Question

Difficulty: MediumTüzel Kişiler Hakkında Güvenlik Tedbirleri

Bir çevre danışmanlık firmasının yönetim kurulu üyeleri, firmaya yüksek miktarda maddi kazanç sağlamak amacıyla, hizmet verdikleri bir sanayi tesisinin emisyon ölçüm raporlarında kasten sahtecilik yapmışlardır.

Bu durumun yargılama sonucunda sabit olması halinde, ceza hukuku prensipleri çerçevesinde söz konusu firma hakkında uygulanacak yaptırımlara ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Tüzel kişilerin cezai sorumluluğu bulunmasa da, yöneticilerin fiili firmaya yarar sağladığı için firmaya hapis cezası verilemeyeceğinden, bunun yerine doğrudan adli para cezası hükmedilir.
  2. B
    Firma lehine haksız menfaat sağlandığı yargılama ile sabit olduğundan, fiilin ağırlığına bakılmaksızın firmanın faaliyet izninin iptal edilmesi hakimin takdir yetkisi olmayan yasal bir zorunluluktur.
  3. Firma hakkında güvenlik tedbiri olarak iznin iptali ve müsadere hükümleri uygulanabilir; ancak iznin iptali, işlenen fiile nazaran daha ağır sonuçlar doğuracaksa hakim bu tedbire hükmetmeyebilir.Answer
  4. D
    Güvenlik tedbirleri niteliğindeki iznin iptali ve müsadere yaptırımları, yalnızca kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına uygulanabildiğinden, bu özel firma için sadece idari yaptırım yoluna gidilebilir.
  5. E
    Yöneticilerin işlediği suç dolayısıyla elde edilen haksız maddi menfaat eşya müsaderesine tabi tutulur; zira tüzel kişiler hakkında kazanç müsaderesi tedbirinin uygulanması kanunen mümkün değildir.

Answer

Firma hakkında iznin iptali ve müsadere yaptırımlarının uygulanabileceği, ancak ölçülülük ilkesi gereği hakimin daha ağır sonuçlar doğuracak durumlarda iznin iptaline hükmetmeyebileceği seçeneği doğrudur.
Doğru seçenek, özel hukuk tüzel kişileri hakkında TCK m. 60'ta düzenlenen güvenlik tedbirlerini (iznin iptali ve müsadere) ve bu tedbirlerin en önemli istisnası olan 'ölçülülük (orantılılık) ilkesini' eksiksiz ve doğru biçimde yansıtmaktadır. Kanuna göre iznin iptali, işlenen fiile nazaran daha ağır sonuçlar doğuracaksa (örneğin binlerce çalışanı olan bir şirketin tamamen kapatılmasının yaratacağı mağduriyet), hakim bu tedbire hükmetmeyebilir.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki tüzel kişinin niteliğini ve yöneticilerin fiilinin amacını belirle.
Olayda bir özel hukuk tüzel kişisi (çevre danışmanlık firması) bulunmaktadır ve organları/temsilcileri, tüzel kişi lehine haksız menfaat sağlamak amacıyla kasten suç işlemiştir.
Güvenlik tedbirlerinin uygulanabilmesi için failin özel hukuk tüzel kişisi olması ve fiilin tüzel kişi yararına işlenmesi ön şarttır.
2
Tüzel kişilere ceza hukukunda hangi tür yaptırımların uygulanabileceğini tespit et.
Tüzel kişilere hapis veya adli para cezası uygulanamaz; yalnızca iznin iptali ve müsadere (eşya/kazanç) gibi güvenlik tedbirleri uygulanabilir.
Türk Ceza Kanunu madde 20/2 uyarınca tüzel kişiler hakkında ceza yaptırımı uygulanamaz ilkesini doğrulamak için gereklidir.
3
Güvenlik tedbirlerinin uygulanmasındaki istisnai durumları ve ölçülülük ilkesini değerlendir.
TCK m. 60/3 gereğince, iznin iptali tedbirinin uygulanması, işlenen fiile nazaran daha ağır sonuçlar doğuracaksa, hakim bu tedbire hükmetmeyebilir.
Güvenlik tedbirlerinin mutlak zorunlu olup olmadığını ve hakimin takdir yetkisinin sınırlarını tespit etmek içindir.

Key Concept

Özel hukuk tüzel kişileri hakkında uygulanabilecek güvenlik tedbirlerinin (iznin iptali ve müsadere) kapsamı ve orantılılık (ölçülülük) ilkesinin bu tedbirlere etkisi.
Rate this question