Examkin

Dil Bilgisi

823 questions

Question 641Question →

Türkçede kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmazken; bazı birleşik kelimelerin ayrı, bazılarının ise bitişik yazılması kurala bağlanmıştır. Ayrıca Arapça kökenli bazı sözcüklerde ünsüz yumuşaması görülmez.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kurul toplantısında, tıp fakültesi bünyesindeki bir ana bilimdalı için ek kadro tahsis edilmesi hususu karara bağlandı.

Answer

Cümledeki 'ana bilimdalı' ifadesi yanlış yazılmıştır; bu sözcük grubunun 'ana bilim dalı' şeklinde ayrı yazılması gerekmektedir.
İlgili seçenekte geçen 'ana bilim dalı' ifadesi, Türk Dil Kurumu'nun güncel kurallarına göre ayrı yazılması gereken bir sözcük grubudur. Akademik çevrelerde yaygın olarak bitişik yazılmasına rağmen resmi kural ayrı yazılması yönündedir.

Step-by-Step Solution

1
Kurum adlarına gelen eklerin yazımını kontrol et.
Anayasa Mahkemesinin ve Yükseköğretim Kurulunun ifadelerinde eklerin ayrılmaması doğrudur.
TDK kuralına göre kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
2
Ünsüz yumuşaması istisnalarını incele.
'Hukukun' sözcüğünde 'k' harfinin 'ğ'ye dönüşmemesi doğrudur.
Arapça kökenli 'hukuk' sözcüğü, ünlüyle başlayan ek aldığında sonundaki sert ünsüz yumuşamaz.
3
Birleşik kelimelerin (öz geçmiş, iş birliği, ana bilim dalı) yazımını değerlendir.
'Öz geçmiş' ve 'iş birliği' ayrı yazılmıştır (doğru), ancak 'ana bilim dalı' bitişik yazılmıştır (yanlış).
Türk Dil Kurumu güncel kılavuzuna göre 'ana bilim dalı', 'iş birliği' ve 'öz geçmiş' gibi kavramlar ayrı yazılmalıdır.

Key Concept

Kurum ekleri ve teknik terimlerin (ana bilim dalı vb.) yazımı

Hints

1
Cümlelerdeki kurum adlarına gelen eklere ve teknik terimlerin (öz geçmiş, iş birliği) ayrı mı bitişik mi yazıldığına odaklanın.
2
Türkiye Büyük Millet Meclisi veya Anayasa Mahkemesi gibi büyük kurumların adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmadığını unutmayın.
3
'Ana bilim dalı' ifadesi genellikle akademik ortamlarda bitişik görülse de TDK'ye göre aslında üç ayrı kelimeden oluşur.

Practice More

Kurum adlarına gelen eklerin istisnalarını (örneğin Avrupa Birliği) ve 'ayrı yazılan birleşik kelimeler' listesini TDK kılavuzundan tekrar gözden geçirin.

Alternative Method

Sözcüklerin yazımını kontrol ederken 'ev', 'hane', 'sever' gibi bitişik yazılan eklerin olup olmadığını veya anlam kayması yaşanıp yaşanmadığını analiz ederek elemenizi yapabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 642Question →

Dil bilgisi tasniflerinde isim (I) sıfat (II) zamir ve zarf ad soylu sözcükler (III) fiiller eylem soylu sözcükler (IV) edat (V) bağlaç ve ünlem ise görevli sözcükler olarak değerlendirilir.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: ( , ) ( , ) ( ; ) ( ; ) ( , )

Answer

Yay ayraçlara sırasıyla virgül, virgül, noktalı virgül, noktalı virgül ve virgül getirilmelidir.
Cümle içerisinde 'isim, sıfat, zamir, zarf' birinci grubu; 'fiiller' ikinci grubu; 'edat, bağlaç, ünlem' ise üçüncü grubu oluşturmaktadır. Kendi içlerinde virgülle ayrılmış olan bu grupları birbirinden ayırmak için TDK'nin 'Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül konur' kuralı gereği (III) ve (IV) numaralı yerlere noktalı virgül getirilmelidir. (I), (II) ve (V) numaralı yerler ise basit sıralama olduğu için virgül gerektirir.

Step-by-Step Solution

1
Eş görevli sözcükleri belirleyin.
(I), (II) ve (V) numaralı boşluklar isim, sıfat, zamir gibi eş görevli sözcüklerin arasındadır.
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime gruplarını ayırmak için virgül kullanılır.
2
Cümledeki ana kategorileri (takımları) tespit edin.
Cümlede üç ana grup vardır: 1. Ad soylu sözcükler, 2. Eylem soylu sözcükler, 3. Görevli sözcükler.
Cümlenin anlamsal yapısı bu üç temel sınıflandırma üzerine kurulmuştur.
3
Gruplar arası geçiş noktalarını belirleyin.
(III) ve (IV) numaralı boşluklar, bu üç farklı grubu birbirinden ayıran kritik noktalardır.
Ögeleri arasında virgül bulunan tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılması bir TDK kuralıdır.

Key Concept

Noktalı virgülün (;) tür veya takımları ayırma işlevi

Hints

1
Cümlede kaç farklı 'sözcük türü grubu' (takımı) olduğunu saymaya çalışın.
2
İsim, sıfat, zamir gibi sözcükler aynı gruptadır; aralarına virgül gelmelidir. Ancak bu grubun bittiği yer neresidir?
3
Virgülle ayrılmış grupları birbirinden ayırmak için virgülün 'bir üst rütbesi' olan noktalı virgülü kullanmalısınız.

Practice More

Noktalı virgülün 'ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırma' işlevi ile bu sorudaki 'takımları ayırma' işlevini karşılaştıran bir çalışma yapabilirsiniz.

Alternative Method

Cümleyi parçalara bölün: [isim, sıfat, zamir ve zarf] | [fiiller] | [edat, bağlaç ve ünlem]. Bu üç parçanın sınırlarını belirlediğinizde, bu sınırların (III ve IV) virgül değil, daha güçlü bir ayırıcı gerektirdiğini göreceksiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 643Question →

Günlük hayatta ve resmî yazışmalarda bazı sözcüklerin yazımı, Türk Dil Kurumu'nun (TDK) güncel yazım kılavuzuna göre belirlenmiş standartlara tabidir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kurumlar arasında sağlanan işbirliği, kamu hizmetlerinin daha verimli yürütülmesine olanak tanıyor.

Answer

Kurumlar arasında sağlanan işbirliği ifadesinin yer aldığı seçenek hatalıdır; çünkü 'iş birliği' sözcüğü ayrı yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre 'iş birliği', 'iş bölümü', 'iş adamı' gibi birleşik sözcükler ayrı yazılmalıdır. Cümle içerisinde 'işbirliği' şeklinde bitişik yazılması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki kritik sözcükleri belirle.
Mütevazı (A), hukukun (B), işbirliği (C), hafta içi (D), Resmî Gazete ve öngörüyor (E) sözcükleri incelenmelidir.
Yazım kuralları sorularında genellikle birleşik kelimeler, ses olayları ve düzeltme işaretleri test edilir.
2
Birleşik kelimelerin yazım kuralını uygula.
TDK'ye göre 'iş birliği', 'iş bölümü' gibi ifadeler herhangi bir ses olayı veya anlam kayması barındırmadığı için ayrı yazılır.
Sözcüklerden her ikisi veya ikincisi, birleşme sırasında anlam değişmesine uğramadığında bu tür birleşik kelimeler ayrı yazılır.
3
Diğer seçeneklerdeki potansiyel tuzakları kontrol et.
Hukukun (yazıda yumuşama olmaz), mütevazı (sonu 'ı' ile biter), Resmî (nispet eki 'î' kullanılır) ve öngörmek (bitişik yazılan istisnalardandır) kullanımlarının doğru olduğu onaylanır.
Doğru cevaptan emin olmak için diğer çeldiricilerin kurala uygunluğu teyit edilmelidir.

Key Concept

Birleşik Kelimelerin ve Özel İsimlerin Yazımı

Hints

1
Cümlelerdeki birleşik sözcüklerin (iki kelimeden oluşan ifadelerin) ayrı mı yoksa bitişik mi yazıldığına dikkat edin.
2
Özellikle 'iş' kelimesiyle kurulan 'iş birliği' ve 'iş bölümü' gibi tamlamaların TDK'deki yazımını hatırlamaya çalışın.
3
TDK'ye göre, kelimelerden hiçbiri veya ikinci kelimesi anlam değişikliğine uğramayan birleşik kelimeler ayrı yazılır. 'İş birliği' de bu kurala dahildir.

Practice More

TDK'nin 'Dış, İç, Sıra' sözleriyle kurulan (sıra dışı, hafta içi, yurt dışı) birleşik kelimelerin yazımını tekrar ederek bu konudaki bilginizi pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Yazım kurallarını kontrol ederken 'ayrı yazılan birleşik kelimeler' kuralındaki 'anlam kayması var mı?' testini uygulayabilirsiniz. İş ve birliğin kendi anlamlarını koruduğunu gördüğünüzde ayrı yazılması gerektiğini fark edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 644Question →

Türkçede isimler; sayılarına göre tekil, çoğul ve topluluk ismi; niteliklerine göre ise somut ve soyut isim olarak sınıflandırılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem soyut, hem topluluk hem de tekil isim bir arada kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Ordumuz, vatan sevgisiyle dolup taşan her nefere sonsuz güven verir.

Answer

Doğru cevap, içerisinde 'ordu' (topluluk), 'sevgi' (soyut) ve 'vatan' (tekil) isimlerinin bulunduğu seçenektir.
Doğru olan cümlede yer alan 'ordumuz' sözcüğü, biçimce tekil görünmesine rağmen bir asker topluluğunu karşıladığı için topluluk ismidir. 'Vatan' ve 'nefer' sözcükleri tek bir varlığı karşıladıkları ve çoğul eki almadıkları için tekil isimdir. 'Sevgi' ve 'güven' ise zihinsel kavramlar oldukları için soyut isim kategorisine girer. Bu sayede soruda istenen üç özellik de aynı cümlede toplanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki isimleri belirle.
İsimler: ordu, vatan, sevgi, nefer, güven.
Sınıflandırma yapabilmek için önce sözcük türleri içinden isimleri ayıklamak gerekir.
2
İsimleri sayılarına göre incele.
Ordu: Topluluk ismi; Vatan, Nefer, Sevgi, Güven: Tekil isimler.
Topluluk ismi biçimce tekil olsa da anlamca çokluk bildirir, tekil isim ise ek almaz ve tek varlığı karşılar.
3
İsimleri niteliklerine göre incele.
Vatan, Nefer, Ordu: Somut isimler; Sevgi, Güven: Soyut isimler.
Beş duyu organıyla algılanabilenler somut, zihinsel süreçlerle kavrananlar soyuttur.
4
Tüm kriterleri karşılayan seçeneği teyit et.
Cümlede hem soyut (sevgi), hem topluluk (ordu) hem de tekil (vatan) isim bulunmaktadır.
Soruda istenen üç farklı kategori de aynı cümlede mevcuttur.

Key Concept

İsimlerin (Adların) Anlam ve Sayı Bakımından Sınıflandırılması

Hints

1
Cümlelerdeki isimlerin önce sayılarına (tekil/çoğul/topluluk) odaklanın.
2
'-lar/-ler' eki almayan ancak grup bildiren 'ordu, meclis, ekip, takım' gibi sözcükleri arayın.
3
Topluluk ismini bulduktan sonra, o cümlede beş duyuyla algılanamayan (sevgi, korku, adalet vb.) ve tekil olan bir isim olup olmadığını kontrol edin.

Practice More

İsimlerin bu temel özelliklerini öğrendikten sonra, isim tamlamaları konusuna geçerek isimlerin cümle içindeki görevlerini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Önce seçeneklerdeki topluluk isimlerini (ordu, takım, jüri vb.) hızlıca tarayarak seçenek sayısını ikiye veya üçe indirebilir, ardından kalan isimlerin soyut ve tekil olma durumlarını kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 645Question →

Günümüz (I)toplumlarının (II)kavşaklarında (III)kısalan mesafeler, (IV)bireysel özgürlüklerin (V)nasıl şekilleneceğini de belirlemektedir.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerden hangisi yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?

Show answer & explanation

Answer: V. nasıl

Answer

Cümledeki 'nasıl' sözcüğü 'ne' ve 'asıl' kelimelerinin birleşmesiyle oluştuğu için yapısı bakımından birleşiktir; diğer tüm sözcükler ise yapım eki aldıkları için türemiş yapıdadır.
Cümledeki 'nasıl' sözcüğü, 'ne' ve 'asıl' kelimelerinin zamanla birleşmesi ve 'e' ünlüsünün aşınmasıyla oluşmuş bir birleşik sözcüktür. Diğer seçeneklerdeki 'toplumların', 'kavşaklarda', 'kısalan' ve 'bireysel' sözcükleri ise yapım ekleri alarak türemiş yapı kazanmışlardır.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüklerin köklerini ve eklerini analiz etme.
I. top-lu-m, II. kavuş-ak, III. kıs-a-l-an, IV. bir-ey-sel, V. ne-asıl.
Sözcüğün yapısını belirlemek için kök ve yapım eki ayrımını yapmak gerekir.
2
Yapım eki alıp almadıklarını kontrol etme.
İlk dört sözcükte en az bir yapım eki bulunurken, beşinci sözcük iki ayrı kökün birleşimiyle oluşmuştur.
Türemiş sözcükler yapım eki içerirken, birleşik sözcükler iki kelimenin birleşmesiyle oluşur.
3
Yapı türlerini gruplandırma.
I, II, III ve IV numaralı sözcükler 'türemiş'; V numaralı sözcük ise 'birleşik' kategorisindedir.
Farklı olan yapıyı tespit etmek için gruplandırma tamamlanır.

Key Concept

Sözcük Yapısı (Basit, Türemiş, Birleşik)

Hints

1
Altı çizili sözcüklerin basit mi, türemiş mi yoksa birleşik mi olduğunu kontrol edin.
2
Bazı birleşik sözcükler ses aşınması nedeniyle tek bir kök gibi görünebilir; 'niçin' veya 'nasıl' gibi kelimelerin kökenine odaklanın.
3
'Kavşak' sözcüğünün 'kavuşmak'tan, 'nasıl' sözcüğünün ise 'ne asıl'dan geldiğini hatırlayın.

Practice More

Etimolojik olarak birleşik olan (niçin, cumartesi, kahvaltı gibi) diğer sözcüklerin yapılarını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Sözcükleri yapılarına göre ayırırken eğer kelime iki farklı anlamlı parçadan (kökten) oluşuyorsa birleşik, anlamı değiştiren ekler alıyorsa türemiş, sadece çekim eki alıyorsa basittir.
Estimated Time:1m 30s
Question 646Question →

Türkçede bazı niteleme sıfatları, yapı bakımından bir belirtisiz isim tamlamasıdır. Bu tür yapılar, herhangi bir sıfat yapım eki ( -lı, -sız, -ki vb.) almadan bir ismin önüne gelerek o ismi niteleme görevini üstlenirler. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu açıklamaya uygun bir sıfat kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Arşivdeki saman sarısı dosyalarda yer alan yazışmalar, cumhuriyetin ilk yıllarındaki bürokratik yapıyı tüm çıplaklığıyla gözler önüne seriyor.

Answer

Cümledeki 'saman sarısı' ifadesi, 'saman' ve 'sarısı' kelimelerinden oluşan bir belirtisiz isim tamlaması yapısındadır ve 'dosyalar' ismini niteleyen bir niteleme sıfatı görevini üstlenmiştir.
İkinci cümlede yer alan 'saman sarısı' söz öbeği, 'saman' ve 'sarısı' kelimelerinden oluşan bir belirtisiz isim tamlamasıdır. Bu tamlama, kendisinden sonra gelen 'dosyalar' ismini renk yönünden niteleyerek niteleme sıfatı görevini üstlenmiştir. Herhangi bir sıfat yapım eki almadan bu görevi üstlenmesi, sorudaki teknik tanıma tam uyum sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki niteleme sıfatlarını tespit edin.
A'da 'vatansever', B'de 'saman sarısı', D'de 'yirmi yıllık', E'de ise sıfat yerine zarf (sakin) kullanılmıştır.
Sıfatlar isimleri, zarflar ise fiilleri veya fiilimsileri niteler.
2
Tespit edilen sıfatların iç yapısını (morfolojik yapısını) analiz edin.
'Saman sarısı' sıfatı: saman (isim) + sarı (isim) + -sı (3. tekil iyelik eki).
Soruda istenen 'belirtisiz isim tamlaması' yapısını doğrulamak gerekir.
3
Sıfatın herhangi bir sıfat yapım eki alıp almadığını kontrol edin.
'Saman sarısı' ifadesinde -lı, -sız gibi bir sıfat yapım eki yoktur; ifade doğrudan tamlama haliyle ismi nitelemektedir.
Kurallı birleşik sıfatların diğer türlerinden (ekli türler) ayırt edilmesi amaçlanır.

Key Concept

İsim tamlaması yapısındaki niteleme sıfatları

Hints

1
Cümlelerdeki sıfatları bulurken isme 'Nasıl?' sorusunu sorun ancak sıfatın kendi içindeki kelime grubuna dikkat edin.
2
Aradığınız sıfatın içinde bir iyelik eki (-ı, -i, -u, -ü, -sı, -si...) olması ve bu ekle beraber bir isim tamlaması kurması gerekir.
3
'Vişne çürüğü', 'limon sarısı', 'deniz mavisi' gibi renk bildiren belirtisiz isim tamlamalarının nasıl sıfatlaştığını düşünün.

Practice More

Kurallı birleşik sıfatların diğer oluşum yollarını (örneğin: saçı uzun çocuk - iyelik ekiyle yer değiştirme) tekrar edin.
Estimated Time:2m 0s
Question 647Question →

İsimler; varlıklara verilişlerine, sayılarına ve niteliklerine göre çeşitli gruplara ayrılır.

İsimVerilişine GöreSayısına GöreNiteliğine Göre
TaburCins İsim(I)Somut İsim
Adalet(II)Tekil İsimSoyut İsim
KalemlerCins İsim(III)Somut İsim

Yukarıdaki tabloda numaralanmış yerlere getirilmesi gereken sınıflandırmalar aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: I: Topluluk ismi, II: Cins isim, III: Çoğul isim

Answer

Doğru sınıflandırma; I: Topluluk ismi, II: Cins isim ve III: Çoğul isim şeklinde olmalıdır.
Doğru yanıta göre; 'Tabur' sözcüğü yapıca tekil görünse de anlamca bir topluluğu ifade ettiği için topluluk ismidir. 'Adalet' bir kavramın ortak adıdır, bu yüzden cins ismidir. 'Kalemler' ise açıkça çoğul eki alarak birden fazla varlığı temsil ettiği için çoğul ismidir.

Step-by-Step Solution

1
Tabur sözcüğünü inceleyin.
Tabur sözcüğü, -lar/-ler çoğul ekini almadığı halde bir askeri birliği (çokluk) ifade eder.
Çoğul eki almadan birden fazla varlığı karşılayan isimler topluluk ismidir.
2
Adalet sözcüğünü inceleyin.
Adalet, tek bir özel varlığın adı değil, bir kavramın genel adıdır.
Aynı türden varlıkları veya kavramları karşılayan isimler cins (tür) ismidir.
3
Kalemler sözcüğünü inceleyin.
Sözcük, kök halindeki 'kalem' ismine getirilmiş olan '-ler' ekine sahiptir.
İsimlere gelerek onların birden fazla olduğunu gösteren ekleri alan sözcükler çoğul ismdir.

Key Concept

İsimlerin Varlıkların Sayılarına ve Verilişlerine Göre Sınıflandırılması

Hints

1
Bir ismin 'topluluk ismi' sayılması için -lar/-ler eki almadan birden fazla varlığı temsil etmesi gerekir.
2
Özel isimler sadece tek bir varlığa aittir; oysa adalet, mutluluk gibi kavramlar her durum için geneldir.
3
Çoğul isimleri ayırt etmek kolaydır, sadece ismin sonunda çokluk ekini görüp görmediğinize odaklanın.

Practice More

İsimlerin durum (hâl) eklerini alarak cümledeki görevlerini pekiştiren sorular çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 648Question →

Danışma masasına bırakılan dosyalar, kurul üyeleri arasında büyük bir heyecan uyandırdı.

Bu cümledeki altı çizili isimlerin özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Show answer & explanation

Answer: "heyecan" sözcüğü, varlığın oluşuna göre somut isim kategorisinde değerlendirilir.

Answer

Cümledeki 'heyecan' sözcüğü soyut bir isimdir, somut olarak sınıflandırılamaz.
Duyguları, düşünceleri ve hayal ürünlerini karşılayan isimler 'soyut isim'dir. Heyecan sözcüğü de zihinsel bir durumu ifade ettiği ve beş duyu organımızla (görme, işitme, dokunma, tatma, koklama) doğrudan algılanamadığı için soyut bir isimdir. Bu nedenle bu sözcüğün 'somut' olarak nitelendirilmesi yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüklerin türlerini belirleme
danışma (kalıcı isim), dosyalar (çoğul isim), kurul (topluluk ismi), heyecan (soyut isim)
Soruyu doğru çözmek için her ismin sayıca ve oluşuna göre durumunu netleştirmek gerekir.
2
Seçenekleri analiz etme
A, B ve C şıklarındaki tanımlamaların doğru olduğu; E şıkkındaki cins ismi belirlemesinin yerinde olduğu görülür.
Söylenemeyecek olan yargıyı bulmak için doğru bilgileri elemek gerekir.
3
Oluşuna göre değerlendirme yapma
Heyecan sözcüğünün beş duyu organıyla algılanamadığı tespit edilir.
Somut isimler duyu organlarıyla algılanabilirken, soyut isimler sadece zihin yoluyla kavranır.

Key Concept

İsimlerin oluşlarına (somut-soyut) ve sayılarına (tekil-çoğul-topluluk) göre sınıflandırılması

Hints

1
Somut isimleri beş duyu organımızla algılayabilirken, soyut isimleri sadece zihnimizle kavrarız.
2
Topluluk isimleri (örneğin: kurul, ordu) biçimce tekildir ama birden fazla varlığı temsil eder.
3
Heyecan, korku, sevgi gibi kavramlar beş duyu ile algılanabilir mi yoksa hissedilir mi?

Practice More

Topluluk isimlerinin çoğul eki aldığında (örneğin: kurullar) anlamda ne gibi bir değişiklik olduğunu araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 649Question →

Kurum içi yazışmalarda herkesin belirlenen kurallara uyması beklenir. Kimileri bu durumu zorlayıcı bulsa da onlar, düzenin sağlanması için gereklidir. Siz de kendi raporunuzda hangi kurallara daha çok dikkat ettiniz?

Bu parçada aşağıdakilerden hangisine örnek gösterilemez?

Show answer & explanation

Answer: Soru zamiri

Answer

Parçada soru zamiri bulunmamaktadır; çünkü soru anlamı 'hangi' soru sıfatı ile sağlanmıştır.
Soru zamiri seçeneği doğrudur çünkü metinde soru anlamı 'hangi kurallara' tamlamasındaki soru sıfatıyla kurulmuştur. Parçada ismin yerini soru yoluyla tutan 'kim, ne, hangisi' gibi bir zamir bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki zamir soylu sözcükleri tespit edin.
Tespit edilen sözcükler: 'herkesin', 'Kimileri', 'onlar', 'Siz', 'kendi'.
Zamirler isimlerin yerini tutan sözcüklerdir.
2
Tespit edilen sözcüklerin türlerini belirleyin.
'herkesin' ve 'Kimileri' (Belgisiz), 'onlar' (İşaret), 'Siz' (Kişi), 'kendi' (Dönüşlülük).
Sözcüklerin hangi anlamda ismin yerini tuttuğunu analiz etmek türü belirler.
3
Parçadaki soru anlamlı sözcükleri inceleyin.
'hangi' sözcüğü 'kurallara' ismini nitelediği için soru sıfatıdır.
Soru sözcüğü ismin yerini tutmak yerine ismi etkiliyorsa sıfat görevindedir.

Key Concept

Zamirlerin (adılların) türlerine göre sınıflandırılması ve sıfatlarla karıştırılmaması.

Hints

1
Cümledeki soru bildiren sözcüğün ('hangi') bir ismi etkileyip etkilemediğine bakın.
2
'O' ve 'onlar' sözcükleri insanlar için kullanıldığında kişi zamiri, nesneler veya kavramlar için kullanıldığında işaret zamiridir.
3
Parçada 'herkes' ve 'kendi' gibi çok net zamir türleri bulunmaktadır; soru anlamını sağlayan yapıya (soru sıfatı) odaklanın.

Practice More

İşaret sıfatı ile işaret zamiri arasındaki farkı pekiştirmek için 'bu, şu, o' sözcüklerinin farklı kullanımlarını içeren cümleler analiz edebilirsiniz.

Alternative Method

Metindeki tüm isim soylu sözcükleri işaretleyip, hangilerinin bir ismin yerini tuttuğunu (zamir) hangilerinin ismi nitelediğini (sıfat) belirleyerek eleme yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 650Question →

Kurum içi (I)(I) teknik eğitimlerin (II)(II) kapsamlı içeriği sayesinde (III)(III) bütün katılımcılar (IV)(IV) dikkatlice not alarak (V)(V) güncel bilgilere ulaştılar.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerden hangisi, türü bakımından sıfat (ön ad) görevinde kullanılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Numaralanmış sözcükler arasında 'dikkatlice' kelimesi, bir ismi değil fiilimsi grubunu (not alarak) etkilediği için zarf (belirteç) görevindedir; diğer tüm sözcükler ise isimlerin önüne gelerek onları niteleyen veya belirten sıfatlardır.
Cümledeki 'dikkatlice' sözcüğü, bir ismi nitelemek yerine 'not alarak' fiilimsi grubuna 'nasıl?' sorusunun cevabı olarak eklendiği için durum zarfı görevindedir. Diğer seçeneklerdeki 'teknik', 'kapsamlı', 'bütün' ve 'güncel' sözcükleri doğrudan birer ismin önüne gelerek onları niteleme veya belirtme yönünden etkilemektedir.

Step-by-Step Solution

1
Numaralanmış sözcüklerin cümledeki yerlerini ve hangi kelimeleri etkilediklerini tespit edin.
I, II, III ve V numaralı sözcüklerin kendilerinden hemen sonra gelen isimleri etkilediği; IV numaralı sözcüğün ise bir fiilimsiyi etkilediği görülür.
Sıfatlar isimleri, zarflar ise genellikle fiil veya fiilimsileri nitelemektedir.
2
İsimleri niteleyen sözcükleri 'nasıl' ve 'hangi' sorularıyla test edin.
Teknik eğitim (nasıl eğitim?), kapsamlı içerik (nasıl içerik?), bütün katılımcılar (hangi/kaç katılımcı?), güncel bilgiler (nasıl bilgiler?) ifadelerinde sözcükler ismi niteler/belirtir.
Sıfatların temel görevi isimlerin özelliklerini belirtmektir.
3
Zarf olduğu düşünülen sözcüğü fiil/fiilimsi yönünden inceleyin.
'Dikkatlice' sözcüğü 'not almak' eyleminin nasıl yapıldığını bildirdiği için durum zarfıdır.
Fiilimsiye sorulan 'nasıl' sorusu bizi zarfa götürür.

Key Concept

Sıfatlar ve Zarfların Ayırt Edilmesi

Hints

1
Bir sözcüğün sıfat olması için mutlaka bir ismin önüne gelip o ismi etkilemesi gerekir.
2
Cümledeki eylemleri veya fiilimsileri (mek, ma, ış, erek, arak gibi ekleri alan kelimeleri) niteleyen sözcüklere dikkat edin.
3
'Dikkatlice' kelimesi 'not alarak' fiilimsisinin nasıl yapıldığını bildirdiği için zarftır, diğerleri ismi niteler.

Practice More

İşaret bildiren sözcüklerin (bu, şu, o) sıfat mı yoksa zamir mi olduğunu ayırt etmek için ismin yerini tutup tutmadığını kontrol eden sorular çözebilirsiniz.

Alternative Method

Sözcükten hemen sonra gelen kelimenin türüne bakın. Eğer sonraki kelime bir isimse (−ler,−i,−e(-ler, -i, -e gibi ekler alabiliyorsa )) öndeki kelime büyük ihtimalle sıfattır. Eğer fiil köklü bir kelimeyse zarftır.
Estimated Time:1m 15s
Question 651Question →

İsimler; varlıkların sayılarına göre tekil, çoğul ve topluluk ismi; niteliklerine göre ise somut ve soyut isim olarak sınıflandırılırlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde topluluk ismi, çoğul isim ve soyut isim bir arada kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Heyet, elde edilen bu büyük başarıyı tüm arkadaşlarına duyurdu.

Answer

Topluluk ismi (heyet), çoğul isim (arkadaşlar) ve soyut ismin (başarı) bir arada kullanıldığı cümle doğru cevaptır.
Doğru cevap olan cümlede 'heyet' sözcüğü biçimce tekil olmasına rağmen anlamca bir kurulu temsil ettiği için topluluk ismidir. 'Arkadaşlarına' sözcüğü çoğul eki (-lar) almıştır. 'Başarı' ise zihinsel bir kavram olduğu için soyut isimdir. Üç özellik de aynı cümlede toplanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki isimleri ve eklerini belirleme
'Heyet', 'başarı', 'arkadaşlar' sözcükleri isimdir.
Sözcüklerin türlerini belirlemek sınıflandırma için ilk adımdır.
2
Sayılarına göre sınıflandırma yapma
'Heyet' çoğul eki almadığı halde bir grubu karşıladığı için topluluk; 'arkadaşlar' çoğul eki aldığı için çoğul isimdir.
Topluluk ve çoğul isim ayrımı sayı bakımından yapılır.
3
Niteliklerine göre sınıflandırma yapma
'Başarı' kavramı beş duyu organıyla algılanamadığı için soyut isimdir.
Somut ve soyut ayrımı nitelik bakımından yapılır.

Key Concept

İsimlerin Sayı ve Nitelik Bakımından Sınıflandırılması

Hints

1
Topluluk isimleri 'aile, kurul, ordu' gibi sözcüklerdir ve çoğul eki almadan çokluk bildirirler.
2
Soyut isimleri bulmak için kavramın beş duyu organından biriyle algılanıp algılanamadığına bakın; başarı, hüzün, rüya gibi.
3
Cümlede hem -lar ekini almış bir isim hem de 'heyet' gibi bir grup ismi arayın.

Practice More

Topluluk isimlerinin bazı durumlarda çoğul eki alarak (Ordular, Meclisler) kullanılabileceğini ve bu durumun topluluk özelliğini değiştirmediğini hatırlayın.

Alternative Method

Önce cümlede çoğul eki (-lar/-ler) olup olmadığına bakın, eğer yoksa o şıkkı doğrudan eleyebilirsiniz. Ardından kalan şıklarda topluluk ismi arayarak devam edin.
Estimated Time:1m 15s
Question 652Question →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde dilin kurallarına uygun kullanımı, belgenin niteliğini ve ciddiyetini belirleyen en önemli unsurlardan biridir. Özellikle kurum adlarına gelen eklerin kullanımı ve bazı birleşik kelimelerin yazımı konusundaki hassasiyet, profesyonel bir metnin temel gerekliliğidir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bölge İdare Mahkemesi'nce verilen yürütmeyi durdurma kararı uyarınca, ilgili kamu kurumundaki atama süreci askıya alınmıştır.

Answer

Bölge İdare Mahkemesi'nce ifadesinde yapılan kesme işareti kullanımı yanlıştır; kural gereği kurum adlarına gelen ekler ayrılmaz.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, merkez ve birim adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. 'Bölge İdare Mahkemesi' de bir yargı kurumu olduğu için getirilen ekin kesme işareti kullanılmadan, doğrudan 'Bölge İdare Mahkemesince' şeklinde yazılması gerekir.

Step-by-Step Solution

1
Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kuralını hatırla.
TDK'ye göre kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Resmî yazışma kurallarının temelini bu kural oluşturur.
2
Cümledeki 'Bölge İdare Mahkemesi'nce' ifadesini incele.
Bu ifade bir kurum/kuruluş adıdır ve getirilen '-nce' eki kesme işaretiyle ayrılmıştır.
Kesme işaretinin kullanımı kural ihlali teşkil eder.
3
Diğer seçeneklerdeki kritik kelimeleri (Türkçenin, Resmî Gazete, öz güven) kontrol et.
Hepsi güncel TDK kurallarına uygundur.
Hatalı olan tek seçeneği doğrulamak için diğer seçeneklerin doğruluğundan emin olunmalıdır.

Key Concept

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

Hints

1
Cümlelerdeki kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin nasıl yazıldığına dikkat edin.
2
TDK'ye göre mahkemeler, bakanlıklar ve üniversiteler gibi kurum adlarına gelen eklerde kesme işareti kullanılmaz.
3
Bölge İdare Mahkemesi bir kurumdur; buna getirilen eklerin ayrılıp ayrılmadığını sorgulayın.

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarına getirilen ekler kuralının tek istisnası olan 'Avrupa Birliği' kullanımıyla ilgili soruları inceleyin.
Estimated Time:1m 30s
Question 653Question →

Anadolu'nun bağrından kopup gelen bu ozanlar ( ) dertlerini ( ) sevinçlerini ( ) umutlarını sazlarının teline dökmüşlerdir ( ) halkın sesi olmuşlardır.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere, sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: (,) (,) (,) (;)

Answer

Cümledeki boşluklara sırasıyla virgül, virgül, virgül ve noktalı virgül getirilmelidir.
Cümlede 'ozanlar' sözcüğünden sonra özneyi vurgulamak için virgül konmalıdır. 'Dertlerini', 'sevinçlerini' ve 'umutlarını' kelimeleri eş görevli olduğu için aralarına virgül gelmelidir. Cümlenin devamındaki 'dökmüşlerdir' kelimesinden sonra ise, ilk kısımda virgüller kullanıldığı için iki sıralı cümleyi ayırmak amacıyla noktalı virgül kullanılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Öznenin belirlenmesi
Anadolu'nun bağrından kopup gelen bu ozanlar,
Yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için virgül kullanılır.
2
Eş görevli sözcüklerin ayrılması
dertlerini, sevinçlerini, umutlarını
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime grupları arasına virgül konur.
3
Sıralı cümle sınırının belirlenmesi
...dökmüşlerdir; halkın sesi olmuşlardır.
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.

Key Concept

Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümlelerde noktalı virgül kullanımı

Hints

1
Cümlede hem bir liste (dertler, sevinçler...) hem de iki ayrı yargı (dökmüşler, olmuşlar) bulunduğuna dikkat edin.
2
Eş görevli kelimeler virgülle ayrılır; ancak sıralı cümlelerin kendi içinde zaten virgül varsa, bu cümleleri ayırmak için daha üst bir işaret gerekir.
3
İlk üç boşlukta virgül kullanılması kaçınılmazdır. Son boşlukta ise açıklama yapılmadığı için iki nokta yerine noktalı virgül kullanılmalıdır.

Practice More

Noktalı virgül ve iki noktanın görevlerini ayırt etmek için TDK güncel kılavuzundaki örnekleri inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 654Question →

Sıfat tamlamalarında sıfatlar bazen bir isim tamlamasının (belirtisiz ad takımı) tamamını niteleyip belirtebilirken, bazı durumlarda yalnızca tamlayan görevindeki ismi niteleyebilir. Bu yapısal fark, cümlenin anlamsal derinliğini ve söz dizimini belirler.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat, bir isim tamlamasının tamamını nitelemek yerine yalnızca tamlayanı niteleme göreviyle kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Hızlı tren hattı projesi tamamlandığında şehirler arası ulaşım süresi yarıya inecek.

Answer

Hızlı tren hattı projesi... ile başlayan cümlede 'hızlı' sıfatı yalnızca tamlayanı nitelemektedir.
Doğru cevapta yer alan 'hızlı tren hattı' tamlamasında 'hızlı' niteleme sıfatı, 'tren hattı' belirtisiz isim tamlamasının tamamını değil, yalnızca tamlayan konumundaki 'tren' sözcüğünü nitelemektedir. Çünkü teknik olarak hızlı olan hattın kendisi değil, o hatta hizmet veren trenin özelliğidir. Bu durum sıfatın yalnızca tamlayanı etkilediği özel bir yapısal durumdur.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki isim tamlamasını ve sıfatı tespit et.
İsim tamlaması: 'tren hattı', sıfat: 'hızlı'.
Sıfatın hangi ögeyi etkilediğini anlamak için önce yapı taşlarını belirlemeliyiz.
2
Sıfatın anlamsal olarak neyi nitelediğini analiz et.
'Hızlı' olan bir 'hat' (demiryolu) değil, o hat üzerinde giden 'tren'dir.
Mantıksal analiz, sıfatın tamlamanın tamamına mı yoksa sadece ilk kelimeye mi ait olduğunu ortaya çıkarır.
3
Diğer seçeneklerle karşılaştırarak yapısal farkı onayla.
Diğer seçeneklerde sıfatlar (yeni, bazı, şu, eski) tamlamanın bütününü (oda, sorular, bakkal, bina) etkilerken, bu seçenekte sadece ilk ismi etkiler.
Doğru cevabın yapısal olarak tekil (istisna) olduğunu doğrulamak gerekir.

Key Concept

İsim tamlamalarında sıfatın nitelenen öge ile kurduğu söz dizimsel ilişki.

Hints

1
Sıfatın nitelediği varlığın fiziksel veya mantıksal özelliğine odaklanın.
2
Sıfatı tamlamadan ayırıp sadece ikinci kelimeyle (tamlanan) kullanmayı deneyin: 'Hızlı hat' mı yoksa 'Hızlı tren' mi?
3
Hangi cümlede sıfat, tamlayanla birleşerek yeni bir kavram (sıfat grubu) oluşturup sonra tamlanana bağlanmıştır?

Practice More

Benzer bir mantıkla 'Yüksek dağ köyleri' ve 'Mavi okul önlüğü' örneklerini karşılaştırarak sıfatın etki alanını analiz edebilirsiniz.

Alternative Method

Vurgu testi: Sıfatı vurgulayarak okuduğunuzda, anlamın yalnızca ilk isme mi (Tamlayan) yoksa tamlamanın genel sonucuna mı (Tamlama) yüklendiğini kontrol edin.
Estimated Time:2m 0s
Question 655Question →

"Kıvrılan yolların sonunda, bitkin bir halde ağacın altına uzandı."

Bu cümlede aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Show answer & explanation

Answer: Ünlü daralması

Answer

Cümlede ünlü daralması (D seçeneği) bulunmamaktadır.
Cümlede 'ünlü daralması' (örneğin: başlıyor, demiyor) görülmemektedir. Diğer seçeneklerdeki tüm ses olayları cümlede örneklendirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki kelimelerin köklerini ve aldıkları ekleri analiz edelim.
"Kıvrılan", "sonunda", "bitkin", "ağacın" ve "altına" kelimelerinde ses değişimleri görülmektedir.
Ses olaylarını tespit etmek için kelimenin orijinal kök halini bilmek gerekir.
2
"Kıvrılan" kelimesini inceleyelim.
Kıvır - ılan -> Kıvrılan (Ünlü Düşmesi).
İkinci hecesinde dar ünlü bulunan kelimeler ünlüyle başlayan ek aldığında bu ünlü düşer.
3
"Ağacın" ve "Bitkin" kelimelerini inceleyelim.
Ağaç + ın -> Ağacın (Yumuşama); Bit + gin -> Bitkin (Benzeşme).
Sert ünsüzle biten kelimelerin yumuşaması veya ekleri sertleştirmesi kuralıdır.
4
"Ünlü daralması" kuralını kontrol edelim.
Cümlede daralmaya uğramış bir sözcük (örn. bekliyor, demiyor, yiyecek) yoktur.
Soruda olmayan ses olayı istendiği için bu sonuç cevaba götürür.

Key Concept

Türkçede temel ses olaylarının (düşme, türeme, benzeşme, yumuşama, daralma) metin üzerinde ayırt edilmesi.

Hints

1
Cümledeki 'kıvrılan' ve 'ağacın' kelimelerinin köklerine odaklanın.
2
'Bitkin' kelimesindeki ekin orijinal halinin '-gin' olduğunu ve neden '-kin'e dönüştüğünü hatırlayın.
3
Ünlü daralması genellikle '-yor' ekiyle ya da 'de-' ve 'ye-' fiillerinde görülür; cümlede bu tarz bir kullanım var mı?

Practice More

Ünlü daralmasının sadece '-yor' ekiyle değil, 'niye, diye, yiyecek' gibi kelimelerde de olabileceğini unutmayın.
Estimated Time:45s
Question 656Question →

Kamu kurumlarında hazırlanan resmî belgelerde ve personelin günlük yazışmalarında dil bilgisi kurallarına uyulması, hizmet kalitesinin ve profesyonelliğin bir göstergesidir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Müfettişler tarafından hazırlanan raporda bazı usulsüzlükler tespit edildiği farkedildi.

Answer

Yanlış yazılan ifade 'farkedildi' sözcüğüdür; doğrusu 'fark edildi' olmalıdır.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'farkedildi' ifadesi hatalıdır. Türkçede isim soylu kelimelerle 'etmek, olmak, eylemek' gibi yardımcı fiiller birleşirken, isim kısmında herhangi bir ses düşmesi (ünlü düşmesi) veya ses türemesi (ünsüz türemesi) meydana gelmiyorsa bu kelimeler ayrı yazılmalıdır. 'Fark' kelimesinde bir ses olayı olmadığı için 'fark edildi' şeklinde yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiilleri (etmek, olmak) tespit edin.
'tespit edildi' ve 'farkedildi' ifadeleri yardımcı fiille kurulmuştur.
Yardımcı fiillerle kurulan yapıların yazımı sıklıkla hata yapılan bir alandır.
2
İsim unsuru ile yardımcı fiil birleşirken ses olayı olup olmadığını kontrol edin.
'Fark' kelimesi ile 'etmek' fiili birleşirken herhangi bir ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi gerçekleşmez.
Türkçede ses olayı yoksa yardımcı fiiller ayrı yazılır.
3
Doğru yazımı belirleyin.
Doğru yazım 'fark edildi' şeklindedir.
Kural gereği ses olayı gerçekleşmediği için ayrı yazım zorunludur.

Key Concept

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı

Hints

1
Cümlelerdeki 'etmek' yardımcı fiili ile kurulan birleşik fiilleri inceleyin.
2
Yardımcı fiille birleşen kelimelerde ses düşmesi veya türemesi olup olmadığını kontrol edin.
3
'Fark' ve 'etmek' birleşirken bir ses olayı (Örneğin: 'hiss-etmek'teki gibi bir türeme) gerçekleşir mi?

Practice More

Ünlü düşmesine uğrayan (sabretmek, kaybolmak gibi) kelimelerin yazımını tekrar edin.

Alternative Method

Kelimeyi bitişik mi yoksa ayrı mı yazacağınızdan emin değilseniz, kelimeler arasına başka bir sözcük sokup sokamadığınızı kontrol edin (Örn: fark çok net edildi). Eğer anlam bozulmadan araya kelime giriyorsa genellikle ayrı yazılır.
Estimated Time:45s
Question 657Question →

Türkçede yapım ekleri; eklendiği sözcüğün anlamını değiştiren, bazen de sözcüğün türünü (isimden fiile veya fiilden isme) dönüştüren eklerdir. Fiilden isim yapım ekleri ise fiil köklerine gelerek onları isim haline getirir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerde yer alan altı çizili sözcüklerden hangisi fiilden isim yapım eki almıştır?

Show answer & explanation

Answer: Okuduğum kitapta çok önemli bir bilgi vardı.

Answer

Okuduğum kitapta çok önemli bir bilgi vardı cümlesindeki 'bilgi' sözcüğü fiilden isim yapım eki almıştır.
Doğru seçenek olan 'bilgi' sözcüğü, 'bil-' (bilmek) fiil köküne '-gi' yapım ekinin getirilmesiyle oluşmuştur. Bu ek, bir eylemi kavram adına dönüştürdüğü için 'fiilden isim yapım eki' görevindedir.

Step-by-Step Solution

1
Altı çizili sözcüklerin köklerini belirleyin.
Sessiz (ses), bulutlu (bulut), şakacı (şaka), bilgi (bil-), kitaplık (kitap).
Sözcüğün yapısını anlamak için en küçük anlamlı parçasını bulmak gerekir.
2
Köklerin türünü (isim veya fiil) kontrol edin.
Ses, bulut, şaka ve kitap isimdir; 'bil-' ise fiildir.
Kökün türü, ekin hangi grupta (isimden isim, fiilden isim vb.) olduğunu belirler.
3
Kökten sonra gelen ekin işlevini inceleyin.
'Bil-' fiiline gelen '-gi' eki, yeni bir kavram (isim) türetmiştir.
Fiil köküne gelip onu isme dönüştüren ekler fiilden isim yapım ekidir.

Key Concept

Fiilden İsim Yapım Ekleri

Hints

1
Altı çizili sözcüklerin köklerine '-mak / -mek' ekini getirmeyi deneyin.
2
Eğer köke '-mak' eki geldiğinde anlamlı oluyorsa o bir fiil köküdür. Örneğin: bil-mek.
3
Seçenekler arasında sadece bir tanesi fiil kökünden türemiştir; diğerlerinin kökü doğrudan bir varlık veya kavramın adıdır.

Practice More

Fiilden isim yapım eklerine 'sevgi', 'yazı' ve 'öğrenci' gibi diğer yaygın örnekleri inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 658Question →

"Siz (I), evrakları kendi (II) dolabınıza kaldırmışsınız; ancak birilerinin (III) o (IV) çekmecede neleri (V) aradığını henüz çözemedik."

Bu cümlede numaralanmış sözcüklerden hangisi "zamir" (adıl) görevinde kullanılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: IV

Answer

Cümlede yer alan dördüncü sözcük (o), bir ismin yerini tutmak yerine o ismi işaret ettiği için sıfat görevindedir.
Dördüncü seçenek olan sözcük, 'çekmece' isminin önüne gelerek onu işaret yoluyla belirttiği için işaret sıfatıdır. Diğer tüm sözcükler ise isimlerin yerini farklı yollarla (şahıs, belgisizlik, soru vb.) tutmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Numaralanmış sözcüklerin cümledeki kullanımını incele.
Sözcüklerin bir ismin yerini mi tuttuğu yoksa bir ismi mi belirttiği tespit edilir.
Zamirler isimlerin yerini tutarken, sıfatlar isimleri niteler veya belirtir.
2
Dördüncü sözcüğün (o) sonraki sözcükle olan ilişkisine bak.
"o" sözcüğünün "çekmece" ismini işaret ettiği görülür.
Bir işaret sözcüğünden hemen sonra bir isim geliyorsa ve o ismi işaret ediyorsa, o sözcük işaret sıfatıdır.
3
Diğer sözcüklerin türlerini belirle.
"Siz" (kişi), "kendi" (dönüşlülük), "birilerinin" (belgisiz) ve "neleri" (soru) sözcüklerinin ismin yerini tuttuğu onaylanır.
Zamir türlerinin doğru sınıflandırılması cevabı kesinleştirir.

Key Concept

Zamirler, isimlerin yerini tutan sözcüklerdir. Eğer işaret bildiren bir sözcük bir ismi belirtiyorsa sıfat, ismin yerini tutuyorsa zamirdir.

Hints

1
Zamirler çekim eki alabilirken sıfatlar genellikle almaz ve isimlerin önüne gelir.
2
Cümledeki 'o' sözcüğünden sonra bir isim (çekmece) gelip gelmediğine dikkat edin.
3
'Hangi çekmece?' sorusuna cevap veren sözcük bir işaret sıfatıdır.

Practice More

İşaret bildiren 'bu, şu, o' sözcüklerini hem sıfat hem zamir olarak kullanıp aradaki farkı pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Sözcüğü cümleden çıkarıp yerine bir isim koymayı deneyin. 'Siz' yerine 'Ali Bey' koyabiliyorsanız zamirdir. 'O' yerine bir isim koyduğunuzda anlam bozuluyorsa (örn: 'masa çekmece') o sözcük sıfattır.
Estimated Time:45s
Question 659Question →

Türkçede isimler; varlıklara verilişlerine, karşıladıkları varlığın niteliğine ve sayılarına göre çeşitli gruplara ayrılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer alan altı çizili isim; "somut", "cins" ve "topluluk ismi" özelliklerinin tamamına sahiptir?

Show answer & explanation

Answer: Yeni kurul, alınan kararların uygulanma sürecini denetlemek üzere haftaya toplanacak.

Answer

Yeni kurulun toplanacağını belirten seçenekteki sözcük; somut, cins ve topluluk ismi özelliklerinin tamamını karşılamaktadır.
Doğru seçenekte yer alan sözcük, hem üyelerden oluşması sebebiyle somut, hem tür adı olması sebebiyle cins, hem de çoğul eki almadan bir grubu temsil etmesi sebebiyle topluluk ismidir.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüğün varlığın niteliğine göre (somut/soyut) durumunu incele.
"Kurul" üyelerden oluştuğu ve fiziksel olarak bir araya geldiği için somuttur.
Beş duyu organıyla algılanabilen varlıklar somut isimdir.
2
Sözcüğün varlıklara verilişine göre (özel/cins) durumunu kontrol et.
"Kurul" sözcüğü belli bir türün ortak adıdır, tek bir varlığa verilmiş özel bir ad değildir.
Dünyada tek olmayan, benzerleri bulunan varlıklara verilen adlar cins (tür) ismidir.
3
Sözcüğün sayısına göre (tekil/çoğul/topluluk) durumunu analiz et.
"Kurul" sözcüğü çoğul eki (-lar/-ler) almamıştır ancak anlamca bir grubu ifade eder.
Biçimce tekil olduğu halde birden fazla varlıktan oluşan bir grubu karşılayan isimler topluluk ismidir.

Key Concept

İsimlerin Sınıflandırılması

Hints

1
Önce altı çizili sözcüklerin gerçekten 'isim' (ad) olup olmadığını kontrol edin.
2
Sözcüğün topluluk ismi olması için çoğul eki almadan bir grubu temsil etmesi gerekir.
3
Özel isimler, sıfatlar ve zamirler bu sorunun cevabı olamaz. İsim olanların ise somutluk ve topluluk özelliklerine odaklanın.

Practice More

Topluluk isimlerinin çoğul eki (-lar/-ler) aldığında 'birden fazla grubu' temsil ettiğini (örneğin: ordular, takımlar) unutmayın.
Estimated Time:1m 30s
Question 660Question →

Kamu kurumlarına ait taşınmazların envanter kayıtları tutulurken kullanılan sıfatlar, varlıkların niteliklerinin ve miktarının doğru tanımlanması açısından büyük önem taşır. Bu bağlamda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem belgisiz sıfat hem de türemiş yapılı bir niteleme sıfatı almıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kurumun bahçesindeki bazı kiralık araçlar, ihale sonucunda yeni sahiplerine teslim edildi.

Answer

Kurumun bahçesindeki 'bazı kiralık araçlar' ifadesinde, 'araçlar' ismi hem belgisiz sıfat olan 'bazı' sözcüğünü hem de 'kira' köküne '-lık' yapım eki getirilerek oluşturulan türemiş niteleme sıfatı 'kiralık' sözcüğünü bir arada almıştır.
Doğru cevap olan cümlede 'araçlar' ismi, belirsizlik yoluyla ismi belirten 'bazı' (belgisiz sıfat) ve 'kira' isminden türetilmiş olan 'kiralık' (niteleme sıfatı) sözcüklerini alarak her iki kriteri de sağlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki isimleri ve bu isimlerin önüne gelen sıfatları tespit edin.
Araçlar (bazı, kiralık), dosya (birkaç, eski), süreç (bu, zorlu), madde (pek çok, yeni), bina (onuncu, büyük).
Sıfatlar isimleri niteleyen veya belirten sözcükler olduğu için önce tamlamalar belirlenmelidir.
2
Belirtme sıfatlarının türlerini ayırt edin.
'Bazı', 'birkaç', 'pek çok' belgisiz; 'bu' işaret; 'onuncu' sayı sıfatıdır.
Soruda özel olarak 'belgisiz sıfat' şartı arandığı için işaret ve sayı sıfatı içeren seçenekler elenmelidir.
3
Niteleme sıfatlarını yapı bakımından (basit, türemiş, birleşik) analiz edin.
'Kiralık' (kira-lık) ve 'zorlu' (zor-lu) türemiş; 'eski', 'yeni' ve 'büyük' sözcükleri ise basittir.
Soruda niteleme sıfatının 'türemiş' yapılı olması (yapım eki almış olması) istenmektedir.

Key Concept

Sıfatlarda Yapı ve Belirtme Sıfatı Türleri

Hints

1
Önce isimleri bulup önündeki sözcüklerin niteleme (nasıl?) mi yoksa belirtme mi olduğunu kontrol edin.
2
Belirtme sıfatının 'miktar veya belirsizlik' bildirdiğinden, niteleme sıfatının ise en az bir yapım eki (türemiş) içerdiğinden emin olun.

Practice More

Birleşik sıfatlar ve kurallı birleşik sıfat yapıları (örn: 'yıkık dökük', 'mavi gözlü') üzerine pratik yaparak sıfat yapısı konusunu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
PreviousPage 33 / 42Next
Dil Bilgisi — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 33 | Examkin