Examkin

İki Noktanın Kullanımı

123 questions

Question 81Question →

Türkçede kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın kullanımı doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kitaplıkta şu tür kitaplar vardı: roman, öykü ve şiir.

Answer

Kitaplıkta şu tür kitaplar vardı: roman, öykü ve şiir ifadesinin yer aldığı seçenek doğrudur.
Türkçede kendisinden sonra örnek verilecek ifadelerin öncesinde iki nokta kullanılır. Doğru cevapta hem iki nokta yerinde kullanılmış hem de örnekler (roman, öykü, şiir) cümle niteliği taşımadığı için kurala uygun olarak küçük harfle başlatılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki işlevi belirleyin.
Cümlede 'roman, öykü ve şiir' ifadeleriyle bir örneklendirme yapılmaktadır.
Noktalama işaretini doğru seçmek için cümlenin amacını anlamak gerekir.
2
Doğru noktalama işaretini seçin.
Örneklendirme yapılacağı için ilgili ifadeden önce iki nokta (:) gelmelidir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta konur.
3
Yazım kuralını kontrol edin.
Örnekler özel isim olmadığı ve bir cümle oluşturmadığı için küçük harfle başlamalıdır.
İki noktadan sonra gelen örnekler bağımsız bir cümle değilse küçük harfle başlatılır.

Key Concept

İki Noktanın Örneklendirme İşlevi

Hints

1
Cümlede 'şunlar', 'şöyle' gibi ifadeler genellikle bir açıklama veya örnekleme geleceğini haber verir.
2
Açıklama ve örneklendirmeden önce kullanılan noktalama işareti iki noktadır; noktalı virgül ile karıştırmayın.
3
İki noktadan sonra gelen ifadelere dikkat edin; eğer sıralananlar bir cümle oluşturmuyorsa küçük harfle başlamalıdır.

Practice More

İki noktadan sonra büyük harfle başlayan (cümle niteliğindeki) örneklerle ilgili bir soru çözerek kuralın diğer yönünü pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Cümlede iki nokta yerine noktalı virgül koyup okumayı deneyin; eğer anlam bir listelemeye işaret ediyorsa noktalı virgülün orada yeri olmadığını fark edeceksiniz.
Estimated Time:45s
Question 82Question →

Noktalama işaretleri, duygu ve düşünceleri daha açık ifade etmek, cümlenin yapısını ve duraklama noktalarını belirlemek amacıyla kullanılır. Bu işaretlerin işlevlerine uygun kullanılmaması anlam karmaşasına ve yazım yanlışlarına yol açabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Sosyal bilimlerde araştırmacının temel ilkesi şudur: elde edilen verilerin nesnel bir biçimde analiz edilmesi.

Answer

İki noktanın doğru kullanıldığı cümle, temel bir ilkenin açıklandığı ve açıklama cümle niteliğinde olmadığı için küçük harfle başlandığı 'Sosyal bilimlerde araştırmacının...' ile başlayan seçenektir.
İki noktadan sonra gelen 'elde edilen verilerin nesnel bir biçimde analiz edilmesi' ifadesi, 'temel ilke'nin ne olduğunu açıklayan bir gruptur. Bu ifade tam bir cümle (yüklemi olan bağımsız bir yargı) niteliğinde olmadığı için küçük harfle başlatılmıştır. Bu kullanım, Türk Dil Kurumu'nun 'İki noktadan sonra gelen ifade cümle niteliğinde değilse küçük harfle başlar' kuralına tam olarak uygundur.

Step-by-Step Solution

1
2

Key Concept

İki Noktanın Açıklama ve Örnekleme İşlevi

Hints

1
İki noktadan sonra gelen ifade bir cümle mi yoksa sadece bir kelime/kavram grubu mu? Buna odaklanın.
2
Cümle niteliği taşımayan (yüklemi olmayan) açıklamaların küçük harfle başlaması gerektiğini unutmayın.
3
Açıklama yapılacak veya örnek verilecek yerlerde noktalı virgül (;) değil, her zaman iki nokta (:) kullanılır.

Practice More

İki noktadan sonra gelen ifadenin 'bağımsız bir cümle' olduğu durumları pekiştirmek için Atatürk'ün vecizelerinin kullanıldığı noktalama sorularını çözebilirsiniz.
Estimated Time:55s
Question 83Question →

Noktalama işaretlerinin işlevlerine uygun kullanılması, metindeki anlam hiyerarşisini belirlediği gibi yazım kurallarıyla olan bütünlüğü de sağlar. İki noktanın (:) temel işlevlerinden biri de kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna konmasıdır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı veya bu işaretten sonraki yazımla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Romanın başarısının sırrı, eleştirmenlere göre, şuydu; gerçekçi gözlemleri estetik bir dille harmanlayarak okura sunması.

Answer

Romanın başarısının sırrını açıklayan cümlede noktalı virgül (;) yerine iki nokta (:) kullanılmalıdır.
Doğru cevap olan seçenekte, bir kavramın (roman başarısının sırrı) açıklaması yapılmadan önce noktalı virgül (;) kullanılmıştır. Ancak Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek ifadelerin sonuna iki nokta (:) konmalıdır. Noktalı virgülün böyle bir görevi yoktur.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki noktalama işaretlerinin görevlerini tespit etme
C seçeneğinde 'şuydu' kelimesinden sonra gelen bölümün, ana cümledeki 'sır' kavramını açıklayan bir tamlayıcı olduğu görülmektedir.
Türkçede bir kavramın, durumun veya nesnenin ne olduğu açıklanırken açıklama öncesine iki nokta getirilir.
2
Noktalı virgül ve iki nokta ayrımını kontrol etme
Noktalı virgül; sıralı cümleleri veya türleri ayırmak için kullanılırken, iki nokta açıklama ve örnekleme için kullanılır.
Seçenekte yapılan 'gerçekçi gözlemleri... sunması' açıklaması, iki noktanın görev alanına girmektedir.
3
Diğer seçeneklerdeki yazım kurallarını denetleme
A ve D seçeneklerinde örnekler sıralandığı için küçük harfle, B ve E seçeneklerinde tam cümle/alıntı yapıldığı için büyük harfle başlandığı doğrulanmıştır.
TDK'ye göre iki noktadan sonraki kısım cümle ise büyük, sadece örnek listesi ise küçük harfle başlar.

Key Concept

İki Nokta ve Noktalı Virgül Ayrımı

Hints

1
Cümlelerdeki 'şudur, şöyledir, şunlar' gibi ifadelerden sonra hangi noktalama işaretinin gelmesi gerektiğini hatırlayın.
2
İki noktadan sonra gelen ifadenin tam bir cümle olup olmadığına bakarak büyük/küçük harf kullanımını kontrol edin.
3
Noktalı virgül (;) asla bir açıklama veya örnekleme başlatmak için kullanılmaz; bu görev sadece iki noktaya (:) aittir.

Practice More

İki noktadan sonra gelen ifadelerin 'özel isim' olup olmama durumunun büyük harf kuralını nasıl etkilediğini pekiştirmek için TDK Yazım Kılavuzu'nu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 84Question →

Türkçede iki nokta (:); kendisinden sonra örnek verilecek ya da açıklama yapılacak cümlelerin sonuna konur. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın kullanımı bu kurala uygundur?

Show answer & explanation

Answer: Pazardan şu sebzeleri aldım: ıspanak, pırasa ve lahana.

Answer

Pazardan şu sebzeleri aldım: ıspanak, pırasa ve lahana.
Sebzelerin örneklendiği cümlede, 'aldım' kelimesinden sonra kullanılan iki nokta, kurala tam olarak uygundur. Ayrıca örnekler (ıspanak, pırasa, lahana) özel isim olmadığı için küçük harfle başlatılarak yazım kuralına da sadık kalınmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Kuralın tespit edilmesi
İki noktanın örnekleme ve açıklama görevi odak noktasıdır.
Soru kökünde iki noktanın örnekleme ve açıklama işlevi sorulmaktadır.
2
Cümlelerin noktalama işaretleri yönünden incelenmesi
Uygun olmayan noktalama işaretlerinin (virgül, noktalı virgül) elenmesi.
Örnekleme öncesinde sadece iki nokta kullanılabileceği bilgisiyle yanlış işaretler elenir.
3
Yazım kurallarının kontrol edilmesi
İki noktadan sonra gelen kelimelerin büyük/küçük harf durumunun incelenmesi.
Örnekler özel isim değilse küçük harfle başlama kuralı kontrol edilir.

Key Concept

İki Noktanın Örnekleme ve Açıklama Görevi

Hints

1
Cümlede bir liste veya açıklama yapılmadan hemen önceki işarete odaklanın.
2
İki noktadan sonra gelen kelimeler cümle niteliğinde değilse nasıl başlaması gerektiğini hatırlayın.
3
Noktalı virgülün açıklama yapma görevi yoktur; açıklama ve örnekleme için mutlaka iki nokta gereklidir.

Practice More

İki noktadan sonra tam bir cümle geldiği durumlar ile sadece örneklerin sıralandığı durumlar arasındaki büyük harf farkını inceleyin.
Estimated Time:45s
Question 85Question →

Türkçede kendisinden sonra örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur. Eğer bu örnekler birer cümle niteliğinde değilse küçük harfle başlanarak sıralanır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı ve ardından gelen ifadenin yazımı doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kütüphane envanter çalışmasında şu tür eserler listelenmiştir: roman, şiir ve deneme.

Answer

Kütüphane envanter çalışmasında şu tür eserler listelenmiştir: roman, şiir ve deneme.
Doğru seçenekte, iki nokta işareti örnek verilecek bölümden önce doğru yere konulmuş ve ardından gelen ortak isimler (roman, şiir, deneme) kural gereği küçük harfle başlatılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki noktalama işaretinin görevini belirle.
Cümlede 'şu tür eserler' denilerek bir örneklendirme yapılacağı belirtilmiştir.
Örneklendirme ve açıklama cümlelerinden önce iki nokta (:) kullanılmalıdır.
2
İki noktadan sonra gelen ifadenin niteliğini kontrol et.
'roman, şiir ve deneme' birer cümle değildir, sadece sözcük grubudur.
İki noktadan sonra gelen ifade bağımsız bir cümle değilse küçük harfle başlanır.
3
Yazım ve noktalama uyumunu teyit et.
İki noktanın kullanımı ve 'roman' kelimesinin küçük harfle başlaması kurala uygundur.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre örnek sıralamalarında küçük harf kullanımı esastır.

Key Concept

İki Noktadan Sonra Küçük Harf Kullanımı

Hints

1
Cümledeki 'şu tür' veya 'şunlardır' gibi ifadelerden sonra hangi noktalama işaretinin gelmesi gerektiğini düşünün.
2
İki noktadan sonra gelen ifade bir cümle mi yoksa sadece örneklerin sıralanması mı?
3
Özel isim olmayan ve cümle kurmayan örneklerin küçük harfle başlaması gerektiğini hatırlayın.

Practice More

İki noktanın 'açıklama yapma' görevini ve bu durumda büyük harfle başlama kuralını inceleyin.
Estimated Time:45s
Question 86Question →

Türkçe dersinde noktalama işaretlerini işleyen bir öğrenci, defterine şu cümleleri yazmıştır:

I. Bahçedeki ağaçlardan bazıları şunlardır: kayısı, erik ve elma.
II. Size tek bir tavsiyem var: Her zaman dürüst olun.
III. Başarının formülü çok nettir; sabırla ve azimle çalışmak.
IV. Annem her zaman şunu der: "Yemeğini bitirmeden masadan kalkma."
V. Rafta sadece üç nesne vardı: bir kalem, bir silgi ve bir defter.

Numaralanmış bu cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır veya iki nokta getirilmesi gereken yere başka bir işaret konulmuştur?

Show answer & explanation

Answer: Başarının formülü çok nettir; sabırla ve azimle çalışmak.

Answer

Başarının formülü çok nettir; sabırla ve azimle çalışmak.
Doğru cevap olan cümlede, kendisinden sonra bir açıklama yapılacağı belirtilmesine rağmen noktalı virgül (;) kullanılmıştır. TDK kurallarına göre, açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonunda iki nokta (:) kullanılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin yapısını ve noktalama ihtiyacını inceleyin.
Üçüncü cümlede 'şudur', 'nettir' gibi bir açıklama ifadesi olduğu görülür.
Türkçede kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.
2
Kullanılan işareti kontrol edin.
Cümlede iki nokta yerine noktalı virgül (;) kullanılmıştır.
Noktalı virgül açıklama yapmak için değil, öğeleri arasında virgül bulunan takımları ayırmak veya sıralı cümleleri bağlamak için kullanılır.
3
Diğer cümlelerdeki büyük/küçük harf kullanımını TDK kurallarına göre denetleyin.
Diğer tüm seçenekler kurallara uygundur.
Tam cümleler büyük harfle, örnek listeleri (özel isim değilse) küçük harfle başlar.

Key Concept

İki Nokta ve Noktalı Virgül Ayrımı

Hints

1
Cümlede bir açıklama mı yapılıyor yoksa öğeler mi gruplandırılıyor buna dikkat edin.
2
İki nokta ile noktalı virgülün görevleri farklıdır; açıklamalardan önce hangisi gelir?
3
Üçüncü cümlede 'nettir' ifadesinden sonra gelen noktalama işaretini kontrol edin.

Practice More

İki noktadan sonra büyük ve küçük harfle başlama kurallarını pekiştirmek için farklı örnekler inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Cümledeki işareti çıkarıp yerine 'çünkü' veya 'yani' getirmeyi deneyin. Eğer bu kelimeler anlamlı oluyorsa oraya iki nokta gelmelidir.
Estimated Time:45s
Question 87Question →

Türk Dil Kurumu'nun (TDK) güncel yazım kılavuzuna göre iki nokta (:); kendisinden sonra örnek verilecek ya da açıklama yapılacak cümlelerin sonuna konur. Ancak bu işaretten sonra gelen ifadenin büyük harfle mi yoksa küçük harfle mi başlayacağı, ifadenin niteliğine (bağımsız bir cümle veya örnek dizisi olması) bağlıdır.

Bu bilgiler ışığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın kullanımı veya bu işaretten sonra gelen ifadenin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Modern sanatın en büyük kaygısı şuydu; geleneksel formları tamamen reddedip yeni bir estetik dil inşa etmek.

Answer

Modern sanatın en büyük kaygısı ile başlayan seçenekte, açıklama yapılmadan önce noktalı virgül (;) kullanılması yanlıştır; burada iki nokta (:) kullanılmalıdır.
Yanlış olan seçenekte (Modern sanatın...), 'en büyük kaygısı şuydu' ifadesinden sonra gelen 'geleneksel formları...' kısmı bir açıklamadır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisinden sonra açıklama yapılacak cümlelerin sonuna noktalı virgül (;) değil, iki nokta (:) getirilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin yapısını ve iki noktanın işlevini analiz et.
Dört seçenekte iki noktadan sonra gelen ifadelerin niteliği (cümle, özel isim, cins isim listesi) incelendi; bir seçenekte ise farklı bir noktalama işareti kullanıldığı görüldü.
İki noktanın kullanımı, sonrasındaki ifadenin türüne göre yazım kurallarını da etkiler.
2
Kendisinden sonra açıklama yapılacak ifadelerdeki noktalama kuralını uygula.
TDK kurallarına göre açıklama yapılacaksa 'iki nokta' kullanılır, 'noktalı virgül' kullanılmaz.
Noktalı virgülün temel işlevleri sıralı cümleleri ayırmak veya gruplar arası geçiş sağlamaktır, açıklama yapmak değildir.
3
Seçeneklerdeki büyük/küçük harf kullanımlarını denetle.
Örnek listesi (B), özel isim (A) ve cümle olmayan açıklamalar (C) küçük harf veya özel isim kuralına göre büyük harfle başlamış; tam cümleler (E) ise büyük harfle başlamıştır. Bunlar kurallara uygundur.
TDK: 'İki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ise büyük harfle; örnekler sıralanıyorsa ve bunlar özel isim değilse küçük harfle başlar.'

Key Concept

İki noktanın açıklama ve örnek verme işlevleri ile sonrasındaki büyük-küçük harf kullanımı kuralları.

Hints

1
İki noktadan sonra gelen ifadenin tam bir cümle olup olmadığına ve özel isim içerip içermediğine dikkat edin.
2
Noktalı virgül (;) ve iki noktanın (:) görevleri birbirine çok yakındır ancak açıklama gerektiren durumlarda sadece biri kullanılır.
3
Eğer ifade 'şu', 'şudur' gibi sözcüklerle bir açıklamaya hazırlık yapıyorsa mutlaka iki nokta kullanılmalı, açıklama bir örnek listesi ise küçük harfle başlanmalıdır.

Practice More

Noktalı virgülün cümle içindeki virgüllerle ayrılmış tür veya grupları ayırma görevini pekiştirmek için sıralı cümle yapılarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 88Question →

Kamu kurumlarında hazırlanan stratejik raporlarda ve resmî yazışmalarda noktalama işaretlerinin doğru kullanımı, metnin ciddiyeti ve anlaşılırlığı açısından büyük önem taşır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (::) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Proje ekibinde yer alan uzmanlık alanları şunlardır; yazılım mimarı, veri analisti ve arayüz tasarımcısı.

Answer

Uzmanlık alanlarının sıralandığı cümlede, örnekleme öncesinde noktalı virgül (;;) kullanılması yanlıştır; bu pozisyonda iki nokta (::) bulunmalıdır.
Hatalı olan cümlede 'şunlardır' ifadesiyle bir örnekleme başlatılacağı belirtilmiştir. Türk Dil Kurumu'nun (TDK) güncel noktalama kurallarına göre, kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak ifadelerin sonunda iki nokta (::) kullanılır. Bu seçenekte ise hatalı biçimde noktalı virgül (;;) tercih edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki noktalama işaretlerinin hangi amaçla kullanıldığını belirleyin.
Cümlelerin bir kısmında örnekleme, bir kısmında ise açıklama veya alıntı yapıldığı görülür.
Noktalama işaretinin işlevi, doğru işaretin seçilmesi için temel kriterdir.
2
Örnekleme veya açıklama yapılacak bölümlerden önceki işaretleri kontrol edin.
'Uzmanlık alanları şunlardır' ifadesinden sonra noktalı virgül (;;) kullanıldığı tespit edilir.
TDK kurallarına göre kendisiyle ilgili örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlenin sonuna iki nokta (::) konur.
3
Yanlış kullanılan işareti doğru olanla değiştirerek kuralı doğrulayın.
Noktalı virgül yerine iki nokta getirildiğinde cümlenin TDK kurallarına uygun hale geldiği görülür.
Örnekleme öncesi noktalı virgül kullanımı yaygın bir hatadır ve bu soruda çeldirici olarak kullanılmıştır.

Key Concept

İki Noktanın Temel İşlevleri

Hints

1
Cümlede 'şunlardır', 'şöyledir' gibi bir döküm veya açıklama sinyali verildiğinde kullanılan işarete dikkat edin.
2
Noktalı virgül (;;) genellikle cümlenin içinde virgülle ayrılmış grupları birbirinden ayırmak için kullanılır, bir listeyi başlatmak için değil.
3
TDK'ye göre örnekleme yapılacaksa, o örneklerden hemen önce mutlaka iki nokta (::) gelmelidir.

Practice More

İki noktadan sonra gelen ifadenin ne zaman büyük, ne zaman küçük harfle başlayacağına dair kuralları tekrar etmek, bu konudaki karmaşık soruları çözmenize yardımcı olacaktır.

Alternative Method

Cümlede 'şunlardır' gibi bir ifadeyle örneklemeye geçileceği belirtildiğinde, o noktadan sonra 'noktalı virgül' gelmesinin Türkçede yeri olmadığını hatırlamak, bu tarz soruları saniyeler içinde çözmenizi sağlar.
Estimated Time:50s
Question 89Question →

Bir kamu kurumu tarafından yayımlanan resmî ilan metninde, başvuru için gerekli evraklar sıralanırken iki nokta (:) işaretinin kullanılması planlanmaktadır. Buna göre, aşağıdaki kullanımlardan hangisi imla ve noktalama kuralları açısından doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Başvuru için şu belgeler gereklidir: diploma, nüfus cüzdanı ve sertifika.

Answer

Başvuru için şu belgeler gereklidir: diploma, nüfus cüzdanı ve sertifika.
Doğru olan ifadede, 'gereklidir' sözcüğünden sonra belgeler örneklendirildiği için iki nokta kullanılmış ve bu örnekler birer cümle niteliği taşımadığı için küçük harfle başlatılmıştır. Bu, Türkçedeki standart imla kurallarına tam uyum sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Cümle yapısını inceleyin.
Cümlede bir sıralama veya açıklama yapılacağı (belgeler gereklidir) belirtilmiştir.
İki noktanın en temel işlevi, kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna konmasıdır.
2
Noktalama işaretini kontrol edin.
Sıralama öncesinde iki nokta (:) kullanılmalıdır.
Noktalı virgül veya virgül bu görevde kullanılamaz.
3
İki noktadan sonraki ilk harfin yazımını kontrol edin.
Örnekler sıralanıyorsa ve bu örnekler özel isim değilse küçük harfle başlanır; açıklama bir cümle niteliğindeyse büyük harfle başlanır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre örneklerin sıralandığı durumlarda küçük harf kullanımı esastır.

Key Concept

İki Noktanın Temel İşlevleri ve Yazım Kuralları

Hints

1
Cümleden sonra bir liste mi geliyor yoksa bağımsız bir açıklama mı, buna dikkat edin.
2
Noktalı virgülün açıklama yapma gibi bir görevi olmadığını hatırlayın.
3
İki noktadan sonra gelen kelimelerin büyük mü yoksa küçük mü başlayacağına karar verirken, o kısmın tam bir cümle olup olmadığına bakın.

Practice More

İki noktanın doğrudan konuşma metinlerinde (diyaloglar) nasıl kullanıldığını ve edebi metinlerdeki örneklerini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Eğer iki noktadan sonra gelen kısmı cümleden çıkardığınızda anlam bozuluyorsa ve o kısım bir liste niteliğindeyse, mutlaka iki nokta kullanmalı ve küçük harfle devam etmelisiniz.
Estimated Time:45s
Question 90Question →

İki nokta (:); kendisinden sonra açıklama yapılacak, örnek verilecek veya doğrudan alıntı yapılacak cümlelerin sonunda kullanılır. Eğer iki noktadan sonra gelen ifade bağımsız bir cümle niteliğindeyse büyük harfle, sadece örnekler sıralanıyorsa (özel isim değilse) küçük harfle başlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı ve sonrasındaki yazım kuralı doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kütüphanedeki görevli, aradığım kitabı bulamayınca şöyle dedi: "Maalesef o eser şu an ödünç verilmiş durumda."

Answer

Doğru kullanımın olduğu cümle, kütüphane görevlisinin sözünün doğrudan alıntılandığı ve hem noktalama işaretinin hem de büyük harf kuralının doğru uygulandığı seçenektir.
Doğru kullanımın olduğu seçenekte, bir başkasının sözü aktarılmadan önce (alıntı) iki nokta kullanılmış ve alıntı yapılan ifade bağımsız bir cümle olduğu için büyük harfle başlatılmıştır. Bu, Türk Dil Kurumu'nun hem noktalama hem de yazım kurallarına tam uyum sağlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki noktalama işaretinin işlevini belirle.
Cümlelerde açıklama, örnekleme veya alıntı yapılmak istendiği görülmektedir.
İki noktanın temel görevleri bu üç duruma dayanır.
2
Kullanılan işaretin doğruluğunu kontrol et.
Bahçe çiçekleri ve masa eşyalarıyla ilgili cümlelerde noktalı virgül (;) kullanılarak hata yapılmıştır.
Örnekleme öncesinde noktalı virgül değil, iki nokta (:) kullanılmalıdır.
3
İki noktadan sonraki harf boyutunu kontrol et.
Tavsiye cümlesinde tam cümle olduğu halde küçük harf kullanılmış, manav örneğinde ise sadece örnek sıralandığı halde büyük harf kullanılmıştır.
TDK kurallarına göre iki noktadan sonraki tam cümleler büyük, özel isim olmayan örnek listeleri küçük harfle başlar.
4
Doğru seçeneği onayla.
Görevlinin sözünün alıntılandığı cümlede hem iki nokta doğru kullanılmış hem de alıntı tam cümle olduğu için büyük harfle başlamıştır.
Tüm yazım ve noktalama kuralları bu seçenekte eksiksiz uygulanmıştır.

Key Concept

İki Nokta ve Büyük Harf Kullanım İlişkisi

Hints

1
Cümlelerin hangisinde açıklama veya örnekleme yapılmadan önce hangi noktalama işaretinin kullanıldığına dikkat edin.
2
İki noktadan sonra gelen ifadenin tam bir cümle olup olmadığını kontrol edin; bu, büyük veya küçük harf seçimini belirler.
3
Alıntı cümleleri, kendisinden önceki açıklayıcı ifadeden sonra mutlaka iki nokta gerektirir ve alıntı tırnak içindeyse büyük harfle başlar.

Practice More

İki noktadan sonra sadece örneklerin sıralandığı ancak bu örneklerin özel isim olduğu (örneğin şehir adları) durumları inceleyerek yazım kurallarını pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 91Question →

Türkçede iki nokta (:); kendisinden sonra açıklama yapılacak, örnek verilecek veya alıntı yapılacak cümlelerin sonunda kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bu projenin temel hedefleri şunlardır; eğitimde kaliteyi artırmak, teknolojik altyapıyı güçlendirmek ve fırsat eşitliği sağlamak.

Answer

İki noktanın yanlış kullanıldığı cümle, 'Bu projenin temel hedefleri şunlardır;' şeklinde başlayan ifadedir; çünkü burada açıklama/listeleme öncesinde noktalı virgül değil, iki nokta kullanılmalıdır.
Doğru cevap olan seçenekte 'şunlardır' ifadesinden sonra noktalı virgül (;) kullanılmıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konulmalıdır. Noktalı virgülün böyle bir görevi bulunmadığı için bu kullanım hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin yapısını ve noktalama işaretlerinin işlevini analiz edin.
Tüm cümlelerin bir açıklama veya örnekleme amacı taşıdığı görülmektedir.
İki noktanın temel görevi kendisinden sonraki kısmın bir açıklama, örnek veya alıntı olduğunu göstermektir.
2
TDK'nin iki nokta ve noktalı virgül ayrımı kuralını uygulayın.
Açıklama yapılacak yerlerde iki nokta (:) kullanılırken; noktalı virgül (;) sadece sıralı cümleleri veya tür/takım gruplarını ayırmak için kullanılır.
Noktalı virgülün açıklama yapma gibi bir görevi yoktur.
3
Seçeneklerdeki büyük/küçük harf kurallarını kontrol edin.
Cümle niteliğindeki açıklamaların büyük harfle, sadece örnek sıralanan listelerin küçük harfle başladığını teyit edin.
Yazım kuralları ile noktalama kuralları birbirini tamamlar.

Key Concept

İki Nokta ve Noktalı Virgülün İşlevsel Ayrımı

Hints

1
Cümlede 'şunlardır', 'şöyledir', 'şudur' gibi ifadelerden sonra genellikle bir açıklama veya liste gelir.
2
Açıklama yapmadan hemen önce hangi noktalama işaretinin gelmesi gerektiğini düşünün: ':' mi yoksa ';' mi?
3
Noktalı virgül (;) asla kendinden sonra gelecek bir açıklamayı veya listeyi başlatmak için kullanılmaz.

Practice More

İki noktadan sonra gelen ifadelerin ne zaman büyük, ne zaman küçük harfle başladığını pekiştirmek için TDK'nin güncel örneklerini inceleyin.

Alternative Method

Cümleyi okurken 'şunlardır' dedikten sonra duraksayıp bir liste veriyorsanız, oraya mutlaka iki nokta gelmelidir. Eğer iki nokta yerine noktalı virgül görüyorsanız, bu her zaman bir hatadır.
Estimated Time:45s
Question 92Question →

Türkçede iki noktanın (:) kullanım işlevleri ve bu işaretten sonra gelen ifadelerin yazımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım veya noktalama yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kurumun yeni stratejik planında şu üç temel hedef belirlendi: Dijitalleşme, müşteri memnuniyeti ve sürdürülebilirlik.

Answer

Kurumun yeni stratejik planında hedeflerin sıralandığı cümlede, iki noktadan sonra gelen ifadeler cümle niteliği taşımadığı için büyük harfle başlaması kural ihlalidir.
Kurumun hedeflerinin sıralandığı seçenekte, iki noktadan sonra gelen 'Dijitalleşme, müşteri memnuniyeti ve sürdürülebilirlik' ifadeleri tam bir cümle teşkil etmemektedir. TDK'nin 'İki noktadan sonra gelen örnekler cümle niteliğinde değilse büyük harfle başlamaz' kuralı gereği, ifadenin 'dijitalleşme' şeklinde küçük harfle başlaması gerekirdi.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki iki noktanın (:) işlevini belirleyin.
İki noktanın kendisinden sonra örnekler sıralamak amacıyla kullanıldığı tespit edildi.
Kullanım amacının belirlenmesi, sonrasındaki ifadenin büyük mü yoksa küçük harfle mi başlayacağına karar vermek için şarttır.
2
İki noktadan sonra gelen ifadenin yapısal özelliğini inceleyin.
Sıralanan 'Dijitalleşme, müşteri memnuniyeti ve sürdürülebilirlik' ifadelerinin bağımsız birer cümle olmadığı, kelime grubu (örnekleme) niteliğinde olduğu görüldü.
TDK kurallarına göre iki noktadan sonra gelen açıklama cümle niteliğinde değilse küçük harfle başlar.
3
Yazım kuralını uygulayarak yanlışlığı teyit edin.
Sıralanan örnekler özel isim de olmadığından, 'Dijitalleşme' sözcüğünün büyük harfle başlatılması yazım yanlışıdır.
Örnekleme yapılan durumlarda (özel isimler hariç) küçük harfle başlama kuralı esastır.

Key Concept

İki Noktadan Sonra Büyük/Küçük Harf Kullanımı

Hints

1
İki noktadan sonra gelen ifadenin tam bir cümle olup olmadığına veya özel isim içerip içermediğine dikkat edin.
2
TDK'ye göre, iki noktadan sonra gelen örnekler eğer cümle niteliği taşımıyorsa küçük harfle başlamalıdır.
3
Kurumsal hedeflerin (dijitalleşme vb.) sıralandığı seçenekte, kelimeler cümle kurmadığı için büyük harf kullanımı hatadır.

Practice More

İki noktadan sonraki büyük/küçük harf kuralını pekiştirmek için noktalı virgülün görevleriyle karşılaştırmalı sorular çözebilirsiniz.

Alternative Method

Cümleyi okurken 'şudur/şunlardır' gibi ifadelerden sonra gelen kısmın bir yüklemi olup olmadığını kontrol edin. Yüklem varsa ve yargı tamamlanmışsa cümle kabul edilir ve büyük harfle başlar; sadece kavramlar sıralanıyorsa küçük harf kullanılır.
Estimated Time:1m 15s
Question 93Question →

Türkçede iki nokta (:); kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna konur. İki noktadan sonra gelen ifade tam bir cümle niteliğindeyse büyük harfle, sadece örnekler sıralanıyorsa küçük harfle başlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı ve bu işaretten sonraki büyük/küçük harf düzeni doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Koleksiyonunda pek çok eser mevcuttu: yağlı boya tablolar, heykeller ve el yazmaları.

Answer

İki noktanın örnek sıralama işleviyle kullanıldığı ve örneklerin küçük harfle başladığı seçenek doğrudur.
Doğru olan ifadede iki nokta, koleksiyondaki eserleri örneklendirmek amacıyla kullanılmıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, iki noktadan sonra gelen kısım bir cümle niteliğinde değilse ve özel isim içermiyorsa küçük harfle başlar. 'yağlı boya tablolar' ifadesi bu kurala tam olarak uymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki noktalama işaretinin işlevini belirleyin.
Doğru seçenekte iki nokta, 'pek çok eser' ifadesini örneklendirmek için kullanılmıştır.
İki noktanın temel görevlerinden biri örnekleme yapmaktır.
2
İki noktadan sonraki kısmın cümle niteliği taşıyıp taşımadığını kontrol edin.
Sıralanan 'yağlı boya tablolar, heykeller ve el yazmaları' bir cümle değildir.
Yazım kuralına göre, cümle olmayan örnek listeleri küçük harfle başlar.
3
Hatalı kullanımları eleyin.
Diğer seçeneklerde ya noktalama işareti yanlıştır ya da büyük/küçük harf kuralı ihlal edilmiştir.
KPSS'de iki nokta soruları genellikle noktalı virgül tuzağı veya büyük harf kuralı üzerinden sorulur.

Key Concept

İki Nokta ve Büyük Harf İlişkisi

Hints

1
İki noktadan sonra gelen ifadenin bir yargı (yüklem) bildirip bildirmediğine bakın.
2
Noktalı virgül ile iki noktanın görevlerini karıştırmayın; açıklama için sadece iki nokta kullanılır.
3
Eğer iki noktadan sonra gelen kısım bir cümle değilse, sadece kelime grupları sıralanıyorsa küçük harfle başlaması gerektiğini hatırlayın.

Practice More

Noktalı virgülün (;) özneden sonra kullanıldığı veya tür/takım ayırdığı cümleleri inceleyerek aradaki farkı pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 94Question →

İki nokta (:); kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonunda kullanılır. Eğer iki noktadan sonra gelen ifade tam bir cümle niteliği taşıyorsa büyük harfle, sadece örnekler sıralanıyorsa küçük harfle başlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kütüphanede her türlü kaynak vardı; haritalar, yazmalar ve dergiler.

Answer

Kütüphane kaynaklarının örneklendiği cümlede, örneklerden önce noktalı virgül (;) değil, iki nokta (:) kullanılmalıdır.
Kütüphane kaynaklarının sıralandığı cümlede, 'kaynak vardı' ifadesinden sonra örnekleme yapılacağı için noktalı virgül (;) yerine iki nokta (:) kullanılmalıdır. Bu cümledeki temel hata, yanlış noktalama işaretinin seçilmesidir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin yapısını inceleyin.
'Kütüphanede her türlü kaynak vardı' ifadesinden sonra bu kaynaklara örnek verileceği anlaşılmaktadır.
Noktalama işaretinin işlevini belirlemek için cümlenin ne amaçla devam ettiğini anlamak gerekir.
2
Örnekleme ve açıklama kuralını hatırlayın.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.
Noktalı virgülün böyle bir görevi yoktur; o daha çok sıralı cümleleri veya grupları ayırmak için kullanılır.
3
Yazım kuralını kontrol edin.
İki noktadan sonra gelen 'haritalar' kelimesi küçük harfle başlamıştır. Bu doğrudur çünkü bir cümle değil, örnek listesi başlamıştır.
İki noktadan sonra tam bir cümle gelmiyorsa küçük harfle başlanır.

Key Concept

İki Noktanın (:) Açıklama ve Örnekleme İşlevi

Hints

1
Cümledeki 'kaynak vardı' ifadesi bir liste geleceğine işaret ediyor. Liste başlatan işareti hatırlayın.
2
Noktalı virgül (;) genellikle virgülle ayrılmış grupları birbirinden ayırmak için kullanılır, bir açıklamayı başlatmak için değil.
3
Örneklerden önce her zaman iki nokta (:) gelmelidir. Cümlede bunun yerine noktalı virgül kullanılmış.

Practice More

İki noktadan sonra gelen ifadenin ne zaman büyük, ne zaman küçük harfle başladığını pekiştirmek için farklı örnekler çözebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 95Question →

Türkçede iki noktanın (:) kullanım işlevleri ve bu işaretten sonra gelen ifadelerin büyük veya küçük harfle başlamasıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım veya noktalama yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Eski kutunun içinden sadece şu nesneler çıktı: Paslı bir anahtar, yırtık bir fotoğraf ve gümüş bir yüzük.

Answer

Eski kutunun içinden çıkan nesnelerin sıralandığı seçenekte, iki noktadan sonra gelen ifade cümle niteliği taşımadığı halde büyük harfle başlatılarak yazım yanlışı yapılmıştır.
İki noktadan sonra gelen ifadeler eğer tam bir cümle teşkil etmiyorsa, sadece bir liste veya örnekleme şeklindeyse küçük harfle başlar. Kutudan çıkan nesnelerin sıralandığı seçenekte "Paslı" kelimesiyle başlayan ifade bir cümle olmadığı için küçük harfle yazılmalıydı.

Step-by-Step Solution

1
İki noktanın kullanım amacını tespit et.
İki nokta, kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonunda kullanılır.
Noktalama işaretinin işlevini belirlemek, yazım kurallarını doğru uygulamak için temeldir.
2
İki noktadan sonra gelen ifadenin yapısını incele.
Hatalı seçenekteki ifade ("paslı bir anahtar...") bir cümle değil, bir kelime grubudur (örnekler dizisidir).
Büyük veya küçük harf kullanımı, ifadenin cümle niteliği taşıyıp taşımadığına bağlıdır.
3
Yazım kuralını uygula.
TDK kurallarına göre, iki noktadan sonra gelen örnekler cümle niteliği taşımıyorsa küçük harfle başlamalıdır.
Dil bilgisi kuralları gereği "Paslı" kelimesi küçük "p" ile yazılmalıdır.

Key Concept

İki Noktadan Sonra Büyük/Küçük Harf Kullanımı

Hints

1
İki noktadan sonra gelen ifadenin tam bir cümle olup olmadığına bakın.
2
Eğer ifade sadece örnekleri sıralıyorsa küçük harfle başlamalıdır.
3
Cümle niteliği taşımayan listelerde büyük harf kullanımı en yaygın yazım yanlışlarından biridir.

Practice More

Noktalı virgül ile iki noktanın görev farklarını test eden soruları çözerek bilginizi pekiştirin.

Alternative Method

Cümleyi 'dir/dır' ek fiiliyle bitirip bitiremediğinizi kontrol edin. Eğer bitirebiliyorsanız ve bu anlamlı bir cümle yapısı kuruyorsa bazen büyük harf tercih edilebilir; ancak basit bir nesne listesi her zaman küçük harfle başlar.
Estimated Time:1m 30s
Question 96Question →

Noktalama işaretleri, metnin anlam hiyerarşisini belirleyen ve okuyucunun metni doğru yorumlamasını sağlayan en önemli yapı taşlarıdır. İki nokta (:)(:) işareti de kendisinden sonra yapılacak açıklama veya sıralanacak örnekler için kullanılır; ancak bu işaretten sonraki bölümün büyük harfle mi yoksa küçük harfle mi başlayacağı, ifadenin yapısal özelliğine göre değişmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:)(:) kullanımı ve sonrasındaki yazımla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Tanzimat Dönemi sanatçıları şu temel düşünce etrafında toplanmışlardır: Edebiyat, halkı eğitmek için bir araç olarak kullanılmalıdır.

Answer

Tanzimat Dönemi sanatçıları ile başlayan ve iki noktadan sonra büyük harfle devam eden cümle doğru kullanılmıştır.
Tanzimat Dönemi sanatçılarını konu alan cümlede iki noktadan sonra gelen ifade, kendi içinde bir özne ve yükleme sahip bağımsız bir cümledir. Türk Dil Kurumu'nun güncel kurallarına göre, iki noktadan sonra gelen açıklama tam bir cümle niteliği taşıyorsa büyük harfle başlatılmalıdır. Bu kullanım kurala tam olarak uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki iki noktanın (:)(:) işlevini kontrol etme
Tüm seçeneklerde iki nokta, kendisinden sonraki açıklamayı veya örneklemeyi başlatmak için kullanılmıştır.
İki noktanın temel işlevi, kendisinden önceki yargıyı açıklamak veya örneklemektir.
2
İki noktadan sonra gelen bölümün cümle niteliği taşıyıp taşımadığını belirleme
Doğru cevap olan seçenekte 'Edebiyat, halkı eğitmek için bir araç olarak kullanılmalıdır.' ifadesi yüklemi olan tam bir cümledir.
TDK kurallarına göre iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ise büyük harfle başlar.
3
Örnekleme niteliğindeki listelerin yazımını kontrol etme
Diğer seçeneklerdeki listeler (maki, ansiklopediler, yerel kalkınma) cümle niteliği taşımadığı için küçük harfle başlamalıdır.
İki noktadan sonra gelen örnekler bir cümle kurmuyorsa ve özel isim değilse küçük harfle başlatılır.

Key Concept

İki Noktadan Sonra Büyük Harf Kullanımı

Hints

1
İki noktadan sonra gelen bölümün bir yüklemi olup olmadığına (cümle olup olmadığına) dikkat et.
2
Eğer iki noktadan sonra gelen kısım sadece örnekleri sıralıyorsa (maki, kalem gibi), küçük harf kullanılır.
3
Alıntılar veya açıklama bildiren tam cümleler iki noktadan sonra her zaman büyük harfle başlar; ancak noktalı virgül (;)(;) bu iş için asla kullanılmaz.

Practice More

İki noktadan sonraki büyük/küçük harf ayrımını pekiştirmek için TDK Yazım Kılavuzu'ndaki 'Noktalama İşaretleri' bölümünü inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 97Question →

Noktalama kuralları çerçevesinde iki nokta (:); kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonunda kullanılır. Eğer iki noktadan sonra gelen bölüm bağımsız bir cümle niteliği taşıyorsa büyük harfle, sadece örneklerden oluşuyorsa küçük harfle başlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı veya iki noktadan sonraki yazımla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Onun hayattaki tek gayesi bellidir; vatanına ve milletine faydalı bir birey olmak.

Answer

Hayattaki tek gayesini açıklayan ifadeden önce noktalı virgül yerine iki nokta kullanılması gereken seçenek hatalıdır.
Hatalı olan seçenekte, bir açıklama yapılacağı belirtilmesine rağmen iki nokta yerine noktalı virgül kullanılmıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta konması zorunludur.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki noktalama işaretinin görevini belirle.
Hatalı seçenekte 'bellidir' ifadesinden sonra bir açıklama gelmektedir.
Türkçede kendisinden sonra açıklama yapılacak cümlelerin sonunda iki nokta kullanılır.
2
Yazım kuralını (büyük/küçük harf) kontrol et.
Diğer seçeneklerdeki büyük ve küçük harf kullanımları (cümle niteliği, özel isim ve cins isim ayrımı) incelendi.
İki noktadan sonra cümle gelirse büyük, cins isimden oluşan örnekler gelirse küçük harfle başlanır.

Key Concept

İki Noktanın Kullanımı ve Noktalı Virgül Ayrımı

Hints

1
İki noktadan sonra gelen ifadenin tam bir cümle olup olmadığına dikkat edin.
2
Açıklama veya örnek sıralama durumlarında hangi noktalama işaretinin ( : mi ; mi ) kullanılması gerektiğini hatırlayın.
3
Özellikle noktalı virgülün açıklama görevinin olmadığını, bu görevin iki noktaya ait olduğunu unutmayın.

Practice More

Noktalı virgülün (;) kullanıldığı 'öğeleri arasında virgül bulunan takımları ayırma' görevini pekiştirmek için sıralı cümle sorularına göz atabilirsiniz.

Alternative Method

Eğer iki noktadan sonra gelen bölümün yüklemi varsa (cümle ise) büyük harfle, sadece virgülle ayrılmış kelime grupları (örnekler) ise küçük harfle başlaması gerektiğini kontrol ederek eleme yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 98Question →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde noktalama işaretlerinin işlevlerine uygun kullanılması, ifadenin netliği ve kurumsal ciddiyet açısından büyük önem taşır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yönetim kurulunun son toplantısında alınan karar şudur; Personelin sosyal hakları konusunda yeni bir çalışma başlatılacaktır.

Answer

Yönetim kurulunun kararını açıklayan cümlede kullanılan noktalı virgül hatalıdır; açıklama veya örnekleme yapılacak yerlerde iki nokta kullanılmalıdır.
Doğru cevap, yönetim kurulu kararının açıklandığı seçenektir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre kendisiyle ilgili açıklama verilecek cümlenin sonuna iki nokta konur. Ancak bu cümlede açıklama öncesinde noktalı virgül kullanılarak bir noktalama hatası yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin bağlamını analiz et.
"Yönetim kurulunun son toplantısında alınan karar şudur" ifadesinden sonra bu kararın ne olduğu açıklanmaktadır.
Türkçede kendisinden sonra açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.
2
Kullanılan noktalama işaretini kontrol et.
İfadenin sonunda noktalı virgül (;) kullanıldığı görülmektedir.
Noktalı virgülün açıklama yapma görevi yoktur; genellikle sıralı cümleleri veya grupları ayırmak için kullanılır.
3
İki noktadan sonraki yazım kuralını hatırla.
İki noktadan sonra gelen ifade tam bir cümle niteliğindeyse büyük harfle başlanır.
C seçeneğindeki ifade bir cümle olduğu için büyük harf kullanımı (Personel...) doğrudur ancak işaret yanlıştır.

Key Concept

İki Noktanın Açıklama ve Örnekleme İşlevi

Hints

1
Cümlede bir açıklama mı yapılıyor yoksa öğeler mi sıralanıyor? Buna odaklanarak işaretin görevini düşünün.
2
Noktalı virgül (;) asla açıklama yapmak veya örnek vermek için kullanılmaz. Bu görev her zaman iki noktaya (:) aittir.
3
C seçeneğindeki 'şudur' kelimesinden sonra gelen noktalama işaretine dikkat edin. Bir karar açıklanırken hangi işaret kullanılmalıydı?

Practice More

Noktalı virgülün, virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için kullanıldığı örnekleri inceleyerek aradaki farkı pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Punctuation Substitution: Eğer bir ifadenin yerine 'yani' veya 'şunlar gibi' diyebiliyorsanız, oraya noktalı virgül değil iki nokta gelmelidir.
Estimated Time:45s
Question 99Question →

Türkçede iki nokta (:); kendisiyle ilgili örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonunda kullanılır. İki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle niteliğindeyse büyük harfle, sadece örnekler sıralanıyorsa küçük harfle başlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Sınav başvurusu için gerekli belgeleri sıralayalım: Nüfus cüzdanı, öğrenim belgesi ve iki adet vesikalık fotoğraf.

Answer

Sınav başvurusu için gerekli belgeleri sıralayan ifadede 'nüfus' sözcüğünün büyük harfle başlatılması yanlıştır; çünkü bu bölüm bağımsız bir cümle değil, bir örnek listesidir.
İlgili seçenekte iki noktadan sonra getirilen 'Nüfus cüzdanı, öğrenim belgesi ve iki adet fotoğraf' ifadesi bağımsız bir cümle niteliği taşımayan bir örnek listesidir. Yazım kurallarına göre, iki noktadan sonra gelen kısım tam bir cümle değil de sadece örneklerden oluşuyorsa, bu örnekler özel isim değilse küçük harfle başlatılmalıdır. 'Nüfus' sözcüğü özel isim olmadığından ve burada cümle kurulmadığından küçük harfle yazılmalıydı.

Step-by-Step Solution

1
İki noktadan sonra gelen bölümün yapısını inceleyin.
Hatalı seçenekte iki noktadan sonra 'Nüfus cüzdanı, öğrenim belgesi...' şeklinde bir listeleme yapılmıştır.
Yazım kuralını belirlemek için ifadenin cümle mi yoksa örnek listesi mi olduğunu anlamak gerekir.
2
Büyük/küçük harf kuralını uygulayın.
İfade tam bir cümle olmadığı için küçük harfle (nüfus) başlamalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre iki noktadan sonra gelen örnekler, özel isim değilse küçük harfle başlar.

Key Concept

İki noktadan sonra gelen açıklamaların ve örneklerin büyük/küçük harf düzeni.

Hints

1
İki noktadan sonra gelen kısmın bir cümle mi yoksa bir kelime listesi mi olduğuna dikkat edin.
2
Eğer iki noktadan sonra gelen kısım tam bir cümle değilse, özel isim olmadığı müddetçe küçük harfle başlamalıdır.
3
'Sınav başvurusu' ile başlayan cümlede sıralanan belgeler birer örnektir, dolayısıyla listenin başındaki kelime büyük yazılamaz.

Practice More

İki noktadan sonra gelen özel isimlerin (örneğin şehir isimleri) her zaman büyük harfle başladığını unutmayın; kural sadece cins isimlerle başlayan örnek listeleri için geçerlidir.

Alternative Method

Cümleyi şu şekilde kontrol edebilirsiniz: İki noktadan sonraki kısmı tek başına okuduğunuzda bir yargı bildirmiyorsa (yüklemi yoksa ve eksiltili cümle de değilse) küçük harfle başlamalıdır.
Estimated Time:1m 0s
Question 100Question →

Yazılı anlatımda iki noktanın (:) temel işlevi, kendisinden sonra yapılacak bir açıklama veya verilecek örnekler için metinde bir hazırlık zemini oluşturmaktır. Bu işaretten sonra gelecek olan ifadenin büyük veya küçük harfle başlaması ise o ifadenin yapısal özelliğine, yani bağımsız bir cümle olup olmamasına bağlıdır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Enstitü bünyesinde açılan mesleki eğitim kursları şu başlıklar altında toplanmıştır: İleri düzey İngilizce, temel bilgisayar programcılığı ve diksiyon teknikleri.

Answer

İleri düzey İngilizce, temel bilgisayar programcılığı ve diksiyon teknikleri şeklinde sıralanan seçenek, örnekler cümle niteliği taşımadığı için küçük harfle başlamalıydı.
Doğru cevap olan seçenekte, iki noktadan sonra gelen 'İleri düzey İngilizce, temel bilgisayar programcılığı ve diksiyon teknikleri' ifadesi bir cümle niteliği taşımamaktadır. Türk Dil Kurumu'nun 'İki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ise büyük harfle, cümle niteliğinde olmayan örnekler sıralanıyorsa küçük harfle başlar.' kuralı gereğince 'İleri' sözcüğünün küçük harfle (ileri) başlaması gerekirdi.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki iki noktanın kullanım amacını belirle.
Tüm seçeneklerde iki nokta açıklama yapmak veya örnek sıralamak amacıyla kullanılmıştır.
İki noktanın işlevini belirlemek, sonrasındaki yazım kuralını (büyük/küçük harf) uygulamak için gereklidir.
2
İki noktadan sonra gelen ifadelerin yapısal özelliğini incele.
Hatalı seçenekte sıralanan 'İleri düzey İngilizce, temel bilgisayar...' ifadesi bir yüklemi olmayan, bağımsız bir cümle niteliği taşımayan bir örnekler dizisidir.
TDK kurallarına göre iki noktadan sonra gelen açıklama cümle niteliğinde değilse küçük harfle başlar.
3
Yazım kurallarını kontrol et.
Hatalı seçenekte 'İleri' sözcüğünün büyük harfle başlaması kural ihlalidir; doğru yazım 'ileri' şeklinde olmalıdır.
Örnekler özel isimle başlamıyorsa veya tam bir cümle değilse küçük harf zorunluluğu vardır.

Key Concept

İki Noktadan Sonra Büyük ve Küçük Harf Kullanımı

Hints

1
İki noktadan sonra gelen kısmın bir cümle mi yoksa sadece bir örnek listesi mi olduğunu kontrol edin.
2
Eğer iki noktadan sonra gelen bölümün yüklemi yoksa ve özel isimle başlamıyorsa küçük harfle başlamalıdır.
3
Kurs başlıklarının sıralandığı seçenekteki 'İleri' kelimesinin neden büyük yazıldığını ve bunun TDK kurallarına uyup uymadığını düşünün.

Practice More

Noktalı virgül (;) ve iki nokta (:) arasındaki farkları test eden sorular çözerek bu karmaşık konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Cümleyi okurken iki noktadan sonra 'yani' veya 'şunlardır' gibi ifadelerin geldiğini ve sonrasının bir liste mi yoksa açıklayıcı bir cümle mi olduğunu anlamaya çalışmak eleme yapmanızı kolaylaştırır.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 5 / 7Next