düşünerek mecaz bir anlam kazanmıştır.
2
Cümlede dilin 'köprü' için önemi anlatılırken 'o olmazsa bu köprü de olmaz' mesajı verilmek istenmiştir.
3
'Can damarı' deyimi, bir şeyin ayakta kalması için gereken en önemli dayanak noktasıdır.

Practice More

Benzer şekilde 'bel kemiği' söz öbeğinin cümledeki anlamını inceleyen bir soru çözerek temel dayanak vurgusunu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
PreviousPage 6 / 6
Söz Öbeklerinde Anlam — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 6 | Examkin