Anayasa Hukuku ve Türk Anayasa Tarihi

1961 Anayasası, Türk anayasa tarihinde "hukuk devleti" ve "sosyal devlet" ilkelerini ilk kez açıkça benimseyen, temel hak ve özgürlükleri genişleterek yargı denetimini ve kurumlaşmayı güçlendiren bir metin olarak kabul edilmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1961 Anayasası ile Türk hukuk sistemine ilk kez giren kurum veya ilkelerden biri değildir?

1961 Anayasası ile Türk anayasa tarihinde ilk kez benimsenen çift meclisli parlamento yapısında; Millet Meclisi ile Cumhuriyet Senatosu arasındaki yetki paylaşımı, yasama süreci ve uyuşmazlıkların çözüm yollarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Osmanlı Devleti’nin ilk anayasası olan $1876$ Kanun-i Esasi'nin ilk metnindeki (1909 değişiklikleri öncesi) düzenlemeler göz önüne alındığında, yürütme organı içerisinde yer alan Heyet-i Vükela (Vekiller Heyeti) ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

1961 Anayasası, Türkiye Cumhuriyeti'nin temel nitelikleri arasına "hukuk devleti" ilkesini ilk kez eklemiş ve bu ilkeyi güvence altına almak amacıyla çeşitli denetim mekanizmaları ile yeni kurumlar ihdas etmiştir. Özellikle yasama ve yürütme organlarının işlemlerinin yargısal denetimi için güçlü bir yapı oluşturulmuştur.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1961 Anayasası ile getirilen denetim mekanizmalarından veya kurumsal yeniliklerden biri değildir?

1924 Anayasası'nda "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir. Türk milletini ancak Türkiye Büyük Millet Meclisi temsil eder ve millet adına egemenlik hakkını yalnız o kullanır." hükmüyle meclis üstünlüğü ilkesi benimsenmişken; 1961 Anayasası egemenliğin kullanılış biçiminde köklü bir değişikliğe gitmiştir.

Buna göre, 1961 Anayasası'na göre millet, egemenliğini aşağıdakilerden hangisi aracılığıyla kullanır?

$1961$ Anayasası, Türk anayasa tarihinde kuvvetler ayrılığını güçlendiren ve yargı denetimini çeşitlendiren pek çok yenilik getirmiştir. Bu anayasanın getirdiği kurumsal yapı ve temel ilkelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

1982 Anayasası’nın hazırlık süreci, Kurucu Meclis’in yapısı ve bu meclisin işleyiş özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu süreci 1961 Anayasası hazırlık sürecinden ayıran temel farklardan biridir?

Kuvvetlerin yasama organında birleştiği 'meclis hükümeti sistemi'nde, yürütme organı yasama organının içinden çıkar ve onun emirlerini yerine getiren bir heyet niteliği taşır. Bu sistem, yasama organının mutlak üstünlüğüne dayanmaktadır. Buna göre, meclis hükümeti sisteminin işleyişi ve kurumsal yapısı dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Anayasa hukukunda iktidarın 'asli' veya 'tali' olarak nitelendirilmesi, sadece anayasayı yapma veya değiştirme eylemiyle sınırlı olmayıp, iktidarın hukuk düzeni içindeki konumu ve normatif hiyerarşiyle olan ilişkisiyle de doğrudan ilintilidir.

Bu teorik çerçeve esas alındığında, asli kurucu iktidar ile tali kurucu iktidarın hukuki doğası ve yetki sınırları arasındaki ilişkiye dair aşağıdaki tespitlerden hangisi doğrudur?

$1924$ Anayasası'nın kabul ettiği "Meclis Üstünlüğü" ilkesi ve egemenliğin tek temsilcisinin Türkiye Büyük Millet Meclisi olduğu anlayışı dikkate alındığında; yasaların Anayasa'ya uygunluk denetimi ve yasaların yorumlanması hususunda benimsenen temel hukuki yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Anayasa hukuku doktrininde 'demokrasi modelleri' ve 'hükümet sistemleri' arasındaki etkileşim ile 1982 Anayasası’nın güncel hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; egemenliğin kullanımı ve kuvvetler arası ilişkilerin hukuki mahiyeti hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

$20$ Ocak $1921$ tarihinde kabul edilen Teşkilat-ı Esasiye Kanunu ($1921$ Anayasası), Milli Mücadele'nin olağanüstü şartlarında hazırlanmış bir 'ihtilal anayasası' niteliğindedir. Bu anayasanın içeriği, getirdiği hükümet sistemi ve Türk anayasa hukukundaki yeri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

1982 Anayasası’nın geçici hükümleri ve hazırlık sürecinin tamamlanma aşaması dikkate alındığında; halkoylaması sonucunda anayasanın kabul edilmesiyle başlayan süreçte Milli Güvenlik Konseyi üyelerinin üstlendiği yeni hukuki misyon ve bu kurumun aldığı yeni ad aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak belirtilmiştir?

1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, Millî Mücadele’nin olağanüstü şartlarında hazırlanan ve temel amacı devletin yeni yönetim biçimini belirlemek olan kısa ve öz bir metindir. Bu doğrultuda, 1921 Anayasası'nda aşağıdaki devlet erklerinden veya anayasal başlıklardan hangisi hakkında herhangi bir düzenleme yapılmamıştır?

Anayasa hukukunda kurucu iktidar teorisi, yetkinin hukuki bir metne dayalı olup olmamasına göre asli ve tali iktidar ayrımı yapar. Sert ve kazuistik bir anayasa sisteminde, mevcut anayasanın öngördüğü teklif ve karar yeter sayılarına (şekli sınırlara) harfiyen uyulmasına rağmen; anayasanın değiştirilmesi yasaklanmış maddeleri dışında kalan fakat anayasanın temel kimliğini ve üzerine inşa edildiği demokratik hukuk devleti felsefesini dolaylı yoldan etkisiz hale getiren bir değişikliğin hukuki mahiyeti hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doktrin açısından en isabetlidir?

$1961$ Anayasası'nın öngördüğü çift meclisli yapıda (Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu), kanun tasarılarının yasalaşma süreci ve iki meclis arasında çıkabilecek uyuşmazlıkların giderilmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$19$. yüzyıl Osmanlı hukuk tarihindeki anayasallaşma belgeleri, padişahın mutlak otoritesinin sınırlandırılması sürecinde farklı hukuki temellere dayanmaktadır. Bu belgelerden biri olan $1808$ tarihli Sened-i İttifak'ı, Tanzimat ve Islahat fermanlarından ayıran temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

$1924$ Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye Kanunu), "kuvvetler birliği ve görevler ayrımı" ilkesini benimseyerek egemenliğin tek temsilcisi olan TBMM’yi sistemin merkezine yerleştirmiştir. Bu anayasa döneminde, yürürlüğe giren kanunların ne anlama geldiğini açıklama ve içeriğini kesin olarak belirleme yetkisi, egemenlik hakkının bölünmezliği ve Meclis'in üstünlüğü ilkesi gereği yine Meclis’e verilmiştir.

Buna göre, $1924$ Anayasası'nda yer alan ve kanunların anlamlandırılması sürecinde "Meclis Üstünlüğü" ilkesini en somut şekilde temsil eden hukuki uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

$1876$ Kanun-i Esasi'nin getirdiği parlamento yapısı (Meclis-i Umumi) içerisinde yer alan, üyeleri doğrudan padişah tarafından atanan ve ömür boyu görevde kalma hakkına sahip olan meclis aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nde merkezi otoriteyi yeniden tesis etmek amacıyla 1808 yılında Padişah II. Mahmut ile yerel güçler (ayanlar) arasında imzalanan, padişahın yetkilerinin ilk kez hukuken sınırlandırıldığı ve Türk anayasa tarihindeki ilk anayasal belge olarak kabul edilen metin aşağıdakilerden hangisidir?