Birleşik Kelimelerin Yazımı

137 questions

Question 1Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Gemi, şiddetli rüzgarın etkisiyle kuzeybatı yönüne doğru sürükleniyordu.

Yaz akşamlarında bahçede ateş böceği izlemeyi çok severdik.

Ünlü yazar, imza günü için haftaya yurtdışına gideceğini belirtti.

Başvurusu belgelerdeki eksiklik nedeniyle kurum tarafından reddedildi.

Aktardan aldığı keçiboynuzu pekmezi öksürüğüne iyi gelmişti.

Show answer & explanation

Answer: Ünlü yazar, imza günü için haftaya yurtdışına gideceğini belirtti.

Answer

Yurt dışı sözcüğünün bitişik yazıldığı cümle yanlıştır; bu ifade 'yurt dışı' şeklinde ayrı yazılmalıdır.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre 'dış, iç, sıra' sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır. Bu nedenle 'yurt dışı' ifadesinin bitişik yazılması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki birleşik sözcükleri tespit et.

Tespit edilen sözcükler: kuzeybatı, ateş böceği, yurtdışı, reddedildi, keçiboynuzu.

Yazım kuralının hangi kelime üzerinde inceleneceğini belirlemek için.

Tespit edilen her bir sözcük için TDK yazım kurallarını uygula.

Kuzeybatı (ara yön) bitişik; ateş böceği (anlam koruması) ayrı; reddedildi (ses türemesi) bitişik; keçiboynuzu (anlam kaybı) bitişik yazılmalıdır. 'Dış' ile kurulan 'yurt dışı' ise ayrı yazılmalıdır.

Kelime yapısına ve ses olaylarına göre doğru yazım biçimini kontrol etmek için.

Kurala aykırı kullanımı belirle.

'Yurtdışına' ifadesi bitişik yazılarak kural ihlali yapılmıştır.

Soruda istenen hatalı kullanımı saptamak için.

Key Concept

İç, dış ve sıra sözleriyle oluşturulan birleşik kelimelerin ayrı yazılması kuralı.

Estimated Time:45s

Question 2Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Bahçedeki hanımellerinin kokusu eşliğinde kuzeybatıya doğru yürürken doğayı seyretmenin tadını çıkardık.

Dekorasyonda tercih edilen vişneçürüğü tonlar, salonun vazgeçilmez klasik atmosferini başarıyla tamamlamış.

Aktarın hazırladığı özel karışımda bulunan çörek otu, hastanın sağlığının günbegün düzelmesine yardımcı oldu.

Mağdurun, olayın gerçekleştiği akşamüstü saatlerinde yetkili makamlara müracaat ederek durumu arz etmesi bekleniyor.

Sanatçının sıradışı kurgularla örülü bu son romanı, birçok akademik çalışmaya konu olmayı başarmıştır.

Show answer & explanation

Answer: Sanatçının sıradışı kurgularla örülü bu son romanı, birçok akademik çalışmaya konu olmayı başarmıştır.

Answer

Sanatçının 'sıra dışı' kurgularla örülü bu son romanı, birçok akademik çalışmaya konu olmayı başarmıştır.

Türkçede 'dış, iç, sıra' sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler (yurt dışı, hafta içi, yanı sıra, sıra dışı vb.) ayrı yazılır. Bu nedenle cümlede geçen 'sıradışı' ifadesinin 'sıra dışı' şeklinde ayrı yazılması gerekmektedir. Cümledeki diğer birleşik sözcük olan 'birçok' ise belgisiz bir sıfat olarak bitişik yazılır ve bu kullanım doğrudur.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki birleşik sözcükleri tespit et.

Tespit edilen sözcükler: hanımeli, kuzeybatı, seyretmek, vişneçürüğü, vazgeçilmez, çörek otu, günbegün, akşamüstü, arz etmek, sıradışı, birçok.

Yazım yanlışını bulmak için önce birleşik yapıdaki tüm sözcüklerin incelenmesi gerekir.

Sözcükleri TDK birleşik kelime yazım kurallarına göre analiz et.

Analiz sonucu: 'Sıra dışı' sözcüğü dışındaki tüm sözcükler kurallara uygun yazılmıştır.

TDK'ye göre 'dış, iç, sıra' sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılmalıdır.

Key Concept

Dış, İç ve Sıra Sözcüklerinin Yazımı

Estimated Time:1m 15s

Question 3Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Akademik çalışmalarını derinleştirmek amacıyla gelecek yıl yurt dışında bir üniversiteye gitmeyi planlıyor.

Sınav başvurusu sırasında adayların birtakım belgeleri sisteme taratarak yüklemesi gerekmektedir.

Modern psikolojiye göre bireyin davranışlarının kökeninde genellikle bilinç altı süreçler yer almaktadır.

Stratejik planlama uzmanları, küresel ekonomik krizin etkilerini daha önceden öngörmeyi başardı.

Kurum kütüphanesine yeni alınan bir takım ansiklopedi, araştırmacıların kullanımına sunuldu.

Show answer & explanation

Answer: Modern psikolojiye göre bireyin davranışlarının kökeninde genellikle bilinç altı süreçler yer almaktadır.

Answer

Bilinç altı süreçler ifadesinde geçen 'bilinçaltı' sözcüğü bitişik yazılmalıdır.

Doğru cevap olan seçenekte 'bilinç altı' ifadesi kullanılmıştır. TDK kurallarına göre 'alt, üst ve üzeri' sözcükleri somut olarak bir yer bildirmiyorsa (soyut bir kavramı karşılıyorsa) birleştiği sözcükle bitişik yazılmalıdır. Bilinçaltı sözcüğü de zihinsel bir süreci ifade ettiği için bitişik yazılması gereken bir sözcüktür.

Step-by-Step Solution

Seçeneklerdeki birleşik kelimeleri tespit etme

Tespit edilen kelimeler: yurt dışı, birtakım, bilinç altı, öngörmek, bir takım.

Yazım yanlışını bulmak için önce birleşik yapılı sözcüklerin belirlenmesi gerekir.

TDK birleşik kelimelerin yazımı kurallarını uygulama

Bilinçaltı kelimesi somut yer bildirmediği için bitişik; yurt dışı dış sözcüğü nedeniyle ayrı; birtakım 'bazı' anlamında bitişik; öngörmek kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılmalıdır.

Her kelimenin kendi özel kuralına göre kontrol edilmesi hatanın tespitini sağlar.

Yanlış yazılan seçeneği belirleme

Bilinç altı ifadesinin ayrı yazılmasının kurala aykırı olduğu görüldü.

Soyut anlam kazanan alt/üst sözcüklerinin bitişik yazılması zorunludur.

Key Concept

Alt, üst ve üzeri sözcüklerinin somut yer bildirmeyen durumlarda bitişik yazılması kuralı.

Question 4Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Yaz akşamlarında bahçedeki ateş böceklerini izlemek çocuklara büyük heyecan verirdi.

Ressam, tablosunun arka planında camgöbeği rengini kullanmayı tercih etmiş.

Şirketteki son değişiklikler tüm çalışma düzenimizi bir anda alt üst etti.

Tarihçi, savaşın tüm ayrıntılarını belgeler ışığında okuyucularına nakletmiş.

Şehrin merkezinde yer alan eski doğumevi restore edilerek müzeye dönüştürüldü.

Show answer & explanation

Answer: Şirketteki son değişiklikler tüm çalışma düzenimizi bir anda alt üst etti.

Answer

Şirketteki son değişiklikler tüm çalışma düzenimizi bir anda alt üst etti cümlesinde 'alt üst' sözcüğü bitişik yazılmalıdır.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre, mecaz anlam kazanmış ve kalıplaşmış olan 'altüst' sözcüğü (altüst etmek, altüst olmak) her zaman bitişik yazılır. Soruda verilen cümlede 'alt üst' şeklinde ayrı yazılması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki birleşik sözcükleri tespit et.

Tespit edilen sözcükler: ateş böceği, camgöbeği, alt üst, nakletmiş, doğumevi.

Yazım yanlışını bulmak için önce birleşik yapıdaki kelimeleri belirlemek gerekir.

Tespit edilen sözcükleri TDK kuralları çerçevesinde incele.

'Ateş böceği' ayrı, 'camgöbeği' bitişik, 'nakletmiş' (nakil+etmek) bitişik, 'doğumevi' bitişik yazılır; bu kullanımlar doğrudur.

Hayvan adları, renk adları ve yardımcı fiillerle kurulan kelimelerin özel yazım kuralları vardır.

Hatalı olan sözcüğün kuralını açıkla.

'Altüst' sözcüğü mecaz anlamda kullanıldığında anlamca kaynaşmış kabul edilir ve bitişik yazılır.

TDK kurallarına göre durum bildiren ve anlamca bütünleşmiş 'altüst' yapısı bitişik yazılmalıdır.

Key Concept

Birleşik Kelimelerin Yazım Kuralları

Practice More

Birleşik kelimelerde 'alt, üst, üzeri' sözcükleri somut bir yer bildirmiyorsa (akşamüzeri, bilinçaltı gibi) bitişik yazılır; bu kuralı diğer örneklerle pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 5Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Şehrin güneybatı yönünde ilerleyen araçlar, yoğun sis nedeniyle hızlarını düşürmek zorunda kaldı.

Bu kadar karmaşık bir problemin üstesinden tek başına başetmek gerçekten büyük bir özveri gerektirir.

Masanın üzerindeki vazoda duran aslanağızları, canlı renkleriyle odaya bambaşka bir hava katıyordu.

Mutfaktan gelen taze ada çayı kokusu, akşamın serinliğinde içimizi ısıtmaya yetmişti.

Bütün iyi niyetli uyarılara rağmen aynı hatayı tekrarlamasını affetmek pek mümkün görünmüyor.

Show answer & explanation

Answer: Bu kadar karmaşık bir problemin üstesinden tek başına başetmek gerçekten büyük bir özveri gerektirir.

Answer

Cümledeki 'başetmek' sözcüğü, herhangi bir ses olayı (düşme veya türeme) içermediği için 'baş etmek' şeklinde ayrı yazılmalıdır.

Seçeneklerde yer alan 'başetmek' ifadesi bir yardımcı fiille kurulmuştur. Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre 'etmek, olmak, eylemek' gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde, birinci kelimede herhangi bir ses düşmesi veya ses türemesi (ünlü düşmesi, ünsüz türemesi) yoksa bu fiiller ayrı yazılır. 'Baş' kelimesinde herhangi bir ses olayı gerçekleşmediği için bu ifade 'baş etmek' şeklinde yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki birleşik kelimeleri tespit etme

Cümlelerde 'güneybatı', 'başetmek', 'aslanağızları', 'ada çayı' ve 'affetmek' sözcükleri birleşik yapıdadır.

Yazım yanlışını bulmak için öncelikle birleşik yapıdaki sözcüklerin belirlenmesi gerekir.

Sözcüklerin oluşum kurallarını inceleme

'Baş' ve 'etmek' kelimeleri birleşirken herhangi bir ses düşmesi veya ünsüz türemesi gerçekleşmemiştir.

Yardımcı fiille kurulan birleşik fiillerde ses olayı yoksa kelimeler ayrı yazılır.

Doğru yazım biçimini belirleme

'başetmek' yazımı yanlıştır; doğru yazım 'baş etmek' olmalıdır.

TDK kuralları gereği ses olayına uğramayan yardımcı fiil birleşimleri ayrı yazılır.

Key Concept

Yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerin ve anlam kaymasına uğrayan kelimelerin yazımı

Estimated Time:50s

Question 6Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Yıllardır hayalini kurduğu projeden son anda vazgeçmek zorunda kalması herkesi şaşırttı.

Şehrin gürültüsü içinde kaybolan o eski mahalle kültürünü büyük bir özlemle anıyordu.

Mutfakta yemek yaparken yer elması kullanmanın sağlığa olan faydalarından uzun uzun bahsetti.

Kurul toplantısında yeni projeye dair tüm görüşlerini başkanlık makamına yazılı olarak arzetmişti.

Yaz akşamlarında balkonun her köşesini saran hanımeli kokusu insana huzur veriyordu.

Show answer & explanation

Answer: Kurul toplantısında yeni projeye dair tüm görüşlerini başkanlık makamına yazılı olarak arzetmişti.

Answer

Toplantıda görüşlerini makama sunduğunu belirten seçenekteki 'arz etmek' ifadesi ayrı yazılmalıdır.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre; 'etmek, edilmek, eylemek, olmak, olunmak' yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiillerde, ilk kelimesinde herhangi bir ses düşmesi veya türemesi gerçekleşmeyen sözcükler ayrı yazılır. 'Arz' sözcüğünde herhangi bir ses olayı olmadığı için 'arz etmişti' şeklinde ayrı yazılması gerekirken bitişik yazılarak hata yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki birleşik sözcükleri (vazgeçmek, kaybolan, yer elması, arzetmişti, hanımeli) tespit edin.

Birleşik yapılı sözcükler belirlendi.

Yazım kuralının hangi sözcük üzerinde aranacağını netleştirmek gerekir.

'Etmek' ve 'olmak' yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiilleri ses olayları yönünden inceleyin.

'Arz etmek' fiilinde ses düşmesi veya türemesi olmadığı görüldü.

Ses olayı yoksa yardımcı fiille kurulan birleşik fiiller ayrı yazılır.

Diğer birleşik sözcüklerin (anlam kayması, kalıplaşma) kurallara uygunluğunu kontrol edin.

Hanımeli (anlam kayması), vazgeçmek (kalıplaşma), yer elması (anlam koruma) kurallarının doğru uygulandığı görüldü.

Yanlış olan seçeneği teyit etmek için diğer seçeneklerin doğruluğu kontrol edilmelidir.

Key Concept

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı

Estimated Time:1m 0s

Question 7Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Okulun düzenlediği gezi kapsamında yaşlıları ziyaret etmek için huzurevine gittik.

Bu projenin tamamlanması için bilim insanlarının ortak bir çalışma yürütmesi gerekiyor.

Arkadaşıyla yolda karşılaşınca ayaküstü sohbet edip akşam için sözleştiler.

Mağaza yetkilileri, iade işlemini gerçekleştirmek için fişinizi ibrazetmenizi bekliyor.

Yağmurdan sonra ufukta beliren gökkuşağı, çocukların büyük bir heyecanla pencereye koşmasına neden oldu.

Show answer & explanation

Answer: Mağaza yetkilileri, iade işlemini gerçekleştirmek için fişinizi ibrazetmenizi bekliyor.

Answer

Mağaza yetkililerinin fişin ibraz edilmesini beklediği cümlede geçen 'ibrazetmenizi' sözcüğü yanlış yazılmıştır; doğrusu 'ibraz etmenizi' şeklinde ayrı olmalıdır.

Doğru cevap, mağaza yetkilileriyle ilgili olan cümledir. Bu cümlede geçen 'ibrazetmenizi' ifadesi hatalıdır. 'İbraz' kelimesi 'etmek' yardımcı fiiliyle birleşirken herhangi bir ses düşmesi (ünlü düşmesi) veya ses türemesi (ünsüz ikizleşmesi) meydana gelmez. TDK yazım kurallarına göre, yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde bu tür ses olayları yoksa kelimelerin ayrı yazılması gerekir. Dolayısıyla ifade 'ibraz etmenizi' şeklinde yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki birleşik sözcükleri (huzurevi, bilim insanı, ayaküstü, ibrazetmenizi, gökkuşağı) tespit et.

Beş farklı birleşik yapı belirlendi.

Yazım yanlışının hangi kelimede olduğunu bulmak için odak noktalarını belirlemek gerekir.

Yardımcı fiille kurulan 'ibrazetmenizi' sözcüğünü ses olayları açısından incele.

'İbraz' ve 'etmek' kelimeleri birleşirken herhangi bir ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi gerçekleşmemiştir.

TDK kurallarına göre yardımcı fiille kurulan birleşik fiillerde ses olayı yoksa kelimeler ayrı yazılır.

Diğer birleşik kelimelerin özel kurallarını (evi, üstü, anlam kayması) kontrol et.

'Huzurevi' (-evi kuralı), 'ayaküstü' (soyut üst kuralı), 'gökkuşağı' (anlam kayması) bitişik; 'bilim insanı' ise ayrı yazılmalıdır.

Seçeneklerin doğruluğunu teyit ederek yanlış olanı kesinleştirmek gerekir.

Key Concept

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı

Practice More

Birleşik fiillerde ses olayı kuralını pekiştirmek için 'terk etmek', 'arz etmek' ve 'fark etmek' gibi sık karıştırılan örnekleri inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 8Question →

Türkçede birleşik sözcüklerin bitişik veya ayrı yazılması belirli kurallara bağlanmıştır. Bu kurallar; kelimelerin anlam kaybına uğrayıp uğramaması, ses olaylarının gerçekleşmesi veya belirli eklerin kullanılması gibi ölçütlere dayanır.

Bu bilgilere göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Emekli olduktan sonra vaktinin büyük bir kısmını mahalledeki huzurevinde gönüllü olarak çalışarak geçiriyor.

Sınava hazırlanan adayların dil bilgisi konularındaki eksiklerini tamamlamak için daha fazla test çözmesi gerekiyor.

İki kurum arasında yapılan stratejik işbirliği sayesinde bölgedeki istihdam oranında ciddi bir artış yaşandı.

Gün batımında kıyıya vuran dalgaları seyretmek, tüm günün yorgunluğunu üzerinden atmasına yardımcı oluyordu.

Tarladaki hasadı vaktinde yetiştirmek için yeni bir biçerdöver alarak işleri oldukça hızlandırdılar.

Show answer & explanation

Answer: İki kurum arasında yapılan stratejik işbirliği sayesinde bölgedeki istihdam oranında ciddi bir artış yaşandı.

Answer

Stratejik birleşmeyi ifade eden 'iş birliği' sözcüğünün ayrı yazılması gerekirken bitişik yazılması bir yazım hatasıdır.

Cümledeki 'iş birliği' sözcüğü, kelimelerden herhangi birinde anlam kayması veya ses olayı yaşanmadığı için Türk Dil Kurumu kurallarına göre ayrı yazılmalıdır. C seçeneğinde bu sözcüğün bitişik yazılması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

Seçeneklerdeki birleşik sözcükleri (huzurevi, dil bilgisi, işbirliği, seyretmek, biçerdöver) tespit et.

Tespit edilen sözcüklerin her biri için ilgili yazım kuralını hatırla.

Yanlış olan yapıyı bulmak için TDK'nin güncel yazım kurallarını uygulamak gerekir.

'Huzurevi' ve 'biçerdöver' gibi yapıların neden bitişik yazıldığını kontrol et.

'-evi' ile biten kelimeler ve her iki kelimesi sıfat-fiil eki alan kelimeler bitişik yazılır; bu seçenekler doğrudur.

Bitişik yazılması gereken özel kural gruplarını elemek.

'İş birliği' kavramının yapısını incele.

'İş birliği' kelime grubu, birleşme sırasında hiçbir kelimenin anlam kaybına uğramaması ve ses olayı gerçekleşmemesi nedeniyle ayrı yazılmalıdır.

Anlam kaybı olmayan ve ses olayı barındırmayan birleşik kelimelerin ayrı yazılması temel kuraldır.

Key Concept

Birleşme sırasında kelimelerinden hiçbiri veya ikinci kelimesi anlam değişikliğine uğramayan birleşik kelimeler ayrı yazılır.

Practice More

Benzer şekilde 'iş bölümü', 'ana dili' ve 'ön söz' gibi sıkça karıştırılan ayrı yazılan birleşik kelimeleri inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 9Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Kamu görevlileri, hizmet sunumu sırasında vatandaşlara karşı hoşgörülü bir tutum sergilemelidir.

Yapılan denetimlerde kurumun bütçe kullanımında herhangi bir aksaklık saptanmadı.

Yeni personelin eğitimi için hazırlanan programda birçok güncel konu başlığı yer alıyor.

Kurul, sunulan projelerin teknik yeterliliğini ayırt etmek amacıyla ek bir toplantı yaptı.

Şirketin vizyonunu yansıtan bu sıradışı reklam kampanyası, sektörde büyük ilgi gördü.

Show answer & explanation

Answer: Şirketin vizyonunu yansıtan bu sıradışı reklam kampanyası, sektörde büyük ilgi gördü.

Answer

Deneysel ve alışılmışın dışındaki durumları ifade eden 'sıra dışı' sözcüğü, kural gereği ayrı yazılmalıdır.

Türkçede 'dış, iç, sıra' sözcükleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır. Örneğin; yanı sıra, çağ dışı, hafta içi, kanun dışı ve sıra dışı sözcükleri bu kurala dahildir. Bu nedenle 'sıradışı' yazımı yanlıştır, doğru biçimi 'sıra dışı' olmalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki birleşik sözcükler (hoşgörülü, herhangi bir, birçok, ayırt etmek, sıradışı) tespit edilir.

Tüm seçeneklerdeki hedef birleşik yapılar belirlendi.

Yazım kuralları açısından riskli olan sözcük öbeklerini analiz etmek gerekir.

TDK'nin 'Dış, İç ve Sıra Sözleriyle Oluşturulan Birleşik Kelime ve Terimler' kuralı uygulanır.

Sıra dışı, yanı sıra, hafta içi gibi örneklerde olduğu gibi bu sözcüğün ayrı yazılması gerektiği tespit edildi.

Türkçedeki temel yazım kurallarından biri olan yapısal ayrım kuralı yanlışı bulmamızı sağlar.

Key Concept

Dış, iç ve sıra sözcükleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimlerin ayrı yazılması kuralı.

Question 10Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Yönetim kurulu, ekonomik verileri değerlendirmek amacıyla olağanüstü bir toplantı gerçekleştirdi.

Şartnamede yer alan teknik kriterleri sağlayan firmalar, ihale komisyonu tarafından tek tek tespit edildi.

Çevre düzenleme çalışmaları kapsamında yol kenarlarına kuş burnu fidanları dikilmesi planlanıyor.

Resmi evrakların muhafaza edildiği klasörlerin narçiçeği renginde olması, arşivde karışıklığı önlemektedir.

Sınav sonuçları açıklandıktan sonra adayların herhangi bir itiraz süreci başlatma hakkı bulunmaktadır.

Show answer & explanation

Answer: Çevre düzenleme çalışmaları kapsamında yol kenarlarına kuş burnu fidanları dikilmesi planlanıyor.

Answer

Çevre düzenleme çalışmalarını konu alan seçenekte geçen 'kuş burnu' ifadesi yanlış yazılmıştır; doğrusu 'kuşburnu' şeklinde bitişik olmalıdır.

Doğru cevap, bitki adlarının yazımı kuralına aykırı davranılan seçenektir. 'Kuşburnu' sözcüğü, her iki kelimesi de (kuş ve burun) gerçek anlamından uzaklaşarak yeni bir bitki adını karşıladığı için TDK kuralları gereği bitişik yazılmalıdır. Cümlede 'kuş burnu' şeklinde ayrı yazılarak hata yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki birleşik yapılı sözcükleri ve birleşik fiilleri tespit edin.

Belirlenen sözcükler: olağanüstü, tespit edildi, kuş burnu, narçiçeği, herhangi bir.

Yazım kuralları açısından risk taşıyan yapıları odak noktasına almak için.

Sözcüklerin anlam kaybına uğrayıp uğramadığını veya ses olayı içerip içermediğini kontrol edin.

'Kuşburnu' kelimesi hem kuş hem de burun anlamından uzaklaşarak bir bitkiyi temsil etmektedir. 'Olağanüstü' soyut bir anlam taşır. 'Tespit edildi' ses olayı içermez.

TDK kuralları gereği bitişik veya ayrı yazım kriterlerini uygulamak için.

Hatalı olan seçeneği işaretleyin.

'Kuşburnu' sözcüğünün bitki adları kuralı gereği bitişik yazılması gerektiği tespit edilir.

Yanlış yazılan birleşik sözcüğü bulmak sorunun temel amacıdır.

Key Concept

Birleşik Kelimelerin Yazımı (Anlam Kaybı ve Ses Olayları)

Estimated Time:1m 0s

Question 11Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Son gelişmeleri de değerlendirince bu işin beklediğimizden daha zor olacağını farzediyorum.

Yeni açılan öğretmenevi, modern mimarisi ve sunduğu imkânlarla herkesin beğenisini topladı.

Bahçedeki hanımeli çiçeklerinin etrafa yaydığı koku, misafirleri adeta büyülemişti.

Derneğin düzenlediği etkinlikte hayvansever gönüllüler barınaktaki dostlarımız için bir araya geldi.

Proje dosyasındaki eksiklerin birçoğu, son yapılan kontroller neticesinde giderildi.

Show answer & explanation

Answer: Son gelişmeleri de değerlendirince bu işin beklediğimizden daha zor olacağını farzediyorum.

Answer

Doğru cevap, 'farzediyorum' ifadesinin yanlış yazıldığı seçenektir. Bu sözcük, herhangi bir ses olayı barındırmadığı için 'farz ediyorum' şeklinde ayrı yazılmalıdır.

Türkçede 'etmek' yardımcı fiiliyle kurulan birleşik fiillerde, eğer ilk sözcükte bir ünlü düşmesi (kaybolmak < kayıp) veya ünsüz türemesi (hissetmek < his) yoksa kelimeler ayrı yazılır. 'Farz etmek' fiilinde herhangi bir ses olayı meydana gelmediği için bu sözcüğün 'farzediyorum' şeklinde bitişik yazılması yanlıştır; 'farz ediyorum' şeklinde ayrı yazılması gerekir.

Step-by-Step Solution

Seçeneklerdeki birleşik yapılı sözcükleri tespit etmek.

Cümlelerde geçen 'farzediyorum', 'öğretmenevi', 'hanımeli', 'hayvansever' ve 'birçoğu' sözcükleri incelenmek üzere belirlenmiştir.

Yazım kuralları sorularında hata analizi için önce birleşik yapılı ifadelerin bulunması gerekir.

Yardımcı fiille kurulan 'farzediyorum' yapısını ses bilgisi kuralları yönünden incelemek.

'Farz' ve 'etmek' kelimeleri birleşirken herhangi bir ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi gerçekleşmemiştir.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre, etmek ve olmak yardımcı fiilleriyle kurulan yapılar ancak bir ses olayı varsa bitişik yazılır; aksi halde ayrı yazılmalıdır.

Diğer birleşik sözcüklerin yazım kurallarını (ev, sever, anlam kayması) teyit etmek.

'-evi' ile biten yer adlarının, '-sever' ile biten sıfatların ve anlam kaymasına uğramış bitki adlarının bitişik yazıldığı doğrulanmıştır.

Çeldiricilerin doğruluğu kontrol edilerek kesin hata içeren seçenek belirlenir.

Key Concept

Ses olayı gerçekleşmeyen yardımcı fiilli birleşiklerin yazımı

Estimated Time:1m 0s

Question 12Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Kamu kurumlarındaki liyakat esasları, her türlü ön yargıdan uzak, nesnel bir değerlendirme sürecini zorunlu kılmaktadır.

Tarihî yapının restorasyonunda, pencerelerin kenarlarında yavruağzı renginin tercih edilmesi mimari bir bütünlük sağlamıştır.

Yüksek mahkeme, idarenin karar alırken sunulan somut delilleri göz ardı etmesini hukuka aykırılık karinesi saymıştır.

Kolluk kuvvetlerinin titiz takibi sonucunda, şüphelinin sahte evrak düzenlerken suç üstü yakalanması sağlandı.

Adayların sisteme kaydettiği bilgilerin doğruluğu, mülakat öncesinde ilgili birimler tarafından titizlikle incelenecektir.

Show answer & explanation

Answer: Kolluk kuvvetlerinin titiz takibi sonucunda, şüphelinin sahte evrak düzenlerken suç üstü yakalanması sağlandı.

Answer

Suçüstü sözcüğü bitişik yazılması gerekirken ayrı yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Türk Dil Kurumu'nun yazım kurallarına göre, somut olarak yer bildirmeyen 'alt, üst ve üzeri' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır. 'Suçüstü' sözcüğünde 'üst' kelimesi somut bir mekan bildirmeyip eylemin yapıldığı anı/durumu ifade ettiği için bitişik yazılmalıdır. Cümlede ayrı yazılması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki birleşik yapıdaki sözcükleri (ön yargı, yavruağzı, göz ardı, suçüstü, kaydetmek) tespit etmek.

Beş farklı birleşik sözcük yapısı belirlendi.

Yazım yanlışını bulmak için önce birleşik kelime kurallarına tabi sözcüklerin tespiti gerekir.

Alt, üst ve üzeri sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerin yazım kuralını uygulamak.

Somut olarak yer bildirmeyen 'üst' sözcüğünün (akşamüstü, suçüstü vb.) bitişik yazılması gerektiği belirlendi.

TDK'nin 'somut olarak yer bildirmeyen alt, üst ve üzeri sözlerinin sona getirilmesiyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır' kuralı esastır.

Diğer şıklardaki sözcüklerin (ön yargı, göz ardı, iş birliği gibi ayrı yazılanlar; yavruağzı gibi renk adları; kaydetmek gibi ses olayı içerenler) doğruluğunu teyit etmek.

Diğer tüm seçeneklerdeki yazımların kurallara uygun olduğu görüldü.

Hatalı şıktan emin olmak için diğer seçeneklerdeki çeldiricilerin doğru yazıldığını doğrulamak gerekir.

Key Concept

Alt, Üst ve Üzeri Sözcükleriyle Kurulan Birleşik Kelimelerin Yazımı

Practice More

Buna benzer olarak 'olağanüstü', 'akşamüzeri' ve 'yer altı' (somut yer bildiriyorsa ayrı) kelimelerinin yazım farklarını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 13Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Salgın sürecinde tüm mahalle sakinleri el birliği yaparak ihtiyaç sahiplerine yardım etti.

Şirket yetkilileri, başarılı olan çalışanlara yıl sonunda ek ikramiye verileceğini vadetmişti.

Bahçenin duvarını tamamen saran hanımeli çiçekleri bu mevsimde çok güzel kokuyor.

Yaptığı onca fedakârlığa rağmen böyle bir muameleyi hiç haketmemişti.

Zayıflamak isteyenler, sabahları aç karnına bir miktar çörek otu tüketmeyi tercih ediyor.

Show answer & explanation

Answer: Yaptığı onca fedakârlığa rağmen böyle bir muameleyi hiç haketmemişti.

Answer

D seçeneğinde yer alan 'haketmemişti' sözcüğünün yazımı yanlıştır; sözcüğün 'hak etmemişti' şeklinde ayrı yazılması gerekir.

Doğru cevap olan seçenekteki 'haketmemişti' ifadesi bir yazım yanlışı barındırmaktadır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre 'etmek, eylemek, olmak' gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde, birleşme sırasında herhangi bir ses düşmesi (ünlü düşmesi) veya ses türemesi (ünsüz türemesi) meydana gelmiyorsa bu fiiller ayrı yazılır. 'Hak etmek' eyleminde hiçbir ses olayı yaşanmadığı için 'hak etmemişti' şeklinde ayrı yazılması zorunludur.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki birleşik yapıdaki sözcükleri tespit edin.

Tespit edilen sözcükler: el birliği, vadetmişti, hanımeli, haketmemişti, çörek otu.

Yazım kuralının hangi sözcüklerde sorgulanacağını belirlemek için ilk adımdır.

Yardımcı eylemle kurulan birleşik fiillerdeki ses olaylarını kontrol edin.

'Vadetmişti' sözcüğünde ses olayı olduğu için bitişik yazım doğrudur; ancak 'hak etmek' eyleminde ses olayı yoktur.

Etmek ve olmak yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiillerde ses düşmesi veya türemesi yoksa kelimeler ayrı yazılır.

Anlam kayması ve tür değişimi kurallarını diğer birleşik sözcüklere uygulayın.

'Hanımeli' anlam kayması nedeniyle bitişik, 'el birliği' ve 'çörek otu' ise kural gereği ayrı yazılmıştır.

Birleşik sözcüklerin bitişik veya ayrı yazılmasını belirleyen temel kuralların doğruluğunu teyit etmek gerekir.

Key Concept

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı

Estimated Time:50s

Question 14Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Kurumumuzun bu yıl düzenleyeceği yurtdışı eğitim programına katılacak personelin listesi bugün ilan edildi.

Hayvansever dernekleri, kış aylarında sokak hayvanlarının beslenmesi için ortak bir çalışma başlattı.

Şehrin gürültüsünden uzak bir noktada kurulan huzurevi, sakinlerine huzurlu bir yaşam alanı sunuyor.

Gelecekte yaşanabilecek olası riskleri şimdiden varsaymak, stratejik planlamanın en önemli adımlarından biridir.

Ülkemizde yaşanan olağanüstü gelişmeler nedeniyle ekonomi yönetiminde yeni tedbirlerin alınması kararlaştırıldı.

Show answer & explanation

Answer: Kurumumuzun bu yıl düzenleyeceği yurtdışı eğitim programına katılacak personelin listesi bugün ilan edildi.

Answer

Kurumumuzun bu yıl düzenleyeceği yurtdışı eğitim programına katılacak personelin listesi bugün ilan edildi.

Türk Dil Kurumu'nun belirlediği kurallara göre; dış, iç, sıra sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır. Bu nedenle 'yurtdışı' değil, 'yurt dışı' yazımı doğru kabul edilir.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki birleşik kelimelerin tespit edilmesi

Tespit edilen kelimeler: yurtdışı, hayvansever, huzurevi, varsaymak, olağanüstü.

Yazım hatasını bulmak için önce ilgili sözcük öbeklerini belirlemek gerekir.

TDK birleşik kelime yazım kurallarının uygulanması

'Dış', 'iç' ve 'sıra' sözleriyle oluşturulan birleşik kelimeler ayrı yazılır kuralı hatırlanır.

'Yurt dışı' ifadesinin bu kural kapsamında olduğu teyit edilir.

Hatalı seçeneğin belirlenmesi

'Yurtdışı' şeklinde bitişik yazılan kelimenin 'yurt dışı' şeklinde ayrı yazılması gerektiği sonucuna varılır.

Kural gereği 'dış' sözcüğüyle kurulan bu terim ayrı yazılmalıdır.

Key Concept

İç, Dış ve Sıra Sözleriyle Kurulan Birleşik Kelimelerin Yazımı

Estimated Time:50s

Question 15Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

İnsanlara karşı beslediği ön yargılar, onun yeni tanıştığı kişilerle sağlıklı iletişim kurmasını engelliyordu.

Küçük yaşta geçirdiği suçiçeği hastalığının izlerini, aradan yıllar geçmesine rağmen hâlâ taşıyordu.

Yıllardır üzerinde çalıştığı ve büyük umutlar bağladığı bu projeden bir anda vazgeçmesi herkesi şaşırttı.

Şehrin gürültüsünden ve karmaşasından uzaklaşmak isteyen yaşlılar için orman içinde modern bir huzurevi yapıldı.

Onca yıllık dostluklarını bir kalemde silip atarak çalışma arkadaşlarını en zor günlerinde terketmesi doğru değildi.

Show answer & explanation

Answer: Onca yıllık dostluklarını bir kalemde silip atarak çalışma arkadaşlarını en zor günlerinde terketmesi doğru değildi.

Answer

Çalışma arkadaşlarını en zor günlerinde 'terketmesi' ifadesinin yer aldığı seçenek yanlıştır; bu sözcüğün 'terk etmesi' şeklinde ayrı yazılması gerekir.

Doğru cevap olan seçenekte 'terketmesi' sözcüğü bitişik yazılmıştır. Türkçede 'etmek, olmak, eylemek' gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiiller, isim olan ilk kelimede herhangi bir ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi gerçekleşmediği sürece ayrı yazılır. 'Terk' kelimesinde bir ses olayı meydana gelmediği için sözcüğün 'terk etmesi' şeklinde ayrı yazılması zorunludur.

Step-by-Step Solution

Cümlelerde yer alan 'ön yargı', 'suçiçeği', 'vazgeçmek', 'huzurevi' ve 'terketmek' birleşik sözcüklerini tespit et.

Beş farklı birleşik yapı belirlendi.

Yazım yanlışını bulmak için önce birleşik yapıların türünü belirlemek gerekir.

Yardımcı fiille kurulan birleşik fiillerin yazım kuralını uygula.

'Terk etmek' fiilinde ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi olmadığı görüldü.

Ses olayı gerçekleşmeyen yardımcı fiilli birleşik sözcükler ayrı yazılır.

Diğer seçeneklerdeki sözcükleri TDK kuralları (anlam kayması, kalıplaşma, özel ekler) çerçevesinde değerlendir.

'Ön yargı' (ayrı), 'suçiçeği' (bitişik), 'vazgeçmek' (bitişik) ve 'huzurevi' (bitişik) kullanımlarının kurallara uygun olduğu onaylandı.

Her birleşik sözcük grubu farklı bir yazım kuralına tabidir.

Key Concept

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı

Hints

Cümledeki birleşik fiile odaklanın ve bu fiili oluşturan kelimeler arasında bir ses olayı olup olmadığını kontrol edin.

Practice More

Yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde 'kaybolmak' ve 'fark etmek' arasındaki farkı inceleyerek kuralı pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 16Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Küçük kedi, bahçedeki sık çalılıkların arasında bir anda kayboldu.

Akşam yemeğinden sonra misafirlere taze bülbülyuvası ikram edildi.

Yoğurdun içine bir avuç yaban mersini ekleyerek kahvaltısını yaptı.

Yaptığı fedakârlıklar için arkadaşına içtenlikle teşekkür etti.

Doğup büyüdüğü bu eski mahalleyi terketmek ona çok ağır gelmişti.

Show answer & explanation

Answer: Doğup büyüdüğü bu eski mahalleyi terketmek ona çok ağır gelmişti.

Answer

Doğup büyüdüğü bu eski mahalleyi 'terk etmek' şeklinde ayrı yazılması gereken sözcüğün bitişik yazıldığı cümle hatalıdır.

Cümlede geçen 'terketmek' sözcüğü bir yazım yanlışı içermektedir. Türkçede 'etmek, olmak, eylemek' gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde, eğer birinci kelimede herhangi bir ses olayı (ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi) gerçekleşmiyorsa bu sözcükler mutlaka ayrı yazılmalıdır. 'Terk' kelimesinde bir ses olayı olmadığı için doğrusu 'terk etmek' şeklindedir.

Step-by-Step Solution

Cümlelerde yer alan birleşik sözcükleri tespit edin.

'kayboldu', 'bülbülyuvası', 'yaban mersini', 'teşekkür etti' ve 'terketmek' sözcükleri incelenmelidir.

Yazım yanlışını bulmak için öncelikle kurala tabi olan birleşik yapılar belirlenmelidir.

Yardımcı fiille kurulan birleşik fiillerde ses olayı olup olmadığını kontrol edin.

'kaybolmak' (kayıp + olmak) ses olayına uğradığı için bitişik; 'teşekkür etmek' ve 'terk etmek' ses olayına uğramadığı için ayrı yazılmalıdır.

TDK kurallarına göre etmek/olmak yardımcı fiilleriyle kurulan yapılarda ses olayı yoksa kelimeler ayrı yazılır.

Anlam kaybına uğrayan veya korunan birleşik isimleri değerlendirin.

'bülbülyuvası' (tatlı adı) anlam kaybı nedeniyle bitişik; 'yaban mersini' anlamını koruduğu için ayrı yazılmalıdır.

Birleşik kelimelerde ikinci kelime anlamını koruyorsa genellikle ayrı, anlam kayması varsa bitişik yazım esastır.

Key Concept

Etmek ve olmak yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiillerde, ilk kelimede herhangi bir ses düşmesi veya türemesi yoksa kelimeler ayrı yazılır; aksi takdirde bitişik yazılır.

Estimated Time:45s

Question 17Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Kurum içi yazışmalarda ana dilin doğru ve etkili kullanımı konusunda titiz davranılmalıdır.

Yapılan son düzenlemeyle birlikte, personelin hafta içi mesai saatlerinde değişikliğe gidildi.

Raporda belirtilen sıra dışı durumlar, üst kurul tarafından detaylıca incelenecektir.

Hazırlanan yönetmeliğin önsöz bölümünde, kurumun temel amaçları ve stratejileri açıklanmış.

Vazgeçmek zorunda kaldığımız projelerin nedenlerini bir raporla üst makama sunduk.

Show answer & explanation

Answer: Hazırlanan yönetmeliğin önsöz bölümünde, kurumun temel amaçları ve stratejileri açıklanmış.

Answer

Hazırlanan yönetmeliğin önsöz bölümünde ifadesindeki "önsöz" kelimesi yanlış yazılmıştır; doğrusu "ön söz" şeklinde ayrı olmalıdır.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre; ön, art, arka, iç, dış gibi sözcüklerin başa getirilmesiyle oluşturulan birleşik kelimeler ayrı yazılır. Bu kural gereği "ön söz" ifadesi de ayrı yazılmalıdır. Cümlede "önsöz" şeklinde bitişik yazılması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki birleşik kelimeleri tespit et.

"Kurum içi", "ana dil", "hafta içi", "sıra dışı", "üst kurul", "önsöz", "vazgeçmek", "üst makam" sözcükleri birleşik yapıdadır.

Yazım yanlışını bulmak için önce aday sözcükleri belirlemek gerekir.

TDK'nin "Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler" kuralını uygula.

"İç, dış, sıra" sözleriyle bitenler (hafta içi, sıra dışı, kurum içi) ve "ön, art, yan, üst" sözleriyle başlayanlar (ana dil, ön söz, üst kurul) ayrı yazılır.

Birleşik kelimelerin yazımı belirli kategorik kurallara bağlıdır.

Hatalı kullanımı belirle.

"Önsöz" kelimesi bitişik yazılarak kural ihlal edilmiştir.

"Ön" sözüyle kurulan birleşik kelimelerin ayrı yazılması genel kuraldır.

Key Concept

Ön, art, arka, yan, karşı, iç, dış, orta, büyük, küçük, sağ, sol, peş, ak, kara, ak, dere, tepe sözlerinin başa getirilmesiyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır.

Estimated Time:1m 0s

Question 18Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Kurul, bu olağan dışı durumun üstesinden gelmek için acil bir toplantı düzenledi.

Şüpheli şahıs, girdiği dükkandan çıkarken emniyet güçleri tarafından suç üstü yakalandı.

Küçük çocuk, akşamüstü bahçede arkadaşlarıyla oynamaktan büyük keyif alıyordu.

Nehir kenarında avlanan yalıçapkını, göz alıcı renkleriyle çevredeki herkesi büyüledi.

Bu iki sanat akımı arasındaki ince farkları ayırt etmek uzmanlık gerektiren bir iştir.

Show answer & explanation

Answer: Şüpheli şahıs, girdiği dükkandan çıkarken emniyet güçleri tarafından suç üstü yakalandı.

Answer

Doğru cevap, 'suç üstü' ifadesinin 'suçüstü' şeklinde bitişik yazılması gerektiğini belirten seçenektir.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre; somut olarak yer bildirmeyen alt, üst ve üzeri sözlerinin sona getirilmesiyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır. 'Suçüstü' kelimesi de somut bir yer (bir şeyin üstü) bildirmeyip bir durum/zaman ifade ettiği için bitişik yazılmalıdır. Cümlede ayrı yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki birleşik sözcükleri tespit edin.

Tespit edilen sözcükler: olağan dışı, suç üstü, akşamüstü, yalıçapkını, ayırt etmek.

Yazım yanlışı olup olmadığını denetlemek için önce ilgili birleşik yapılar belirlenmelidir.

'Alt/Üst/Üzeri' kuralını hatırlayın.

Somut yer bildirmeyen bu sözcüklerin bitişik yazılması gerektiği sonucuna varılır.

Suçüstü ve akşamüstü kelimeleri bu kural kapsamındadır.

Diğer yazım kurallarını (dış/iç/öte ve yardımcı eylemler) uygulayın.

'Olağan dışı' (dış kuralı gereği ayrı), 'yalıçapkını' (anlam kayması gereği bitişik) ve 'ayırt etmek' (ses olayı olmaması sebebiyle ayrı) yazımlarının doğru olduğu görülür.

TDK'nin ilgili maddeleri her yapı için farklı yazım biçimleri öngörmektedir.

Key Concept

Birleşik kelimelerin yazımında anlam kayması, ses olayları ve belirli eklerin (alt, üst, dış vb.) kullanımı belirleyici kurallardır.

Practice More

Benzer kurallara sahip 'bilinçaltı', 'yurt içi' ve 'vazgeçmek' gibi kelimelerin yazımını inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 19Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Olayın ardından komutan, askerlerin derhal bölgeyi boşaltmalarını emretti.

Köy pazarından aldığı taze keçiboynuzu pekmezinin şifalı olduğuna inanıyordu.

İnsanların dış görünüşlerine bakarak onlar hakkında önyargı oluşturmak bizi yanıltabilir.

Annem, hazırladığı iç pilavın içine bir avuç kuş üzümü ekleyerek yemeğe lezzet kattı.

Uçak, kuzeydoğu yönünde ilerleyerek yaklaşık iki saat sonra hedeflenen şehre ulaştı.

Show answer & explanation

Answer: İnsanların dış görünüşlerine bakarak onlar hakkında önyargı oluşturmak bizi yanıltabilir.

Answer

İnsanların dış görünüşlerine bakarak onlar hakkında 'ön yargı' oluşturmak bizi yanıltabilir cümlesinde yazım yanlışı yapılmıştır.

Türkçede 'ön' sözcüğünün başa getirilmesiyle oluşturulan 'ön yargı', 'ön söz', 'ön izleme' gibi kavramlar ayrı yazılır. Cümlede 'önyargı' şeklinde bitişik yazılması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki birleşik sözcükleri tespit et.

Tespit edilen sözcükler: emretti, keçiboynuzu, önyargı, kuş üzümü, kuzeydoğu.

Yazım kuralı ihlalini bulmak için önce ilgili kelime yapılarını belirlemek gerekir.

TDK birleşik kelimelerin yazımı kurallarını her sözcüğe uygula.

'Emir + etmek' (ünlü düşmesi var, bitişik), 'keçiboynuzu' (bitki adı, anlam kaybı var, bitişik), 'kuzeydoğu' (ara yön, bitişik), 'kuş üzümü' (anlam kaybı yok, ayrı) kuralları doğrudur. Ancak 'ön yargı' ifadesi, kural gereği ayrı yazılmalıdır.

Kuralların doğru uygulanıp uygulanmadığını kontrol ederek hatayı belirlemek.

Yanlış yazılan sözcüğü ve kuralını doğrula.

'Ön' sözcüğüyle kurulan ve somut bir anlam taşıyan tamlamalar (ön yargı, ön söz, ön sezi) TDK'ye göre ayrı yazılır.

Doğru cevabı netleştirmek.

Key Concept

Ön, art, iç, dış, orta sözcüklerinin başa getirilmesiyle oluşturulan birleşik kelimelerin ayrı yazılması kuralı.

Estimated Time:50s

Question 20Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Uluslararası yolculuklarda hava yolu ulaşımını tercih etmek, yolculara büyük bir konfor ve hız sağlıyor.

Son yıllarda yapılan yatırımlarla birlikte, ülkemizdeki karayolu ağının standardı dünya ortalamasına ulaştı.

Davanın çözüme kavuşması için mahkeme tarafından atanan bilirkişi heyeti, raporunu gelecek hafta sunacak.

Meseleyi bir oldubitti ile kapatmaya çalışmak, taraflar arasındaki güven ilişkisine zarar verebilir.

Şehrin merkezinde kurulan yeni basımevi, genç yazarların eserlerini yayımlamaları için büyük bir fırsat sunuyor.

Show answer & explanation

Answer: Son yıllarda yapılan yatırımlarla birlikte, ülkemizdeki karayolu ağının standardı dünya ortalamasına ulaştı.

Answer

Ülkemizdeki karayolu ağının standardı... şeklinde başlayan cümlede 'karayolu' sözcüğünün yazımı yanlıştır.

Cümledeki 'karayolu' sözcüğü yanlış yazılmıştır. Türkçede kara, hava, deniz ve demir yolları ifade edilirken 'yol' sözcüğü her zaman ayrı yazılmalıdır. Dolayısıyla doğru yazım 'kara yolu' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

Ulaşım yollarıyla ilgili birleşik kelimelerin yazım kuralını hatırla.

Türk Dil Kurumu'na göre; hava yolu, kara yolu, deniz yolu, demir yolu gibi ifadeler her zaman ayrı yazılmalıdır.

Bu kelimeler, ikinci kelimesi anlamını koruyan yapılar kategorisinde değerlendirilir.

Seçeneklerdeki birleşik kelimeleri incele.

A seçeneğinde 'hava yolu' ayrı yazılarak kurala uyulmuş; ancak B seçeneğinde 'karayolu' bitişik yazılarak kural ihlal edilmiştir.

Yazım yanlışının kaynağını tespit etmek.

Diğer teknik birleşik kelimelerin (bilirkişi, oldubitti, basımevi) kurallarını kontrol et.

Bilirkişi (sıfat-fiil kalıplaşması), oldubitti (haber kipi kalıplaşması) ve basımevi (-evi eki kuralı) sözcüklerinin bitişik yazılması doğrudur.

Çeldiricilerin doğruluğundan emin olmak.

Key Concept

Yol, bilim ve ev sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerin yazım ayrımları

Page 1 / 7Next

Birleşik Kelimelerin Yazımı

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More